GARDEN STATE

Aan deze kant van de oceaan is Braff voorlopig nog een nobele onbekende. In de States werd hij vooral opgemerkt in de komische televisiereeks Scrubs, waarin de lotgevallen van enkele interim-dokters in een ziekenhuis centraal staan. Binnenkort horen we hem als het hoofdpersonage in Disney's Chicken Little en het succes van Garden State heeft geleid tot een volgende project waarvoor hij opnieuw in de regiestoel mag kruipen; Andrew Henry's Meadow. Daarin staan de avonturen van een jongen met een levendige fantasie, de boomhut die hij bouwt en de heldenstatus die andere kinderen hem bezorgen, centraal. Met Garden State nam Braff een risico. Hij schreef het scenario, regisseerde én vertolkte ook nog eens de hoofdrol. De vrees dat dit pure egotripperij kon worden of een nietsbetekenende voetnoot in de geschiedenis van de onafhankelijke cinema zou blijken, was gerechtvaardigd. Te vaak vallen dit soort projecten als kaartenhuisjes in elkaar terwijl de wanhopig om zich heen schoppende "ster" luidkeels en tevergeefs "kijk ma, zonder handen!" schreeuwt. Gelukkig is dat bij Garden State niet het geval. Hoewel lang niet perfect, viel de film op tijdens het Sundance Filmfestival en sloten critici én publiek de film goedkeurend in hun armen, met als gevolg dat State in veel eindejaarslijstjes opdook.

Andrew Largeman (Braff), "Large" voor de vrienden, is een jonge acteur in Los Angeles. Als zijn moeder sterft, reist hij naar zijn geboorteplaats in New Jersey, de "Garden State". Daar wachten jeugdvrienden, excentrieke figuren en zijn vader hem op. Large slaagt er niet in om het emotionele omhulsel dat hem knecht te doorbreken en terwijl hij pogingen onderneemt om de confrontatie met zijn vader Gideon (Ian Holm) te vermijden, ontmoet hij Sam (Natalie Portman). Deze excentrieke, hippe jongedame biedt Large de kans om zijn bestaan terug in eigen handen te nemen en het leven, met alle ups en downs vreesloos te omarmen.

Al vroeg in de film wordt duidelijk waar Braff zijn inspiratie voor de inhoudelijke én visuele stijl van de film haalt. Hij combineert Woody Allen met Wes Anderson en vestigt, vooral in het eerste deel van de film, de aandacht op leuke sight-gags (zoals de grap met het T-shirt) en bizarre personages die hun eigenaardigheden al dan niet bewust op "Large" afvuren. Amusant is het zeker, maar nergens vernieuwend of opzienbarend.

Over de acteerprestaties niets dan lof. Zach Braff brengt met zijn niet volgens de wetten van Hollywood geknede uiterlijk een sympathiek, maar emotioneel comateus hoofdpersonage waar de kijkers zich gemakkelijk mee kunnen identificeren op het scherm. De talentvolle Peter Sarsgaard, die ons op de een of andere manier aan een jonge John Malkovich doet denken (al kan dat ook te maken hebben met het feit dat hij Malkovich's zoon speelde in The Man in the Iron Mask), blijft als Braffs beste vriend Mark iets teveel op de achtergrond maar Sarsgaard slaagt er toch in om op intelligente wijze een personage neer te zetten, dat net als "Large" op "de rand van het leven" staat. Dé ster van de film is Natalie Portman. Even leek het erop dat ze na sublieme rollen in Léon en Heat in de vergetelheid zou verdwijnen en enkel bekend zou blijven als "die koningin uit de Star Wars prequels". Nu hoeft daar op zich niets mis mee te zijn maar met rollen in deze Garden State en binnenkort Closer toont ze opnieuw dat ze een grote actrice in wording is. Als de vrijgevochten Sam, voor "Large" de verpersoonlijking van hoop en liefde in zijn verlamde bestaan, creëert ze een vreemd maar onweerstaanbaar karakter dat, hoewel even bizar als de anderen die Andrew op zijn pad tegenkomt, een interpretatie is van die ene persoon die we allemaal wel willen ontmoeten. De scène waarin ze Andrew uitdaagt om een "uniek" moment te realiseren is daar een van de duidelijkste voorbeelden van.

Ondanks al deze positieve opmerkingen werden we toch niet helemaal overtuigd door Braffs regiedebuut. Dat de man over talenten beschikt trekken we niet in twijfel. Het scenario zit goed in elkaar, zijn acteerprestatie is uitstekend, de regie meer dan verdienstelijk en de verschillende songs die hij zelf uitkoos (zoals het erg mooie Let Go van Frou Frou) getuigen niet alleen van goede smaak maar bewijzen ook dat Braff weet hoe muziek een scène kan verbeteren en aanvullen. Toch zorgen niet altijd even geslaagde of te voor de hand liggende grappen, te weinig belichte subplots (zoals de haastig afgeronde conflictrelatie met zijn vader; de altijd ijzersterke Ian Holm) en de afwikkeling van de plot waarin "liefde overwint alles" de kop opsteekt voor een wrang gevoel.

Het resultaat is een mooie, interessante productie die op een overwegend geslaagde en absurd- grappige wijze de realiteit van wat velen na de studies doormaken weergeeft. Met de beste wil van de wereld willen we Garden State dan ook met drie muizen kronen, maar de film zal het toch met "slechts" twee en een half moeten doen.