34TH INTERNATIONAL FILM FESTIVAL ROTTERDAM

26 januari - 6 februari 2005

Foto: organisatie
Op 26 januari is het zover: het International Film Festival Rotterdam wordt afgetrapt in de havenstad. De 34ste editie alweer. Na het afscheid van festivaldirecteur Simon Field was het even afwachten hoe de nieuwe directeur, Sandra den Hamer, het festival aan zou gaan pakken. Alhoewel zij al jarenlang haar stempel drukte op het IFFR is dit haar eerste IFFR als enige directeur. Zoals het er nu uitziet belooft de 34ste editie van het IFFR een mooie verzameling films te worden met voor elk wat wils.

OPENINGS- EN SLOTFILMS
Vorig jaar koos de organisatie voor een weg die weinig weerstand bood toen het aankwam op het kiezen van een openings- en een slotfilm voor het IFFR. Zatôichi en Girl With A Pearl Earring waren titels die iedereen wel wilde zien en hoe dan ook goed zou keuren (kanttekeningen daar gelaten). Dit jaar heeft de organisatie gekozen voor drie titels die een stuk minder voor de hand liggen. Als openingsfilm voor de genodigden is er de amusante Franse documentaire 10e Chambre, Instants d'Audience van Raymond Depardon, "een opmerkelijke observatie op de wetshandhaving in een hedendaagse samenleving," aldus festivaldirecteur Den Hamer. Voor het publiek is er een openingsfilm die voor zover mogelijk nog interessanter is: Sideways. Deze film gooit al wekenlang hoge ogen in de Verenigde Staten en menig filmliefhebber zit al net zo lang reikhalzend uit te kijken naar deze 'roadmovie over wijnproevers' met Paul Giamatti in een van de veelgeprezen hoofdrollen. Voor de slotfilm is gekozen voor Howl's Moving Castle, de - enigszins teleurstellende - lang verwachte nieuwe tekenfilm van Hayao Miyazaki, de tekenfilmkunstenaar die ons eerder Princess Mononoke en Spirited Away bracht.

HET PROGRAMMA
Laten we maar met de deur in huis vallen: dit is de plek waar Sandra den Hamer haar grootste invloed laat zien. Wat direct opvalt in de programmering is het ontbreken van een hoofdprogramma. Deze is vervangen door drie afzonderlijke programma's: MAESTROS: KINGS & ACES, CINEMA OF THE FUTURE: STURM UND DRANG en CINEMA OF THE WORLD: TIME & TIDE. Interessant is elk jaar weer het programma getiteld CINEMA REGAINED met films over film en filmmakers. Zoals elk jaar is er ook weer de VPRO TIGER AWARDS competitie en voor het eerst zal dit jaar ook een competitie gehouden worden voor korte films, de TV5 TIGER CUB COMPETITIE. Hieromheen wordt nog een tiental programma's gepresenteerd met elk een eigen thema.

MAESTROS: KINGS & ACES
Voor de meeste bezoekers van het IFFR is dit verreweg het belangrijkste onderdeel. Hier vinden we de grote namen waar iedereen elk jaar weer reikhalzend naar uitkijkt: Wong Kar- wai (2046), Kim Ki-Duk (met twee nieuwe films, The Samaritan Girl en Bin-jip), Claire Denis (L'Intrus) of Olivier Assayas (Clean). Veel bekende namen voor vaste bezoekers van het IFFR. Kortom: filmmakers die hun sporen inmiddels ruimschoots hebben verdiend in de filmwereld en gelden als inspiratiebron voor een nieuwe generatie filmmakers.

Andere belangrijke titels in dit programma zijn:
- Krisana (Fallen) - Fred Kelemen (Duitsland)
- Nastrojshchik (Tuner) - Kira Muratova (Rusland)
- Yeojaneun Namjaui Miraeda (Woman is the Future of Men) - Hong Sang-Soo (Zuid Korea)
- Marlene de Sousa - Tonino de Bernardi (Italie)
- Hana To Aris (Hana and Alice) - Iwan Shunji (Japan)

CINEMA OF THE FUTURE: STURM UND DRANG
Een programma vol jonge filmmakers die niet bang zijn de grenzen van het filmmaken te verleggen. Vernieuwingsdrang is het trefwoord als we kijken naar het werk van onder andere Lisandro Alonso (Los Muertos), Kim Soo-Huyn (So Cute), Romed Wyder (Absolut) en Ferenc Török (Eastern Sugar). Veel filmische verrassingen in dit vooruitstrevende programmaonderdeel.

