DE KUS

Hilde Van Mieghem is 45. Het begin van haar imposante filmcarrière valt ongeveer samen met de geboorte van haar dochter Marie. 1981 was het jaar waarin Hugo Claus moeder regisseerde in Vrijdag, 1983 het jaar waarin dochter geboren werd. Van Mieghem werkte in de loop der tijd met het kruim van de Vlaamse filmwereld. Tijdens de talloze repetities en draaidagen hield ze de ogen wijd open, want in de actrice sluimerde ook stiekem een regisseuse. Dat resulteerde in 1997 in de kortfilm De Suikerpot. Het krachtige debuut won de ene prijs na de andere: op het filmfestival van Gent en Brussel, tijdens Leuven Kort en op het kortfilmfesitval in Frankrijk. Alle lof voor De Suikerpot bleek terecht. Met krachtige beelden schilderde Van Mieghem het portret van een gestoorde moeder-dochterrelatie. Het jonge meisje Aline Cornelissen speelde de pannen van het dak.

De Suikerpot blijkt in alle opzichten een vingeroefening geweest te zijn voor De Kus, Van Mieghems debuutfilm. Het meisje Kristien uit De Suikerpot vindt in zekere zin een logisch vervolg in de bijna 16-jarige Sarah uit De Kus. Materieel heeft deze puberende meid niets te kort: ergens in Antwerpen woont ze met haar familie in een kast van een huis. Het is bijeengewerkt door haar vader, die zelden thuis is. Sarahs moeder is er soms wél, maar kan haar gezin nauwelijks de baas. Haar mond kakelt even grof als haar handen hard meppen. Sarah heeft slechts één droom: uit deze hel ontsnappen en de beste danseres ter wereld worden. Op een dag valt ze in de armen van de knappe Vic, een Nederlander met een dubbele agenda. Terwijl hij zich als reddende engel voordoet, is hij in feite een pooier die jonge meisje aan de haak probeert te slaan.

Dat De Kus de grote debuutfilm is van Marie Vinck, de 21-jarige dochter van Hilde Van Mieghem, weet inmiddels de grootste filmhater. Vinck kreeg nooit een professionele opleiding als actrice, maar was eerder al te zien in tv-series als Witse en Moeder, waarom leven wij? en de langspeelfilm Blazen tot honderd uit 1998. Vinck lijkt in haar schooluniform een meisje tussen puber en volwassene in. Met haar wilde bos krullen en diepe, donkere ogen heeft ze veel uitstraling. Zij kan een grote actrice worden. In enkele erg dramatische scènes verdrinkt ze niet tegen grote acteurs als Jan Decleir en Hilde Van Mieghem. Vinck wordt daarin gered door haar naturel en flair. Ze is de ideale girl next door. Van Mieghem acteert zoals steeds groots. Net zoals in De Suikerpot zet ze een van de pot gerukte moeder neer. Met wijdse gebaren en een ziedende blik in de ogen beheerst ze het scherm. Jan Decleirs rol begint klein en beheerst, maar hij maakt gedurende de film een opmerkelijke transformatie door. Decleir is zoals steeds outstanding.

Thematisch neemt Van Mieghem veel hooi op haar vork, misschien wel teveel. Al snel komt in De Kus alle ellende op een hoopje samen. Sarah wordt geslagen door haar moeder, loopt blindelings in de armen van een pooier, sukkelt in de prostitutie, ziet haar ouders elke avond dronken worden en geraakt van het ene gevecht in het andere. Allemaal erg dramatisch uiteraard, maar de manier waarop het gebracht wordt is vaak bij de haren getrokken. Dat komt omdat Van Mieghem de hyperbool niet schuwt. Zo is het bijvoorbeeld vanaf de eerste seconde duidelijk dat Vic (Fedja Van Huet) een onguur type is. Waarom moet dat vanaf het begin zo duidelijk zijn? Nog zo'n wandelend cliché is nonkel Hugo (Josse De Pauw), die Antwerpen rond toert met zijn limousine en her en der meisjes oppikt.

Er zitten nog wel meer scènes en situaties in De Kus die de film ongeloofwaardig of ronduit belachelijk maken. Dat is jammer, want Van Mieghem bewijst zich ook af en toe als een sterke cineaste met een heldere blik op wat ze wil vertellen. Het zijn momenten die zich met De Suikerpot laten meten. In een heel erg mooie scène laat ze op de tonen van een opera de jonge Vinck en de oude Decleir elkaar naar een hoger niveau tillen. Was die scène een pars pro toto voor de hele film geweest, dan hadden we hier met een meesterwerk te maken. Een te doorzichtige Hollander, te weinig thematische zelfbeheersing en wat onrealistische coup de théâtres gooien jammer genoeg roet in het eten.