77e ACADEMY AWARDS

Geen mens die de oscaruitreiking écht ernstig neemt, maar iedereen die er naar (uit)kijkt. Het is een paradox die elk jaar weer terugkeert. Want uiteráárd weten wij het wel beter dan de zesduizend knarse knarren van de Academy, maar heláás bepalen zij wel wie het Kodak Theatre op zondag 27 februari met het 12-karaats gouden beeldje verlaat. Dit jaar zijn er enkele nieuwigheden in de show, maar dé hamvraag is natuurlijk hoeveel beeldjes The Aviator, Finding Neverland en Million Dollar Baby onder elkaar zullen verdelen.

Elk jaar is het rond februari toch even diep fronsen en nadenken over de oscars van het voorbije jaar. Het relativeert het hele gebeuren en bewijst hoe vluchtig zelfs de meest belangrijke filmprijzen eigenlijk zijn. Nu valt het dit jaar met dat denkwerk nog wel mee. Zelfs vergeetachtige filmliefhebbers moeten zich nog herinneren dat Return of the King vorig jaar de perfecte score haalde: elf beeldjes uit elf nominaties. Het slotakkoord van de Lord of the Rings-trilogie evenaarde daarmee het record van Ben Hur (1959) en Titanic (1997). Toeval of niet, maar The Aviator haalde dit jaar óók elf nominaties. Niemand gelooft echter dat Martin Scorsese en de zijnen ook daadwerkelijk met elf prijzen naar huis zal vliegen. Daarvoor is de concurrentie te groot. Finding Neverland en Million Dollar Baby bijvoorbeeld harkten elk zeven nominaties bij elkaar en ook Ray en Sideways staan er met respectievelijk zes en vijf nominaties goed voor.

Voorspellingen doen over winnaars en verliezers is geen exacte wetenschap. De leden van de Academy zijn grillig en onderhevig aan god weet welke invloeden. Toch zijn de meeste waarnemers het erover eens dat Million Dollar Baby eigenlijk de oscar voor beste film verdient. De film van de inmiddels 74-jarige Clint Eastwood was de voorbije weken nogal eens het onderwerp van controverse vanwege het einde, maar mag nu als favoriet richting Kodak Theatre trekken. Jammer voor The Aviator, Finding Neverland, Ray en vooral Sideways. Opvallend is dat de Academy bij de nominaties koos voor, op The Aviator na, films met een relatief klein budget. Als Million Dollar Baby zal winnen, dan bewijst Eastwood dat je om een oscar te winnen geen 100 miljoen dollar nodig hebt zoals Return of the King, maar dat een goede 25 miljoen dollar ook wel volstaat. Dat is misschien een beetje een naïeve maar wel hoopvolle constatering voor de toekomst. Statistisch gezien maakt The Aviator dan weer meer kans op een oscar voor beste film. De voorbije twintig jaar ging de film met de meeste nominaties immers ook negen op de tien keer aan de haal met het beeldje voor beste film.

Je zou denken dat achter de beste film ook de beste regisseur schuilgaat, maar in de geschiedenis van de oscars is dat niet altijd zo geweest: drie keer op tien ging het beeldje naar iemand anders. Grote favoriet bij de regisseurs is dit jaar hoe dan ook Clint Eastwood. Hij won dit jaar al de Directors Guild of America en die prijs geldt als een bijna zeker ticket voor een oscar, hoewel bijna alle waarnemers het erover eens zijn dat Martin Scorsese met zijn vijfde regienominatie nu eindelijk wel eens een beeldje verdient. Maar de voortekenen zijn voor Marty niet zo rooskleurig: de Golden Globe voor beste regie moest hij ook al aan Eastwood laten. Alexander Payne, Taylor Hackford en Mike Leigh lijken bij voorbaat verloren.

