Toen regisseur/scenarist Joss Whedon in 1992 het door de nobele onbekende Fran Rubel Kuzui geregisseerde Buffy The Vampire Slayer op de markt gooide, kon niemand vermoeden dat deze flop waarin Kristy Swanson, Donald Sutherland, Luke "Beverly Hills 90210" Perry, Rutger Hauer en Paul "Pee-wee Herman" Reubens het startschot zou geven voor een van de meest populaire cultseries die recent op de buis te bewonderen was. Het duurde vijf jaar vooraleer Whedon het aandurfde om de inhoud van de film naar een televisiereeks te vertalen en de toen amper twintigjarige Gellar (die op vierjarige leeftijd door een agent in een restaurant werd ontdekt) werd aangezocht om de titelrol te vertolken. Haar bekendste wapenfeit in die periode was een rol in de soap All My Children maar voor Whedon was de pittige "net geen puber meer" die bovendien kennis had van Tae Kwon Do, kickboksen en diverse andere gevechtssporten de perfecte keuze om Buffy neer te zetten. De cast van de reeks werd aangevuld met weinig tot helemaal niet bekende gezichten en terwijl de verhaallijnen aanvankelijk niet verder gingen dan hormonale problemen en de wekelijkse dreiging van een vampier of ander nachtelijk gebroed, ontpopte de reeks zich langzaam maar zeker tot een publiekslieveling waarbij ambitieuzere plots, onverwachte wendingen en de durf om zware onderwerpen aan te pakken het geheel tot een bijna Shakespeare-achtige fantasy kneedden.
Whedon koppelde dit alles aan effectief gechoreografeerde gevechten; grappige, zelfbewuste dialogen die de inhoudelijke sérieux en tragiek niet in de weg stonden en een soms experimentele aanpak waarbij Whedon het waagde om het een en ander te proberen (wat onder andere resulteerde in de door de fans de hemel in geprezen "Hush"- aflevering waarbij de personages hun stemmen verliezen). De voltallige cast groeide in hun rollen en waarschijnlijk niemand meer dan Gellar zelf, die alle plots en subplots op haar frêle schouders moest dragen. Vooral in de latere seizoenen, nadat Buffy uit het hiernamaals is teruggekeerd, kreeg ze volop de kans om de duistere en minder aangename kanten van het personage op te zoeken. Het is jammer dat de serie uiteindelijk, gebukt onder diens eigen ambitie, op een sisser eindigde want de drang en zin om een epische, ultieme confrontatie als finale te hebben was duidelijk merkbaar maar bleek omwille van budgettaire beperkingen en de overduidelijke haast van cast en crew om er een einde aan te maken niet haalbaar. Toch bracht de serie een spin-off voort; het iets meer duistere en eveneens lang niet slechte Angel.
Voor Gellar brak de tijd om haar filmcarrière te ontplooien aan. Eerder was ze te zien geweest in I Know What You Did Last Summer en Scream 2; twee hits uit de periode van de zelfrelativerende tienerhorrorfilms en ze dook op in puberale pulp zoals She's All That en Simply Irresistible. Ze leende haar stem aan de psychopathische Barbiepoppen in Small Soldiers, presenteerde in 2002 aan de zijde van Jack Black de MTV Movie Awards (wie kan ooit het duet "movies kick ass" vergeten?) en gaf gestalte aan een machtsgeile feeks in Cruel Intentions; de jaren '90 update van Les Liaisons Dangereuses. Uiteindelijk trad ze aan in de Eerste Tekenen van de Apocalyps, ook wel bekend als de Scooby Doo- films. We kunnen alleen maar hopen dat haar echtgenoot en tegenspeler, de eerder genoemde vermaledijde Prinze Jr. daar voor iets tussen zat. Met haar hoofdrol in The Grudge zal ze uiteraard niet veel potten breken maar deze hopelijk geslaagde remake kan best een opstapje zijn naar het betere werk. In de toekomst zien we haar in de thriller Revolver, de musical Southland Tales, neemt ze stemmenwerk voor haar rekening in de animatiefilm Happily N'Ever After en het gruwelijk getitelde Romantic Comedy.
Wat er ook van haar mag worden, voor ons blijft ze altijd die op kerkhoven rondsluipende, vampiers tot stof vermalende en weerwolven in de onderbuik stampende jaren '90 amazone. En dat is best wel een geruststellende gedachte.