LE SOLEIL ASSASSINÉ

De Algerijnse onafhankelijkheidsoorlog blijft een open wonde voor de Fransen. De gewapende strijd duurde van 1954 tot 1962 en kostte meer dan 160000 mensenlevens. Het uitzichtloze conflict eindigde toen Frankrijk met de staart tussen de benen afdroop en Algerije de onafhankelijkheid verleende. De oorlog ligt als een baksteen op de maag van linkse politici, mensenrechtenactivisten en historici. Nog altijd spitten ze gruwelijke feiten boven over gruwelijkheden begaan door Fransen. Ook Jean-Marie Le Pen liet zich niet onbetuigd bij het martelen en vermoorden van gevangenen.

Jean Sénac, het hoofdpersonage van de film, is een dichter van Franse afkomst. Hij is geboren in getogen in Algerije, een pied noir die leeft, voelt, denkt en ademt als een Algerijn. Na de onafhankelijkheid blijft hij in zijn geboorteland. Hij maakt furore als poëet en radiopresentator die zich inzet om Afrikaans jong poëtisch talent te promoten. Sénac, een vriend van Simone de Beauvoir en Albert Camus, was een hevig politiek verdediger van de Algerijnse revolutie. Hij was kunst- en eigenzinnig, maatschappijkritisch, katholiek en homoseksueel. Drie jaar na de onafhankelijk slaat de Algerijnse overheid een nationalistische koers in. De cultuuromslag was een kaakslag voor de intellectuelen. De Algerisering van de maatschappij viseerde vooral de Franse, westerse elementen die één voor één gezuiverd werden. De homoseksuele, katholieke kunstenaar was een doorn in het oog van het regime dat hem opruimde.

De Soleil Assassiné speelt zich af in 1972, tien jaar na de onafhankelijkheid, één jaar voor zijn dood. Sénac ontmoet twee studenten die met hun zelfgeschreven toneelstuk willen deelnemen aan een theaterwedstrijd. De jonge gasten worden tegengewerkt door de regeringsgezinde jury die vernieuwing blokkeert en de traditionele Algerijnse normen en waarden gepromoot wil zien, wat die ook moge zijn. De studenten vinden in Sénac een medestander en lotgenoot. Sénac op zijn beurt is aangesproken door hun moed en prille creativiteit. Ze blijven vrienden tot zijn dood.

Regisseur - scenarist Abdelkrim Bahloul heeft de fictieve vriendschap handig verweven met Sénacs onophoudelijke strijd voor intellectuele en creatieve vrijheid. Le Soleil Assassiné is een warme coming of age film en een sereen relaas over het failliet van het Algerijnse cultuurbeleid na de onafhankelijkheid. Het land krijgt de verlangde vrijheid en verkwanselde de mogelijkheden. De Algerijnse cineast vertelt rustig, zijn scenario spreekt voor zich, de feiten laten geen andere interpretatie toe. In Charles Berling (Les Destinées sentimentales, Une affaire de goût, Ridicule) heeft hij de perfecte acteur gekozen. Hij fluistert zijn afschuw, laat de verontwaardiging mondjesmaat los en bewandelt laconiek de weg naar het martelaarschap. Le Soleil Assassiné is sterk geëngageerde cinema, gemaakt door mensen die gehoord willen en moeten worden. De Belgische filmbroers Jean-Pierre en Luc Dardenne produceerden de film met een brandend actuele boodschap. Le Soleil Assassiné is een spiegel, een terugblik op de fouten die de Algerijnen maakten of een vooruitblik op wat ons in het westen te wachten staat wanneer foute politici het voor het zeggen krijgen.