MICROCOSMOS

Allemaal beestjes

Is dit een unicum in het filmlandschap, als je het Imax-formaat gemakkelijkheidshalve even buiten beschouwing laat? We hebben het over een film zonder mensen, zonder dialoog en zonder verhaal.

Zelfs als de vergelijking doortrekt naar Imax, sta je nog geen stap verder. Een Imax-documentaire wordt zonder uitzondering begeleid van commentaar. Microcosmos is een montage van taferelen uit een wereld waar alle menselijke drukte en lawaai geen vat op heeft: de oneindig kleine wereld van de insecten, waar een plas een oceaan is en een boom een heel oerwoud. Losse taferelen werden aan elkaar gemonteerd en voorzien van muziek, en moeten de kijker gedurende 75 minuten geboeid houden. Voorwaar geen gemakkelijke opdracht, en toch slagen regisseurs Claude Nuridsany en Marie Perennou er zonder falen in.

De enige lijn die je in Microcosmos kunt trekken is dat de alle taferelen zich afspelen tijdens één etmaal. De dag ontwaakt en alle beestjes beginnen te lopen, springen, vliegen en wat nog allemaal om hun onbekende en op het eerste gezicht onbelangrijke taken tot een goed einde te brengen.

De taferelen waaruit Microcosmos bestaan, zijn zeer afwisselend wat sfeer betreft. Sommige tafereeltjes zijn grappig (een kevertje dat alle moeite van de wereld heeft om een gigantische rots een helling op te zeulen), angstaanjagend (de spin die in sneller dan het oog kan volgen een sprinkhaan in haar garen wikkelt), verontrustend (een lange file van rupsen die het noorden verliest wanneer ze een andere file tegenkomt waardoor er een gigantische kettingbotsing ontstaat) wansmakelijk maar tegelijk schattig (twee slakken die op hun eigen glibberige manier mekaar innig omhelzen), en ga zo maar even door. Elk afzonderlijk verhaaltje wordt begeleid van muziek die schitterend past bij de beelden.

Het enige verwijt dat je aan het adres van Nuridsany en Perennou kunt maken, is dat ze geen enkel verhaaltje afmaken. Misschien doen we hier wel aan muggenzifterij (geen woordspeling bedoeld), maar je krijgt nooit de conclusie te zien en dat gaat op de lange duur een beetje irriteren. Voor de rest niets dan lof voor dit monnikenwerkje, waarvoor de opnamen drie jaar duurden, en dan hebben we ht ng niet gehad over de jarenlange voorbereiding. Aan het einde van de opnamen hadden Nuridsany en Perennou overigens liefst 80 kilometer pellicule, voldoende voor Microcosmos één tot en met 40.

De vraag waarom deze film niet meteen op een Imax-formaat werd gedraaid, is simpel te beantwoorden: dit formaat was veel te duur voor het budget van de makers. Zeker als Microcosmos een Imax- film van dubbele lengte moest worden. Een bijzondere film dus, en een bijzondere filmervaring. Moet kunnen, dunkt ons.