Een greep uit de andere titels in het STURM UND DRANG-programma:
- Zwarte Zwanen (Black Swans) - Collette Bothof (Nederland)
- Killer - Morgan J. Freeman (VS)
- Je m'Appelle Liotta (My Name is Liotta) - Peter van Houten (Nederland)
- Dud Va Ayene (Smoke & Mirror) - Farinaz K. Javan (Iran)
- Moskatchka - Annet Schütze (Duitsland/Letland)
- Gezocht: Man (Wanted: Man) - Patrice Toye (Nederland)

CINEMA OF THE WORLD: TIME & TIDE
De maatschappij en de kritiek hierop staan centraal in dit programmaonderdeel. Speelfilms en documentaires van ervaren en beginnende filmmakers komen aan bod, waarin zij hun reflecties op maatschappelijke gebeurtenissen wereldkundig maken. Een kijkje in andere werelden door de ogen van deze kritische filmmakers.

Enkele interessante films uit dit programma:
- Ji Feng Zhang De Ma (Season of the Horse) - Ning Cai (China)
- Ronda Nocturna (Night Watch) - Edgardo Cozarinsky (Argentinie/Frankrijk)
- The Devil's Miner - Kief Davidson en Richard Ladkani (Duitsland/VS)
- Voorland (Foreland) - Albert Elings en Eugenie Jansen (Nederland)
- Arafat, Mon Frère (Arafat, My Brother) - Rashid Masharawi (Frankrijk)
- Sabah (Cold Water) - Ruba Nadda (Canada)

VPRO TIGER AWARDS COMPETITIE
Een festival zou niet compleet zijn zonder een competitie. Drie films zullen aangewezen worden als winnaar van een VPRO TIGER AWARD. De jury bestaat uit: fotografe Nan Goldin, producente Jan Chapman, Jerusalem Film Festivaldirecteur Lia van Leer, filmmaker Bahman Ghobadi en filmmaker Lisandro Alonso. Veertien verschillende films van beginnende filmmakers - die meedoen met hun eerste of tweede speelfilm - dingen mee naar de VPRO TIGER AWARD en de corresponderende 10.000 euro voor elke winnaar.

Films die meedingen naar de hoofdprijzen zijn (op alfabetische volgorde van filmmaker): - O Amigo Dunor (Dunor My Friend) - Jose Eduardo Alcazar (Brazilie/Paraquay)
- El Cielo Gira (The Sky Turns) - Mercedes Alvarez (Spanje)
- Hat Mua Roi Bao Lau (Bride of Silence) - Doan Minh Phuong en Doan Thanh Nghia (Vietnam/Duitsland)
- Allein (Alone) - Thomas Durchschlag (Duitsland)
- Onde (Waves) - Francesco Fei (Italie)
- Las Mantenidas Sin Sueños (Kept and Dreamless) - Vera Fogwill (Argentinie)
- Nemmeno il Destino (Changing Destiny) - Daniele Gaglianone (Italie)
- Sanctuary - Ho Yu-hang (Maleisie)
- Paradise Girls - Fow Pyng Hu (Nederland)
- 4 - Ilya Khrzhanovsky (Rusland)
- Boginya: Kak Ya Polyubila (Goddess) - Renata Litvinova (Rusland)
- Hawaï, Oslo - Erik Poppe (Noorwegen)
- Aru Asa Soup Wa (The Soup, One Morning) - Takahashi Izumi (Japan)
- Frakchi (Spying Cam) - Whang Cheol-Mean (Zuid-Korea)

TV5 TIGER CUB AWARDS COMPETITIE
Alsof één competitie niet genoeg is heeft het IFFR dit jaar besloten een tweede competitie in te lassen; ditmaal voor korte films. Altijd al maakten korte films een belangrijk deel uit van de programmering maar met de TV5 TIGER CUB AWARD hoopt het IFFR nog meer de aandacht te vestigen op deze bakermat van veel groot talent. Een dertigtal korte films van minder dan dertig minuten zullen meedingen naar drie prijzen van elk 3.000 euro. Andere korte films zullen vertoond worden in het festivalprogramma SHORT! in voorstellingen gerangschikt naar land, maker of thema.

