ERIK OF HET KLEIN INSECTENBOEK

Hun fantasie wordt dan wel constant geprikkeld in deze kleurrijke film, sommige stukken zouden zelfs voor de allerkleinsten te langdradig zijn. En voor mensen die hun buik nog niet zouden vol hebben van Shreks en Nemo's, zal Erik inhoudelijk niet veel meer zijn dan oervervelend, een beetje ouderwets aandoend en technisch weinig opwindend.

Het is de eerste keer dat het wereldbekende boek van Godfried Bomans, Erik of het Klein Insectenboek uit 1941, op het witte doek komt. Het jongetje uit de titel zit in een identiteits- en liefdescrisis: Bomans was een man van de wereld. Hij kan de dood van zijn vader, waarmee hij graag gesprekken voerde over de wondere wereld der insecten, niet vergeten en Erik's liefde voor klasgenootje Rosalie blijft onbeantwoord. Zijn spreekbeurt moet nu eindelijk eens af geraken, maar door zijn totale writer's block krijgen zijn ideeën maar geen vorm, tot grote ergernis van zijn bezorgde moeder, zijn juffie en zijn grootvader. Het is deze laatste die hem er weer zal in doen geloven, en wel met de hulp van een natuurschilderij en twee oude familiefoto's die nog op zolder staan, maar vooral ook met de hulp van zijn eigen verbeelding.

Bomans' inzicht in de kinderlijke fantasie is wat het boek zo boeiend en opmerkelijk maakte. Zonder al te veel pretentie creëerde Bomans schijnbaar moeiteloos een wereld die bewoont wordt door insecten van alle soorten allooi. Er zouden vele diep filosofische stukken over de manier waarop Bomans de moderne samenleving zag door de ogen van een tienjarig knulletje geschreven worden en vooral volwassenen konden het boek erg appreciëren. Het is dan ook een beetje de verdienste van Bomans zelf dat de emotionele spanning er ook in de film de hele tijd in zit. Dat heeft de regisseur alleszins goed overgenomen van het boek.

Maar een boek verfilmen betekent onvermijdelijk ook knippen. En bij het omzetten van een boek voor volwassenen naar een kindertoneelstuk op het grote scherm is dit zeker niet anders. Zo zou een wat vieze passage, waarin een worm in stukken wordt gehakt, het filmscenario niet overleefd hebben. Als je bovengrens zowat de leeftijd van 12 jaar is, kan je beter geen risico's nemen en alles proper genoeg houden zodat ook zus van zes mee mag naar de film. Het gaat er dan ook allemaal heel erg (té) braaf aan toe.

Over de computergeanimeerde beelden en de special effects zul je ons niet horen klagen, want we zijn ons uiteraard volledig bewust van de kruistocht die het zoeken naar geld voor dit project heeft betekend en scheppen er geen genoegen in te billekletsen bij het zien van acteurs die met een touw de lucht in getrokken worden en daarbij, moppen tappend, doen alsof ze gelanceerd worden naar een andere zonnestelsel. Niet dus! Voor debuterend regisseur Gidi van Liempod is de vervolmaking van de film niet alleen het uitkomen van een lang gekoesterde droom, het is tevens het resultaat van lang zwoegen, van zoeken naar financiers en naar Belgische en Nederlandse productie- en distributiehuizen. Maar op de vraag of wij daarom het resultaat van dit kleinood zonder kritiek moeten appreciëren (de Belgische animatiefilmwereld kan veel betere dan dit) antwoorden wij volmondig: nee. Mensen boven de achttien die toch toevallig naar de film gaan kijken kunnen zich beziggehouden met het proberen te weten te komen welke Belgische en Nederlandse acteurs achter de mooie kostuums en maskers verscholen zaten. Spannend! En Stany Crets en Peter van den Begin waren er ook weer bij. Die vorige Belgisch- Nederlandse co-productie, Mariken, was evenwichtiger en inhoudelijk uitdagender en moest zich niet verschuilen achter overdreven karikaturale typetjes om de boel een beetje levendig te houden. Al bij al is het allemaal niet zo spectaculair als de promotieblaadjes durven te beweren.