De politieke connectie
De Filippijnse acteur en amateur-politicus Fernando Poe Jr was mateloos populair in eigen land en dong dit jaar mee naar het presidentschap. Hij verloor de kiesstrijd tegen Gloria Macapagal Arroyo. De politieke stijl van 2004 getrouw beschuldigde hij de winnares van fraude. In zijn films speelde hij vaak helden uit de Tweede Wereldoorlog, Robin Hoodachtige rebellen en eerlijke flikken met snelle vuisten. Poe Jr vermoordde horden Japanse soldaten, gangsters, corrupte politici en bovennatuurlijke monsters.
Eeuwig kan Theo Van Gogh geiten neuken in de hemel. Mohammed B. maakte op 2 november in Amsterdam een eind aan het leven van de unieke Nederlandse filmregisseur. De laatste jaren haalde hij meer het nieuws met zijn ongenuanceerde uitspraken over de multiculturele samenleving dan met zijn filmwerk. In 2004 flopte zijn laatste speelfilm Cool! in de bioscoop. VVD-politicus Gerrit Zalm speelde daarin een bijrolletje. Na zijn dood ging 0605 in première: Van Goghs visie op de moord op politicus en Grootste Nederlander Pim Fortuyn. Een uitgebreide beschouwing over Van Goghs werk als filmmaker staat elders op deze site.
Noble Willingham stelde zich in 2000 zonder succes voor de Republikeinen kandidaat voor het Huis van Afgevaardigden. Hij debuteerde in The last picture show en was nadien te zien uiteenlopende films zonder ooit grote bekendheid te verwerven. Wie goed heeft opgelet kan hem gezien hebben in Chinatown, La Bamba, Good Morning Vietnam, The Distinguished Gentleman, Ace Ventura: pet detective en The hudsucker proxy.
Dat Ronald Reagan de hoofdrol zou spelen in Casablanca is niet waar. Het gerucht in de loop van de jaren zo vaak herhaald hij voor waarheid wordt aangenomen. Reagan was geen buitengewoon getalenteerde acteur. Hij speelde voornamelijk charmante personages in B-filmpjes. De films van de voormalige sportcommentator die de tand des tijds hebben doorstaan zijn Santa Fe Trail (Michael Curtiz) en The Killers (Don Siegels). Als voorzitter van de acteursvakbond maakte hij meer indruk. Voor de Republikeinse partij was hij eerst Gouverneur van Californië (1967-75) en later president van de VS (1980-88). Reagan was twee keer getrouwd. De eerste keer met Hollywoodster Jane Wyman, de tweede keer met b-filmactrice Nancy Davis. Eén van zijn bekendste uitspraken is: "How do you tell a Communist? Well, it's someone who reads Marx and Lenin. And how do you tell an anti-Communist? It's someone who understands Marx and Lenin."
De communistische connectie
Serge Reggiani, een Franse Italiaan of Italiaanse Fransman beleefde een vurige affaire met Simone Signoret in de Franse klassieker Casque d'Or. In de jaren zestig en zeventig scheerde hij hoge toppen als zanger en acteur in films van Luchino Visconti, Claude Chabrol, Henri Verneuil, Jean-Pierre Melville, Claude Lelouch, Ettore Scola, Léos Carax, Henri-Georges Clouzot, Max Ophüls, Claude Sautet, Theo Angelopoulos en Aki Kaurismäki. De hele fine fleur van de Europese film met andere woorden.
De Spaanse flamencoartiest Antonio Gades is begraven in Cuba, wegens zijn persoonlijke vriendschap met president Fidel Castro. Die was getuige bij zijn tweede huwelijk. Op artistiek vlak verdiende Gades zijn strepen met zijn choreografie voor de flamencofilms van Carlos Saura: Bodas de sangre, Carmen en El amor brujo.
De Italiaan Carlo DiPalma was de - zo goed als - vaste cameraman van Michelangelo Antonioni en Woody Allen. Met hen bouwde hij aan een indrukwekkende filmografie waarvan Il deserto rosso, Blowup, Hannah and her sisters, Shadows and fog, Husbands and wives, Manhattan Murder Mystery, Bullets over Broadway, Mighty Aphrodite, Everyone says I love you en Deconstructing Harry. Hij verzorgde ook het camerawerk voor films van grote namen als Sidney Lumet, Ettore Scola en Bernardo Bertolucci. De zelf geregisseerde films met Monica Vitti sloegen niet echt aan. DiPalma werkte mee aan een documentaire over de eurocommunistische leider Enrico Berlinguer.