CINEMA REGAINED
Een programma vol films en documentaires over film en filmmakers. Tevens zijn hier zeldzame gerestaureerde films te vinden die vaak niet eerder op het Europese vasteland te zien waren. Zo kunnen de toeschouwers dit jaar genieten van een zevental films gemaakt door de in 1970 overleden Uchida Tomu uit Japan en een herstelde uitgave van The Big Red One, het Tweede Wereldoorlog epos van Sam Fuller uit 1980.

Nieuwe films in het Cinema Regained programma zijn:
- Welt Spiegel Kino (World Mirror Cinema) - Gustav Deutsch (Oostentijk/Nederland)
- Leaving Home, Coming Home - A Portrait of Robert Frank - Gerald Fox (Engeland)
- Cinema Invisible - Het Boek (Cinema Invisible - The Book) - Kees Hin (Nederland)
- Responso - Raúl Ruiz (Nederland/Frankrijk)
- Brossa - Digna Sinke (Nederland)

Naast deze grote programma's zijn ook nog enkele kleinere programma's het melden waard: ROTTERDÄMMERUNG, een programma vol met voornamelijk Japanse producties die niet voor de kleine kijkers geschikt zijn (Rinjin 13-Go - Inoue Yasuo, Ab-Normal Beauty - Oxide Pang); S.E.A. EYES, de focus op de jonge filmmakers in het zuidoostelijke gedeelte van Azië (Cavite - Neill Dela Llana, The Year of Living Vicariously - Amir Muhammad); en PS HOMEFRONT USA, de epiloog op het omvangrijke programma van vorig jaar met als onderwerp de huidige stand van zaken in de Verenigde Staten (Giuliani Time - Kevin Keating, Occupation: Dreamland - Garrett Scott/Ian Olds).

FILMMAKER IN FOCUS
Catherine Breillat, Guy Maddin, Raúl Ruiz en vele anderen gingen Benoît Jacquot en Yevgeny Yufit al voor als Filmmaker in Focus op het IFFR. Filmmaker in Focus is een terugkerend onderdeel van het IFFR waarin een aantal filmmakers speciaal in het zonnetje worden gezet. Nu is het aan Jacquot en Yufit de beurt om hun meest interessante werk te presenteren.

Jacquot
De Fransman Benoît Jacquot is al dertig jaar werkzaam in de filmindustrie. In die dertig jaar heeft hij een indrukwekkend oeuvre opgebouwd bestaande uit speelfilms en televisiewerk. Jacquot werkte in zijn meest recente films vaak samen met jonge actrices, zoals Virginie Ledoyen in La Fille Seule (1995) en La Vie de Marianne (1997); Isabelle Huppert in L'École de la Chair (1998) en La Fausse Suivante (1999); en Isabelle Adjani in Adolphe (2002). Het FILMMAKER IN FOCUS programma rond Jacquot van het IFFR zal zich richten op zijn minder bekende televisiewerk en een aantal speelfilms, waaronder zijn nieuwste film · Tout de Suite met Isild de Bresco in de hoofdrol.

Enkele speelfilms van Jacquot op het IFFR zijn:
- L'Assassin Musicien (The Musician Killer); 1974
- Les Enfants du Placard; 1977
- Les Ailes de la Colombe (Wings of the Dove); 1980
- Pas de Scandale (No Scandal); 1999
- Princesse Marie; 2004

Yufit
Pas zes films heeft Yufit gemaakt als regisseur sinds 1984 en nu al uitgekozen om naast Benoît Jacquot te fungeren als FILMMAKER IN FOCUS op het IFFR van 2005. De wortels van Yufit's filmcarrière liggen bij de experimentele film. Het centrale thema hierin is het 'necrorealisme,' een stroming waarvan filmmakers, fotografen, schilders en schrijvers deel uitmaken. In het 'necrorealisme' draait het om het uitbeelden van de dood als fysieke realiteit. Yufit's korte films zullen vertoond worden tijdens het IFFR, evenals zijn nieuwste lange speelfilm Pryamokhozhdenie (Bipedalism). Een expositie van Yufit's fotografische werken is te bewonderen in de Rotterdamse Schouwburg.