De Academy maakt soms rare keuzes. Zo begrijpt niemand waarom Paul Giamatti en Javier Bardem geen nominaties kregen voor hun rollen in Sideways en Mar Adentro. Het antwoord is uiteraard eenvoudig: omdat ook Jamie Foxx (Ray), Johnny Depp (Finding Neverland), Leonardo DiCaprio (The Aviator), Don Cheadle (Hotwel Rwanda) en Clint Eastwood (Million Dollar Baby) schitterden in hun rollen. Wint de ouwe Eastwood? Wellicht niet. Jamie Foxx ligt een neuslengte op hem voor door zijn overwinning bij de Golden Globes. Het feit dat hij achteraf een emotionele en memorabele speech hield, kan enkele stemgerechtigden beïnvloed hebben. Het enige wat in Foxx’ nadeel speelt, is dat hij ook genomineerd is in de categorie voor beste bijrol. Een geval van overkill? Bij de vrouwen won Hilary Swank tot nu toe al een Golden Globe en een Screen Actors Guild Award. Zij is de topfavoriete en zal, tot onze grote spijt, wellicht onder meer Kate Winslet met een welgemikte rechtse K.O. slaan. Swank won al eens een oscar in 1999 voor Boys don’t Cry en versloeg toen Annette Bening die dit jaar weer in de running is voor haar rol in Being Julia.

Ondanks de elf nominaties voor The Aviator zou het al bij al wel eens de avond van Million Dollar Baby kunnen worden. De prent kwam in december uit het niks opduiken, maar nam plots zo’n hoge vlucht dat het de meningen van de Academy op het laatst nog moet veranderd hebben. Beste film, beste regie, beste acteur: wie weet maakt Eastwoord de tripple wel rond. Het zou wellicht meer dan verdiend zijn, maar doet ook niks af aan de prestaties van de andere genomineerden. Johnny Depp, Kate Winslet en Virginia Madsen – om er maar drie te noemen – winnen misschien geen oscar, maar zijn er wel eentje waard. Om nog maar te zwijgen van enkele zwaargewichten die niet eens een nominatie kregen. Marc Forster regisseerde Finding Neverland maar kreeg geen erkenning voor zijn regie; Zach Braff schreef met Garden State een geweldig origineel screenplay maar werd over het hoofd gezien in die categorie. Vreemd ook dat House of the Flying Daggers of The Motorcycle Diaries niet bij de beste buitenlandse films zitten. Of dat Paul Giamatti en Javier Bardem geen acteursnominatie kregen, zoals we hierboven al schreven. Of dat Shark Tale wél en The Polar Express niét strijdt om de oscar voor beste animatiefilm. Het is voer voor discussies die eindeloos kunnen duren.

De oscaruitreiking gaat voor het vierde opeenvolgende jaar door in het nieuwe Kodak Theatre in Hollywood. Vreemd: voor het vierde jaar op rij wordt ook voor een nieuwe presentator gekozen. Whoopi Goldberg mocht het theater in 2001 (het jaar van A Beautiful Mind) inwijden. Steve Martin (Chicago) en Billy Crystal (Return of the King) traden in haar voetsporen. Dit jaar maakte de organisatie met de vuilgebekte Chris Rock een gewaagde keuze. Dat bleek eerder deze maand toen Rock de oscarceremonie een modeshow voor homo’s noemde. Maar met eerder kunstzinnige films met de meeste nominaties is de hippe stand upper Rock wel precies wat de oscarceremonie nodig heeft om ook een jonger publiek te bereiken. Vorig jaar keek nog een recordaantal van 43.5 miljoen mensen naar de show, maar dit jaar verwacht men een ferme terugval in de kijkcijfers. Rock moet voor vuurwerk in de show zorgen, maar helemaal gerust zijn de producers er toch ook niet in: de show wordt uitgezonden met een vertraging van exact zeven seconden. Eén verdachte opmerking of één verkeerde beweging en de stekker gaat eruit.

Toch legde Chris Rock met zijn negatieve uitlatingen over de oscarshow de jaarlijkse zwakke plek van de Academy Awards nog maar eens bloot. In tegenstelling tot andere prijzen (zoals de Screen Actors Guild Awards of de Directors Guild Awards) worden de oscars steeds minder en minder ernstig genomen. Op welke basis beslissen de leden? Wat zijn hun drijfveren? Zoals zoveel in de wereld van de film draait het ook bij de oscars om de show. Laten we hopen dat die zondagnacht een beetje boeiend en mooi op tijd gedaan is. De echte winnaars, de echte favorieten, liggen uiteindelijk nog altijd in de hart van de filmfan. Hoe pathetisch, maar hoe waar.