De bekendste film van de voormalige communistische vakbondsactivist Frans Buyens is Het Dwaallicht, de verfilming uit 1973 van de gelijknamige novelle van Willem Elsschot. Buyens wisselde speelfilms (Wondershop, Tijd om gelukkig te zijn, Minder dood dan de anderen) af met documentaires over het milieu en schilderkunst. Zijn laatste film Tangotango maakte hij met een cast van geestelijk gehandicapten.
De Amerikaanse scenarist Robert Lees kwam in de jaren vijftig op de zwarte lijst van Hollywood te staan nadat hij weigerde te getuigen voor de op communisten jagende McCarthy-commissie. Toen Elia Kazan in 1999 een ere-Oscar kreeg was Lees één van de drijvende krachten achter het verzet tegen die bekroning. Lees was erg boos omdat Kazan wel getuigde en vrienden en collega's aan de galg heeft gepraat. Lees werd op 91- jarige leeftijd onthoofd door een dakloze.
De Rawhide connectie
Robert Lees schreef verschillende afleveringen van de westernserie Rawhide. Allen Reisner was een van de regisseurs van de serie. Hij regisseerde ook afleveringen van The untouchables, Perry Mason, Kung fu, Kojak, Airwolf en Murder, she wrote. Bernard McEveety is de derde Rawhide-dode van 2004. Zijn filmografie vermeldt één belangwekkende film: Napoleon and Samantha uit 1972, een kinderfilm met een nog jonge erg jonge Jodie Foster (10 jaar) en de toen 28-jarige Michael Douglas. Naast afleveringen van Rawhide regisseerde hij episodes van Charlie's angels en In the heat of the night.
De soap-connectie
Howard Keel speelde tien jaar lang Clayton Farlow in Dallas, de moeder van alle Amerikaanse soaps. Clayton was de vrouw van Miss Ellie Ewing en dus ook de stiefvader van de vreselijke J.R. Die maakte er een sport van hem het leven zuur te maken. Het succes van Dallas kwam in de nadagen van Keels carrière die begon in MGM-musicals in de jaren vijftig. Bekendere titels zijn Show boat, Calamity Jane naast Doris Day en vooral Stanley Donens klassieker Seven brides for seven brothers uit 1954. Zijn dochter Kaija was lang getrouwd met acteur-regisseur Edward James Olmos.
Anna Lee was de dochter van een geestelijke en petekind van Sir Arthur Conan Doyle. Ze stond tegenover Boris Karloff in The man who changed his mind, tegenover Marlene Dietrich en John Wayne in Seven sinners. Bekende films met haar zijn Fort Apache en The man who shot Liberty Valance beiden geregisseerd door John Ford, What ever happened to Baby Jane? en The sound of music. In de nadagen van haar loopbaan had zee een vaste rol in de soapserie General hospital.
Guusje Nederhorst - zeg maar Roos - verloor op 34-jarige leeftijd de strijd tegen kanker. Negen jaar lang speelde Nederhorst de blonde Roos in de Nederlandse soap Goede Tijden, Slechte Tijden. Ze vormde met Babette van Veen en Katja Schuurman het zingende meidentrio Linda, Roos en Jessica. Behalve in GTST speelde ze ook in die andere soap Onderweg naar morgen en in Bon Bini Beach. Nederhorst was getrouwd met de zanger Kane die na haar overlijden een liedje voor haar schreef. Een ongeluk komt nooit alleen.
De grappige connectie
Tony Randall was een grappig man. Will success spoil Rock Hunter? was zijn moment de gloire. Hij had een vaste rol in de tv-serie The odd couple en hij dook regelmatig op in de vrolijke Doris Day + Rock Hudson komedies. Andere klassiekers waarin hij te zien was zijn Let's make love naast Marilyn Monroe en Yves Montand en Woody Allens Everything you always wanted to know about sex but were afraid to ask.
