Het filmmuziekjaar is intussen drie maanden ver en we kwamen onder andere al te weten dat Brian Tyler plotseling ‘hulp’ kreeg van Klaus Badelt voor Constantine, dat de Golden Globe voor Best Original Score opnieuw werd gewonnen door Howard Shore en dat The Village niet vergeten is bij de Oscarnominaties.
Al zijn dit interessante details, 2004 zullen we niet snel vergeten. Hoewel vorig jaar een goed jaar was voor de muziek, was 2004 een ramp voor de filmmuziekwereld op zich. Op 21 juli overleed Jerry Goldsmith aan de gevolgen van kanker. Hij was een van de grootste componisten en had een enorme invloed op de geschiedenis in de filmmuziek. Zijn legendarische scores voor Planet of the Apes, Alien en natuurlijk Star Trek zijn onsterfelijke klassiekers geworden. Goldsmith werd vorig jaar trouwens 75 jaar en 2004 zou dan ook een jaar worden waarin heel wat aandacht naar de componist zou gaan. Op 17 februari ging een verjaardagsconcert door, maar vanwege gezondheidsproblemen kon Goldsmith toen al niet aanwezig zijn. Dirk Brossé nam de dirigentenrol daarom op zich. Varèse bracht enkele maanden later ook een gelimiteerde super deluxe cd-set uit met daarin zes schijfjes met de mooiste muziek uit verschillende films van 20th Century Fox. Zijn laatste filmscore, Timeline, werd vervangen door muziek van Brian Tyler. Varèse zorgde echter voor een release van zijn afgewezen score.
Nog geen maand later stierf een andere grootmeester, Elmer Bernstein. De Silver Age-componist werd 82 jaar en werkte meer dan 60 jaar in de filmmuziekwereld. Een enorm verlies want ook Bernstein had een belangrijke invloed gedurende deze periode. Enkele van zijn thema’s leven verder in zijn naam, denk maar aan The Magnificent Seven en The Great Escape. Verder werd hij geprezen voor de fijngevoelige en dramatische muziek in To Kill A Mockingbird en zijn recente Far From Heaven. In augustus overleed ook David Raksin, een iets minder bekende componist bij het grote publiek. Hij werd 92 jaar en schreef de muziek voor Laura, wellicht zijn bekendste werk en The Bad and the Beautiful. Hij hielp ook mee met Charlie Chaplin aan de muziek voor Modern Times.
Bernstein was ook een graag geziene gast op het Filmfestival van Gent en dat was ook wederzijds het geval. In oktober zou hij een concert dirigeren op het Filmfestival op de World Soundtrack Awards. De organisatie veranderde het programma niet en bracht hulde aan Elmer Bernstein en Jerry Goldsmith. Ook de in 2003 overleden componist Michael Kamen kreeg zijn huldeconcert.
Wat in 2003 een algemene trend bleek te worden, zette zich verder in 2004. Rejected scores ofwel het afwijzen van een bepaalde score en een andere componist het werk laten doen. Dit kan gebeuren om allerlei redenen en meestal blijft het nogal vaag waarom het precies gebeurt. Een belangrijke, maar haast nooit vermelde reden, is dat de film niet goed wordt bevonden net voor de release. De muziek wordt dan soms het slachtoffer, terwijl er natuurlijk meer factoren meespelen bij een zwakke film. Eind maart gebeurde opnieuw zo’n ‘rejection’, alleen leek het deze keer een internationale ramp. Gabriel Yareds score voor Troy werd afgewezen omdat een enkel testpubliek de muziek te oubollig vond. James Horner kreeg de opdracht om in amper dertien dagen iets in elkaar te steken. Gevolg was dat er meteen een soort emotionele hype ontstond rond deze misdaad. Yared plaatste namelijk een open brief en enkele soundclips op zijn website, dit tot ongenoegen van de platenmaatschappij Warner dat alles meteen liet weghalen. De open brief bevatte Yareds verdriet en ontgoocheling bij de keuze. Hij had niet eens te kans iets te veranderen aan zijn compositie. Buiten zijn weg om werd alles beslist in amper 24 uur.
Uiteindelijk, alles bij elkaar, is dit de zoveelste droevige beslissing net zoals de andere afgewezen projecten vooraf en later in 2004. Hetzelfde gebeurde namelijk met Mark Shaiman. Zijn volledig opgenomen muziek en songs van Team America: World Police werden enkele weken voor de release van de film naar de prullenbak verwezen. Componist Harry Gregson-Williams kreeg de opdracht om snel een ander werk te schrijven. En zo waren er wel meer componisten die uiteindelijk op een ander project belandden. Allemaal heel erg jammer natuurlijk.