Alle genomineerden op een rij:

Picture:
The Aviator
Finding Neverland
Million Dollar Baby
Ray
Sideways

Director:
Martin Scorsese, The Aviator
Clint Eastwood, Million Dollar Baby
Taylor Hackford, Ray
Alexander Payne, Sideways
Mike Leigh, Vera Drake

Actor:
Don Cheadle, Hotel Rwanda
Johnny Depp, Finding Neverland
Leonardo DiCaprio, The Aviator
Clint Eastwood, Million Dollar Baby
Jamie Foxx, Ray

Actress:
Annette Bening, Being Julia
Catalina Sandino Moreno, Maria Full of Grace
Imelda Staunton, Vera Drake
Hilary Swank, Million Dollar Baby
Kate Winslet, Eternal Sunshine of the Spotless Mind

Supporting actor:
Alan Alda, The Aviator
Jamie Foxx, Collateral
Morgan Freeman, Million Dollar Baby
Thomas Haden Church, Sideways
Clive Owen, Closer

Supporting Actress:
Cate Blanchett, The Aviator
Laura Linney, Kinsey
Virginia Madsen, Sideways
Sophie Okonedo, Hotel Rwanda
Natalie Portman, Closer

Writing (Adapted Screenplay):
Richard Linklater, Julie Delpy and Ethan Hawke, Before Sunset
David Magee, Finding Neverland
Paul Haggis, Million Dollar Baby
Jose Rivera, The Motorcycle Diaries
Alexander Payne and Jim Taylor, Sideways

Writing (Original Screenplay):
John Logan, The Aviator
Charlie Kaufman, Michel Gondry and Pierre Bismuth, Eternal Sunshine of the Spotless Mind
Brad Bird, The Incredibles
Mike Leigh, Vera Drake
Keir Pearson and Terry George, Hotel Rwanda

Foreign Film:
As It Is In Heaven (Sweden)
The Chorus (Les Choristes) (France)
Downfall (Germany)
The Sea Inside (Spain)
Yesterday (South Africa)

Animated Feature Film:
The Incredibles
Shark Tale
Shrek 2

Animated Short Film:
Birthday Boy
Gopher Broke
Guard Dog
Lorenzo
Ryan

Live Action Short Film:
Everything in This Country Must
Little Terrorist
7:35 in the Morning (7:35 de la Manana)
Two Cars, One Night
Wasp

Documentary:
Born Into Brothels
The Story of the Weeping Camel
Super Size Me
Tupac: Resurrection
Twist of Faith

Documentary Short Subject:
Autism Is a World
The Children of Leningradsky
Hardwood
Mighty Times: The Children's March
Sister Rose's Passion

Art Direction:
The Aviator
Finding Neverland
Lemony Snicket's A Series of Unfortunate Events
The Phantom of the Opera
A Very Long Engagement

Cinematography:
The Aviator
House of Flying Daggers
The Passion of the Christ
The Phantom of the Opera
A Very Long Engagement

Film Editing:
The Aviator
Collateral
Finding Neverland
Million Dollar Baby
Ray

Costume Design:
The Aviator
Finding Neverland
Lemony Snicket's A Series of Unfortunate Events
Ray
Troy

Makeup:
Lemony Snicket's A Series of Unfortunate Events
The Passion of the Christ
The Sea Inside

Original Score:
Finding Neverland
Harry Potter and the Prisoner of Azkaban
Lemony Snicket's A Series of Unfortunate Events
The Passion of the Christ
The Village

Original Song:
Accidentally In Love from "Shrek 2
Al Otro Lado Del Rio from "The Motorcycle Diaries
Believe" from The Polar Express
Learn To Be Lonely from The Phantom of the Opera
Look To Your Path (Vois Sur Ton Chemin) from The Chorus (Les Choristes)

Sound Editing:
The Incredibles
The Polar Express
Spider-Man 2

Sound Mixing:
The Aviator
The Incredibles
The Polar Express
Ray
Spider-Man 2

Visual Effects:
Harry Potter and the Prisoner of Azkaban
I, Robot
Spider-Man 2