De uitpuilende ogen en de bierbuik waren de (enige) troeven van de Amerikaanse komiek Rodney Dangerfield. Bij het jonge filmpubliek is hij vooral bekend als de vader van Mallory in Natural Born killers en als Lucifer in Little Nicky. De meest verteerbare film Dangerfield speelde is Caddyshack van alweer 25 jaar geleden.
De Duitse kolonel Von Strohm uit de Britse komische tv-serie 'Allo 'Allo was het beroemdste personage gespeeld door Richard Marner. Hij speelde vaak kleine rollen in grote films: The African queen, The man who knew too much, The spy who came in from the cold, You only live twice, The boys from Brazil en vrij recent nog als de president in The sum of all fears.
Peter Ustinov had behalve Russische ook Italiaanse, Franse, Duitse, Spaanse, Engelse en Ethiopische voorouders. Speelde daarom tal van exotische rollen: hij was de Belgische detective Hercule Poirot, de Romeinse keizer Nero, Herodes en Charlie Chan. Oscars won hij voor Spartacus en Topkapi, na een eerdere nominatie voor Quo vadis? Ustinov had een vrolijk gezicht, een gezellige ronde buik en een kwieke oogopslag.
De bekend-door-één-scène-of-personage connectie
Het lot van Janet Leigh is hard. Ze heeft in meer zestig films gespeeld en toch zal ze voor eeuwig en altijd herinnerd worden voor één scène van een paar minuten. Maar wat voor een scène! Zelfs als je weet dat het bloed chocoladestroop is en het mes hakt in een rijpe meloen, zelfs dan is de impact van de douchescène uit Psycho ongeëvenaard in de filmgeschiedenis. In haar hoogdagen speelde Leigh tegenover Paul Newman in Harper, met haar toenmalige echtgenoot Tony Curtis in Houdini en in de politieke thriller The Manchurian Candidate. Het meest bekende slachtoffer uit de filmgeschiedenis (in concurrentie met de moeder van Bambi) is de mama van Jamie Lee Curtis met wie ze het doek deelde in de horrorfilms The fog en Halloween H20: Twenty years later.
Janet Leigh, Jamie Lee Curtis. de link naar Fay Wray is snel gelegd. De eerste scream queen uit Hollywood werd 96. Ze maakte furore in horrorfilms in de jaren twintig. Ze is natuurlijk vooral bekend omdat ze gekneld zat in de vuist van King Kong in de oerversie van het klassieke verhaal uit 1933. De scène met de aap bezorgde haar roem en rijkdom en stelde de rest van haar filmwerk in de schaduw.
Een remake van Hitchcocks Rear Window was de laatste film waarin Christopher Reeve te zien was. Zijn hart stopte met kloppen na complicaties veroorzaakt door een wondinfectie. Nooit meer zal Superman vliegen. Nu ja, sinds hij in 1995 van een paard donderde was er van vliegen al geen sprake meer. Christopher Reeve was amper 52 toen hij overleed. Superman maakte hem wereldberoemd. Vier keer trok hij het blauwroodgele pakje aan; de eerste keer in 1978, de laatste keer in 1987. Hij werd even rijk als ongelukkig. Regisseurs, producers en het publiek namen hem nooit echt ernstig ondanks zijn prestaties in verdienstelijke films als Monsignor, The Bostonians, Speechless en het sterke The Remains of the Day.
Dorothy Hart speelde één keer Jane, de stoeipoes van Tarzan in Tarzan's Savage Fury, de vierde Tarzanfilm met Lex Barker. Haar optreden als Jane was eenmalig. Barker is de enige Tarzan die in iedere film tegenover een andere Jane stond.
Mercedes McCambridge kreeg een Oscar voor haar debuut in All the king's men en werd opnieuw genomineerd voor rol tegenover James Dean in Giant. Het allerbekendst is ze door de stem van de demon in Linda Blair in The exorcist.
De eeuwige bijrolacteurs connectie
Victor Argo, de boezemvriend van Harvey Keitel overleed aan longkanker. Hij speelde bijrolletjes - meestal als Zuid-Amerikaanse gangster - in tientallen films van onder andere Martin Scorsese, Abel Ferrara en Wayne Wang.