Maar vorig jaar betekende ook goede muziek en leuke verrassingen. Componist van het jaar werd ongetwijfeld Marco Beltrami. Met Hellboy begon zijn succesverhaal. Een geweldig thematische en rijke score met eigenzinnige invloeden en sterke actiemuziek. Dat succes werd gevolgd door I, Robot. Een spetterende sciencefiction-score met grootse momenten. Aan het einde van het jaar componeerde hij ook de percussie gedreven score voor de remake van Flight of the Phoenix. Ook John Powell stelde zichzelf twee keer in de schijnwerpers met heerlijk ritmische muziek voor Paycheck en The Bourne Supremacy. Het blijft uitkijken naar elk van hun projecten.
John Debney ontketende een hype met The Passion of the Christ mede dankzij de film. De emotionele waarde van deze score is enorm en samen met de prachtige etnische instrumentatie behoort de score tot een van de beste van het jaar. Hans Zimmer kende een druk jaar met King Arthur vooraan, een epische actiescore zoals we van Zimmer gewoon zijn maar opnieuw geweldig uitgevoerd. Het erg mooie, zomerse en thematisch sterke Spanglish op zijn beurt viel net nog op de rand van 2004 naar 2005 en leverde hem een Golden Globe-nominatie op. John Williams op zijn beurt keerde na een jaar afwezigheid terug met de derde Harry Potter en de nieuwste film van Steven Spielberg, The Terminal. Williams zal trouwens niet meer verder werken aan de Harry Potter-serie. Patrick Doyle volgt hem op en zal de muziek componeren voor de vierde film.
Een van de mooiste scores van 2004 was van James Newton Howard voor de M. Night Shymalan-film The Village. Mysterieuze sferen gedragen door sublieme vioolsolo’s van Hilary Hahn. Gelukkig is de Academy hem niet vergeten bij de nominaties voor beste muziek. Enkele andere verrassingen kwamen uit Japan, beide score van animatiefilms. Ghost in the Shell 2: Innocence werd gecomponeerd door Kenji Kawai. Naast de erg amtosferische tracks zijn er de enorm indrukwekkende vocale stukken die een immense impact hebben op de luisteraar. Iets wat je niet snel vergeet. De andere verrassing was Steamboy van ex-MediaVentures-componist Steve Jablonksy. Zijn muziek voor de film van Katsuhiro Otomo is avontuurlijk en gevarieerd met spannende actietracks en liefelijke melodieën. Een goed begin voor de componist die voorheen enkel verscheen aan de zijde van Hans Zimmer. Alan Silvestri kende een succesjaar, in tegenstelling tot 2003, een rampjaar voor de man. Van Helsing was een leuke score, maar werd nogal overdreven beoordeeld. The Polar Express aan het einde was een mooie, typische kerstmusical waarvan Silvestri samen met Glenn Ballard ook enkele songs schreef.
We herinneren ons ook Michael Giacchino die aan een ferme opmars bezig is in de filmmuziekwereld met The Incredibles als een van de meest geprezen scores, al dan niet terecht. Samen met Jan A.P. Kaczmarek voor zijn Finding Neverland was Giacchino een geliefde keuze voor een of andere nominatie van een belangrijke award. Dan is er ook Iglesias's meesterwerk voor La Mala Educacion en Brian Tylers minimalistische en emotionele score voor The Final Cut. Vangelis scoorde de meest gehypte score van 2004, Alexander, en voldeed voor een groot deel aan de verwachtingen. Die andere Griekse muzikant, de componiste Eleni Karaindrou, schreef The Weaping Meadow, een droevige maar mooie score met het gebruik van een accordeon wat een geslaagd resultaat leverde, in tegenstelling tot wat Gustavo Santaolalla deed in 21 Grams. Weinig interessante muziek waarvoor de man dan nog een Discovery of the Year-award won op WSA. Smaak krijgt een heel andere betekenis. Een andere aangename verrassing was Salem’s Lot met angstaanjagende passages en demonische stemmen gecomponeerd door Christopher Gordon en Lisa Gerrard. Angelo Badalamenti dan weer bracht de horror van de loopgraven dichterbij met een duidelijk orkestrale score en een geweldig thema voor het hoofdpersonage Mathilde in Un Long Dimanche de Fiançailles.
De Belgische en Nederlandse film zorgen natuurlijk ook voor interessante scores. Fons Merkies componeerde Stille Gebreken en alhoewel de muziek alleen binnen de film toepasselijk bleek, zouden De Dominee en In Oranje van de componist toch wel een release mogen krijgen. Paul de Munnik's pianogedreun met zijn verkrachtende werking stoort wel in Simon, maar maakt de film er niet minder om, daar zijn de beelden te sterk voor. Voor de recente film Off Screen met Jan Decleir en Jeroen Krabbé schreef de Belg Daniel Bal de muziek, geïnspireerd door One Hour Photo van Reinhold Heil en Johnny Klimek. De titelsong van Off Screen is geschreven door Wim de Wilde.
Een jaaroverzicht is nooit compleet natuurlijk. Heb je aanvullingen of interessante zaken te melden, laat je mening dan zeker horen op de speciale pagina’s op www.filmscore.be.