CALVAIRE

Zalig toch die allesoverheersende liefde die gek en blind maakt en volkomen normale mannen in een flits in razende psychoten verandert. De brave Marc Stevens zal er in Calvaire het slachtoffer van worden.

Calvaire is een film van hetzelfde productiehuis dat vorig jaar de zalig donkere komedie Aaltra maakte. Producer Vincent Tavier is één van de vier scenaristen van C’est Arrivé près de Chez Vous, de meest ruchtmakende Belgische film aller tijden. De debuutfilm van Fabrice du Welz - die ook het scenario schreef - past in de traditie van de Waalse non-conformistische, hondsbrutale en compromisloze cinema. In Frankrijk kreeg Calvaire de Prix Très Spécial, niet echt de belangrijkste onderscheiding op de filmplaneet maar de prijs duidt wel aan waar de Belgisch-Frans-Luxemburgse co-productie zich situeert. Eerdere winnaars waren Funny Games van Michael Haneke, Seul contre tous van Gaspar Noé en Happiness van Todd Solondz.

Calvaire is een poëtische en surrealistische horrorfabel waarin de onverwoestbare liefde een belangrijke rol speelt. Marc Stevens (Laurent Lucas) is een rondreizende charmezanger die na een optreden in een bejaardentehuis autopech krijgt. In panne vallen is sowieso niet in orde. In panne vallen in het midden van een donker bos als je het hoofdpersonage bent in een horrorfilm is ten sterkste af te raden. Marc Stevens had maar naar The Blair Witch Project en Deliverance moeten kijken om te weten dat er in een filmbos enge dingen gebeuren. Zijn moeder heeft hem vast verteld over Roodkapje. Het huppelende maagdje brengt het er aan het einde van haar verhaal beter van af dan Marc in Calvaire. Maar goed, het regent en de brave, wat kleurloze zanger is gestrand in het midden van het bos. Hij vindt een slaapplaats in de afgelegen herberg van Monsieur Bartel. Het is al lang geleden dat hij nog gasten over de vloer had en Bartel lijkt tevreden dat de onverwachte bezoeker de stilte doorbreekt.

Wat Marc niet weet, is dat Bartel getraumatiseerd is omdat zijn vrouw hem heeft verlaten. Sinds zij het afbolde, is niets meer hetzelfde. Op het moment dat Marc de deur van de herberg openduwt, begint zijn lange lijdensweg. Aanvankelijk zijn Bartel en Marc dikke vrienden. Ze eten samen en zingen liedjes. Het gaat goed tot Bartel begint te geloven dat de binnen gewaaide gast zijn vrouw is. Meer over het verhaal vertellen zou zonde zijn.

Calvaire is een excentrieke gore gitzwarte filmhutsepot. Du Welz braakt met passie zijn n’importe quoi trash op het doek. Zijn fantasiewereld is ondoorzichtig en geniaal. De zonderlinge personages betreden een pad dat de Belgische film nog niet heeft betreden. Du Welz mikt niet bepaald op de goede smaak, die zou het kijkplezier maar in de weg staan. Wanneer de film de grens van aanvaardbare en toelaatbare nadert, geeft Du Welz extra gas. Marc Stevens ziet onnoemelijk af en het enige glimmertje hoop, de dorpsbewoners in de buurt, bieden geen soelaas. In tegendeel. Du Welz stopte zijn film vol cinefiele verwijzingen, de beelden van Benoît Debie zijn sterk, de cast is briljant. De Fransman Laurent Lucas - bekend van Haut les Coeurs!, Harry, un ami qui vous veut du bien en Qui a tué Bambi? - heeft de moeilijkste rol. Hij speelt de zanger als een man die niet te veel sympathie oproept. Je weet nooit precies wat hij denkt of wil. Hij is de boksbal van de ondoordringbare gedachtekronkels van Bartel. Komiek-auteur-acteur Jackie Berroyer – onlangs nog te zien in het mooie Brodeuses – is Bartel, de monsterlijk verliefde man. Hij speelt met een brandende gloed in zijn ogen en blijft de hele film trouw aan de premisse: de liefde van Bartel voor zijn vrouw is zo immens dat hij haar in Marc herkent.

Zin voor leedvermaak en een diepe voorliefde voor gestoorde humor zijn onontbeerlijk om te genieten van een fantastische nachtmerrie. Calvaire stelt extreem hoge eisen aan de kijker. Die moet bereid zijn heel volledig te gaan in de onaangename wereld van Du Welz en hij moet zich willen inleven in Bartel. De logisch-denken knop moet uit. Het is niet gewaagd te voorspellen dat niet iedereen dat zal willen en kunnen. Wie de humor van Calvaire niet inziet, kan niet anders dan een diepe haat ontwikkelen voor dit curiosum. Er is geen tussenweg. Het is liefde of haat. Heerlijk, zo’n stuitend gebruik aan nuance in een Belgische film.