De eeuwige bijrolacteur Robert Pastorelli - overleden aan een overdosis drugs - was jaren te zien in de televisieserie Murphy Brown. De oud-bokser speelde aanvankelijk bijrolletjes in films als Outrageous Fortune en Beverly Hills Cop II. In Dances with Wolves leverde hij zijn beste prestatie. In Hollywoodpulp als Striking distance, Sister act 2: Back in the habit en Eraser, Michael en Bait speelde hij vaak de slechterik van dienst.
Joe Viterelli is Pastorelli's oudere evenknie. De niet zo mooie Amerikaan speelde bijna uitsluitend boeven, gangsters of andersoortige slechteriken. Het best was hij in Bullets over Broadway, Analyze this en het vervolg Analyze that en in Mickey Blue Eyes.
Paul Winfield kon alle soorten rollen aan. De Afrikaans-Amerikaanse acteur speelde priesters, rechters, bokspromotors, Martin Luther King en advocaten. Misschien zag u hem in Star trek II: The wrath of Khan, in The terminator of in Presumed innocent.
Ook Maréchal des Logis Lucien Fougasse uit de schier eindeloze reeks gendarmefilms met Louis de Funès is niet meer. Acteur Jean Lefebvre kon veel meer dan de onnozelaar uithangen. Hij speelde in Les Diaboliques en Et dieu...créa la femme, Les tontons flingueurs en Le magnifique.
Ticky Holgado was de persoonlijke assistent van de zangers Claude François en Johnny Hallyday. Hij speelde in een boel niet-grappige Franse komedies maar ook in aardige films als Manon des sources, Le mari de la coiffeuse, Le château de ma mère en de Jeunet-Carofilms Delicatessen en La cité des enfants perdus. Wie ooit één Franse film heeft gezien, zal hem kennen als de de man op de foto in Le fabuleux destin d'Amélie Poulain. Hij had ook een rolletje in Un long dimanche de fiançailles.
De muzikale connectie
September was een dodelijke maand voor muzikanten. Fred Ebb, Bram Vermeulen en Andre Hazes gingen dood. De eerste schreef de hit New York New York en werkte mee aan de versies van de musical Chicago uit 1972 en 2002. Bram Vermeulen was het onderwerp van de documentaire van de documentaire De code van Neerlands Hoop en acteerde zelf één keer in Achter glas van Ab van Ieperen. Andre Hazes leed aan suikerziekte en had gehoorproblemen. De volksheld uit de Amsterdamse wijk De Pijp werd opnieuw hip door de documentaire Zij geloof in mij.
De zanger en pianist Ray Charles was in twee films te zien als acteur: in The Blues Brothers en in de Leslie Nielsen-komedie Spy Hard waarin de blinde afro-amerikaan een buschauffeur speelt: lachen, gieren, brullen. Not. Een belangrijker bijdrage aan de filmwereld was zijn schurende titelsong van In the heat of the Night.
De filmcomponisten Elmer Bernstein en Jerry Goldsmith wonnen elk één Oscar en kregen samen maar liefst dertig nominaties. Bernstein viel in de prijzen met de Julie Andrews- musical Thoroughly modern Millie. Tijdens de vijftig jaar dat hij actief was componeerde de score voor tientallen films. De meest bekende zijn The magnificent Seven, To kill a mocking bird, The age of innocence, The Ten commandments, My left foot, The blues brothers, An American werewolf in London, Ghost busters en Wild wild west. Van Goldsmith leeft voor zijn muziek voor The Omen voort. Hij deed nog veel meer dan dat. Hij maakte muziek voor enge (The boys from Brazil, Poltergeist, Alien), gewelddadige (Rambo I & II), sci-fi (Star Trek: The motion picture, Innerspace, Total recall), donkere (Chinatown, L.A. Confidential), spectaculaire (The planet of the apes, Deep rising, The Mummy), historische (Patton, First knight) en zelfs animatiefilms (Mulan).
