ASSAULT ON PRECINCT 13

In dit eerste decennium van het derde millennium wordt het voor filmliefhebbers en critici steeds moeilijker om een bijna naïef enthousiasme voor de huidige staat van het audiovisuele landschap aan de dag te leggen. De reden is dat Hollywood ons bestookt met sequels, comic book verfilmingen en vooral remakes. Het lijkt er bijna op dat originele ideeën doelbewust geweerd worden.

Gelukkig stemt het ons tevreden dat we af en toe een prent onder ogen krijgen die onze angstige voorgevoelens kan weerleggen. In de toekomst hopen we dit van War of the Worlds en King Kong maar recent nog waren we aangenaam verrast door Dawn of the Dead en ook met deze Assault on Precinct 13 slagen de gewiekste heren uit Tinseltown erin om met een geslaagde “herinterpretatie” op de proppen te komen.

Scenarist en coproducent James DeMonaco betrad nochtans heilige grond met deze “re-imagination”. Het door John Carpenter geregisseerde origineel met dezelfde titel uit 1976 is een bijzonder gewelddadige en bovendien knap gemaakte lowbudget thriller waarmee Carpenter na zijn studentenfilm Dark Star zijn status als een beloftevolle jonge regisseur bevestigde (zijn volgende film werd Halloween). In die versie vertelt Assault het verhaal van enkele agenten in een bijna verlaten politiegebouw die geconfronteerd worden met moordlustige bendeleden die zich als anonieme entiteiten in de duisternis buiten ophouden. Hun doel is om een man, die na de hondsbrutale moord op zijn dochter wraak wou nemen op enkele leden van de bende en vervolgens naar het politiegebouw vluchtte, uit te schakelen. Het is aan de weinige agenten en de overgeplaatste criminelen om de handen in elkaar te slaan mits ze de nacht willen overleven. De kracht van het origineel zit in de niet aflatende spanning, het politiek incorrecte geweld en de effectieve acteerprestaties van nobele onbekenden zoals Austin Stoker en Darwin Joston als de gevaarlijke “bad guy” met de hilarische naam: Napoleon Wilson. We beweren niet dat Carpenters film (waaraan ook de op 7 maart overleden producer Debra Hill als script supervisor en assistent editor meewerkte) een meesterwerk van de zevende kunst is maar feit is wel dat een hardcore groep van liefhebbers en fans de remake met argusogen en niet zonder vooroordelen in de gaten houden. Gelukkig kunnen ze op hun beide oren slapen want Assault anno 2005 is een leuke, schaamteloos in genreclichés gewortelde B-film die een gebrek aan originaliteit ruimschoots goedmaakt met pretentieloze acteerprestaties en een flink paar ballen.

Het is Oudejaarsavond 2004 en in een politiekantoor dat binnenkort gesloten wordt bereiden de agenten Jake Roenick (Ethan Hawke); de naar pensionering smachtende, goedlachse Jasper O’Shea (Brian Dennehy) en secretaresse Iris Ferry (Drea de Matteo, die we vooral kennen als Adriana uit The Sopranos) zich voor op een feestje. Als ze echter opgezadeld worden met vier door twee andere agenten begeleidde misdadigers en ze onder het uitschot de beruchte gangster en “cop killer” Marion Bishop (Laurence Fishburne) herkennen lijkt het erop dat hun gezellige avond verstoord is. Verder duikt ook Jake’s psychologe Alex Sabian (Maria Bello) op en hoewel hij zich ergert aan haar gezeur en analyses probeert hij zich er toch van te overtuigen dat ze een boon voor hem heeft. Het duurt niet lang vooraleer het gebouw plots belegert wordt door zwaarbewapende mannen die het vooral op Bishop gemunt hebben. Hoewel iedereen overtuigd lijkt dat het om Bishops mannen gaat die hem uit de cel willen bevrijden komt de groep er algauw achter dat de corrupte agent Marcus Duvall (Gabriel Byrne) achter de aanval zit en deze kerel is vastbesloten om de voor hem bezwarende getuigenis die Bishop zou kunnen geven niet af te wachten, al moet hij daarvoor iedereen in Precinct 13 uitschakelen.

We kunnen niet ontkennen dat we liefhebbers zijn van de zogenaamde “siege” films, waarin een kleine groep bedreigd wordt door een op het eerste gezicht onoverwinnelijke overmacht. Het is een genre dat vergroeid is met de underdogfilm en we vinden het doorheen de filmgeschiedenis in allerlei subgenres terug; de western (Rio Bravo), horror (Night of the Living Dead en de diverse sequels, rip-offs, remakes) en de epische cinema (Zulu, de aanval op Helm’s Deep in The Lord of the Rings: The Two Towers) om er maar een paar te noemen. Stuk voor stuk gaat het om varianten op de David en Goliath mythe en deze Assault is geen uitzondering.

Het is een film die narratief netjes binnen de lijnen kleurt en nergens verrassingen biedt. De personages worden in ruwe schetsen uitgewerkt zodat we als kijker een weliswaar ietwat karikaturaal idee krijgen over hoe iemand is en wat zijn of haar motieven zijn. Zo beperkt Fishburne’s rol zich tot enkele kwade blikken en de kennis dat hij enkel iemand laat leven als die persoon hem van dienst kan zijn. Ethan Hawke’s Jake is in essentie een goede flik, niet zo verschillend van de agent (ook al een Jake) die hij in Training Day vertolkte. Anderen, zoals rapper Ja Rule als de in de derde persoon over zichzelf pratende Smiley en John Leguizamo als de paranoïde drugsfreak Beck, betekenen weinig voor de plot en zijn er enkel om de druk binnen het gebouw op te voeren. Toch houdt iedereen zich goed staande en hoe moeilijk dit voor ons ook mag zijn om toe te geven; het is een plezier om Brian Dennehy nog eens voluit te zien gaan. Drea de Matteo zet een goede stap in de richting van een carrière op het witte doek - hoewel ze het voorlopig met spin-off rollen van haar Sopranos alter ego Adriana moet stellen – en Maria Bello, die te zien was in onder andere Auto Focus, Secret Window en The Cooler maakt een goede indruk als de psychologe die dreigt te bezwijken onder de druk. Het lijkt aanvankelijk een nogal ondankbare rol maar Bello slaagt erin om het personage een identiteit mee te geven en, zonder tot spoilers over te gaan, komt op de voorgrond in een van de hardste scènes in de film. Gabriel Byrne heeft het niet gemakkelijk als de slechterik van dienst maar het scenario biedt hem de kans zijn beweegredenen te verduidelijken waardoor je zijn Marcus Duvall min of meer gaat begrijpen.

De regie van de zo goed als onbekende Jean-François Richet is solide en het wordt al meteen bij de openingsscène (een monoloog van Hawke waarbij de kijker zich heel even in een andere film waant) duidelijk dat hij een Europese attitude naar deze B-film brengt waardoor hij gruwelijke scènes niet schuwt. De prent is nergens zo grotesk als in de beruchte “ijskarscène” uit Carpenters origineel maar Richet en DeMonaco bouwen de suspense rustig en zelfzeker op en beschouwen hun inspiratiebron enkel als een springplank om hun eigen versie van het verhaal te brengen. De finale mag dan wel een door voorspelbare plotwendingen gedomineerde anticlimax zijn (Point Break anyone?), het sfeer- en suspensevolle eerste uur en de met respect behandelde conventies van het genre maken hiervan geen film die lange postcinema gesprekken zal losweken of die de volgende dag nog in de geest rondhangt maar eerder een gitzwart tussendoortje dat daarom niet minder entertainend is.