NEAR PAST AND NEAR FUTURE: RUSSIAN PARALLEL CINEMA
Het festivalprogramma NEAR PAST AND NEAR FUTURE sluit naadloos aan op Yufit's aanstelling als FILMMAKER IN FOCUS. In dit programma staat de Russische filmcultuur centraal die zonder staatstoestemming of -ondersteuning opereert. Deze complete subcultuur - waartoe ook Yufit's 'necrorealisme' behoort - bestaat uit een grote groep vakmensen die een eigen netwerk van festivals, productiehuizen, websites en films onderhoudt. Op het IFFR zullen acht speelfilms uit de stroming - Parallel Cinema genaamd - vertoond worden, waaronder Zeleniy Slonik van Svetlana Baskova en Ivan Durak (Ivan the Idiot) van Alexandr Doulerain en Sergej Korjagin.

BELGISCHE NAMEN OP HET IFFR 2005
Ook dit jaar is op het IFFR van 2005 weer een groot aantal Belgische filmmakers te bewonderen. In het STURM UND DRANG-programma zal Joachim Lafosse's Folie Privée te zien zijn en in de ROTTERDÄMMERUNG-sectie is Calvaire van Fabrice du Welz te vinden. In de meer alternatieve onderdelen van het IFFR zijn de Belgische filmmakers beter vertegenwoordigd. Twee korte films dingen mee naar de TIGER CUB AWARD: Cellule 719 van Annik Leroy en In the Midst of... van Pieter-Paul Mortier; vier andere korte films zijn te bewonderen in het SHORT! programma voor korte films: Au Quart de Tour van Antonin de Bemels, 500 Miles is Not Enough van Hans Spilliaert, Exoticore van Nicolas Provost en Dans l'Ombre van Olivier Masset-Depasse.

In het audiovisuele onderdeel van het IFFR 2005 - EXPLODING CINEMA - laten de Belgische filmmakers en kunstenaars zich van hun beste kant zien. Kurt d'Haeseleer maakt met zijn Fossilization onderdeel uit van een opdrachtwerk in het kader van het project 'Zien, Kijken, Filmen.' van de provincie Zuid Holland. Vijf filmmakers kregen de opdracht: 'Neem deze geluidsband van David Shea en maak daar een film omheen.' De filmmakers mochten doen wat zij wilden met het geluid, zolang deze maar herkenbaar aanwezig zou blijven in het eindproduct. Op maandag 31 januari zal David Shea de vijf verschillende films presenteren onder de noemer Sound Bridges.

Binnen hetzelfde EXPLODING CINEMA programma maken diverse Belgische filmmakers ook nog deel uit van verzamelprogramma's voor korte films. ME+ van Anouk de Clerq, The Witch van Rafaël en drie werken van Eric Delayen (Muette, Wandering Love en Wandering Words) zijn te zien in de verzameling 'Word of Mouth.' Daarnaast is ook Anouk de Clerq's korte film Kernwasser Wunderland - die zij samen maakte met Joris Cool - te zien in de compilatie 'Ballet Electronique.'

RENNEN, VLIEGEN, DUIKEN EN WEER OPSTAAN
Het festival zal gehouden worden in de binnenstad van Rotterdam in de bioscopen Pathé Schouwburgplein, Cinerama en Lantaren/Venster en de theaters Oude Luxor en de Rotterdamse Schouwburg. De centrale kassa voor het gehele festival is te vinden in Conferentiecentrum De Doelen, waar ook het festivalcafé en -restaurant te vinden zijn. Kijk voor meer informatie en de gedetailleerde programmering op www.filmfestivalrotterdam.com.

Al met al gaan het weer een hectische tien dagen worden, maar de zin zit er goed in. Meer dan dertig films zien, persconferenties aanhoren, talkshows bekijken en uiteraard veel schrijven staan in het verschiet. In de volgende twee edities van Movie kunnen jullie de belevenissen van de razende reporter Mattijs Grannetia volgen in zijn persoonlijke weblog voor het 34ste International Film Festival van Rotterdam. Tot dan.