De Romein Piero Piccioni componeerde filmmuziek onder de artiestennaam Piero Morgan. Hij verzorgde de muziek van de Bernardo Bertolucci's debuut La commare secca, en dertien films van Francesco Rosi. David Raksin schreef de muziek voor Otto Premingers klassieke film Laura en werkte mee aan Charlie Chaplins Modern Times. Hij kreeg Oscarnominaties voor de scores van Forever amber en Separate tables. Lodewijk de Boer schreef de muziek voor de Nederlandse prijsbeesten De stilte rond Christine M., 1000 Rosen en de uiterst sterke televisieserie De partizanen. Regisseur-scenarist Marianna Dikker baseerde haar debuutfilm 'n Scherzo furioso op haar onstuimige relatie met De Boer,
De sterke karakter connectie
De invloed van Marlon Brando op de moderne cinema kan niet overschat worden. Twee Oscars won hij, vijf andere nominaties wist hij niet te verzilveren. Zijn eerste Academy Award won Brando voor zijn werk in On the Waterfront van Elia Kazan. Achttien jaar later werd hij opnieuw gekroond voor zijn legendarische rol als Don Corleone in The Godfather. Brando stuurde om politieke redenen zijn kat naar de ceremonie. Het beeldje werd afgehaald door de Indiaanse Sacheen Littlefeather. Door zijn verschijning in A streetcar named desire maakte hij het t-shirt populair (het is ongelooflijk maar toch waar). In zijn lange loopbaan speelde hij onder andere de revolutionaire Mexicaanse leider Emiliano Zapata (Viva Zapata!), de Romeinse keizen Marcus Antonius (Julius Caesar), Napoleon Bonaparte (Desirée), 1st Lt. Fletcher Christian (Mutiny on the Bounty), Christopher Columbus (The Discovery) en Dr. Moreau (The island of dr. Moreau). Maar er is meer: het botervlootje uit het grootse Last tango in Paris, zijn rol in Superman en zijn huiveringwekkende kolonel Kurtz in Apocalypse now zijn onvergetelijk. Aan het eind van zijn leven speelde hij in stomme, zelfs slechte films. Eén keer stond hij zelf achter de camera. One-eyed jacks - waarin hij zelf ook de hoofdrol speelde.
Wim Verstappen is een van de oprichters van Skoop, het belangrijkste Nederlandse filmmagazine. Hij werkte bijna zijn hele leven samen met Pim De la Parra. Verstappen scoorde een kaskraker met Liefdesbekentenissen in 1967, de opvolger Blue movie deed het nog veel beter. Meer dan twee miljoen mensen zagen de seksfarce die zich afspeelt in de Bijlmerflats. Blue Movie is de film die het schaamteloze bloot introduceerde in de Nederlandse film. Verstappen choqueerde de goegemeente met een masturbatiescène met een colafles in Alicia in 1974 en met Mens Erger je Niet, een komedie over bejaardenseks. Daarna wisselde hij goede films - Pastorale 1943 en Grijpstra en De Gier - af met flops: Het verboden bacchanaal, Zwarte Ruiter en De ratelrat.
Eleanor Holm won goud op de 100m en 200m rugslag tijdens de Olympische Spelen van Los Angeles (1932) en werd wegens alcoholgebruik uit de ploeg gezet in Berlijn (1936). Als ex-zwemster moest ze wel terechtkomen in een Tarzanfilm. Dat gebeurde in 1938 in Tarzan's revenge.
Vijay Anand is de oom van regisseur Shekhar Kapur (Elizabeth). Hij voerde een vergeefse strijd met de regering in Indië om de vertoning pornofilms toe te laten.
Ook geestige vetzakken gaan dood. Russ Meyer leed aan de ziekte van Alzheimer en wist aan het einde van zijn leven niet meer dat zijn zwart-wit films - Lorna, Mudhoney en Faster, pussycat! Kill! Kill! - uitgegroeid zijn tot absolute cultklassiekers. Rondborstige actrices en slechte smaak vormen het hoofdbestanddeel in zijn campoeuvre. Zijn bizarre werk is te huur in de betere videotheek bij u in de buurt.
De liefde connectie
Sommigen worden bekend door een relatie met een andere ster, sommigen door géén relatie te hebben met een ster. Het laatste was het geval voor de Zweedse Ingrid Thulin. Ze werd een internationale ster door haar werk in zijn films. Ze trad aan in negen van zijn films en bezweek niet voor de mannelijke charmes van de Zweedse grootmeester. Haar bekendste niet-Bergmanfilm is The damned van Luchino Visconti uit 1969. Ze liet zich door Vincente Minnelli regisseren in Four horsemen of the apocalypse en door Alain Resnais in La guerre est finie.
Carrie Snodgress is beroemder als de ex van de Canadese rocker Neil Young dan als actrice. Ze kreeg ooit een Oscarnominatie voor haar hoofdrol in Diary of a mad housewife uit 1970. Ze beviel van een gehandicapt kind van Neil Young die zijn album Harvest officieus aan haar opdroeg. Haar nieuwe vriend componist-songwriter Jack Nitzsche, mishandelde haar en bedreigde haar met de dood.
De cultfilm connectie
Laura Betti debuteerde in Fellini's La dolce vita en was later vooral te zien in films van Pier Paolo Pasolini. Voor haar rol in Teorema werd ze bekroond op het festival in Venetië. Haar scènes in Last tango in Paris sneuvelden op de montagetafel. In 2001 maakte ze een documentaire - Pier Paolo Pasolini e la ragione di un sogno - een eerbetoon aan de Italiaanse regisseur.
Het levensverhaal van José Giovanni leest als een roman. De oorspronkelijk Franse, tot Zwitser genaturaliseerd regisseur, was romancier en scenarioschrijver. Hij was Corsicaans verzetsstrijder en gangster en werd op zijn 22ste ter dood veroordeeld, maar kreeg gratie en bracht elf jaar in de gevangenis door. Zijn ervaringen vormden de bron voor twintig romans, twee non-fictieboeken en vijftien scenario's, bijna allemaal policiers. Zijn eerste roman ging over een gevangenisontsnapping en werd meteen verfilmd als Le trou. Hij schreef misdaadfilms die verfilmd werden door Claude Sautet, Jacques Deray en Robert Enrico. Le clan des Siciliens van Henri Verneuil is de bekendste film waarvan hij het scenario schreef.
Ann Miller speelde Coco Lenoix in Mulholland Drive van David Lynch. Ooit waren haar benen goud waard. Dat was de tijd dat ze aan de lopende band musical draaide met Fred Astaire en Gene Kelly. Easter parade, On the town en Kiss Me Kate zijn absoluut de moeite waard.
Peter Märthesheimer had een sterke band met Rainer-Werner Fassbinder. Hij schreef de scenario's voor Die Ehe der Maria Braun, Lola en Gouden-Beerwinnaar Die Sehnsucht der Veronika Voss. Hij acteerde in Fassbinders tv-serie 'Acht Stunden sind kein Tag die hij ook produceerde.
Nino Manfredi was de laatst overgeblevene van de Grote Vier van de bloeitijd van de Italiaanse komedie. De andere zijn Marcello Mastroianni, Vittorio Gassman en Alberto Sordi. Bij ons is hij bekend als de familievader in Brutti, sporchi e cattivi (te vertalen als Vuil, Lelijk en Gemeen) van Ettore Scola.
De Franse schrijfster Françoise Sagan maakte zelf maar één film: Les fougères bleues. Belangrijker zijn de talloze verfilmingen van haar werk. Haar romandebuut, Bonjour tristesse is in 1958 verfilmd door Otto Preminger met Jean Seberg in de rol van decadente jonge flierefluiter.
De Franse regisseur Philippe de Broca is de ontdekker van Catherine Zeta-Jones. Hij gaf haar de hoofdrol in zijn verfilming van de sprookjes van 1001 nachten. Eerder dit jaar was hij al te ziek om de première van zijn laatste film Vipère au poing bij te wonen. De Broca leerde het filmvak als assistent bij grote Franse cineasten als François Truffaut en Claude Chabrol. De naam De Broca wordt in een adem uitgesproken met die van Jean-Paul Belmondo. Het duo maakte samen zes films waarvan Cartouche en L'Homme de Rio de meest bekendste zijn. Voor die laatste kreeg hij een oscarnominatie als beste scenarist. Merkwaardig genoeg won hij nooit een César, noch als scenarist, noch als regisseur of producer.