BRODRE

Wat gebeurt er met iemand die uitgezonden wordt naar een oorlogsgebied? Wat moeten deze mensen doormaken tijdens hun vredesmissies - of niet zo vredige missies - voordat zij weer terug mogen keren naar hun familie en vrienden? Wij, de achterblijvers, zullen het nooit helemaal weten. De opgekropte gevoelens van deze soldaten ten gevolge van het zien van gruwelen of misschien zelfs het al dan niet vrijwillig plegen van gruwelijkheden kan grote gevolgen hebben voor de naasten van hen. Dit gegeven is onderdeel van het nieuwe drama Brødre/Brothers van Susanna Bier (Elsker Dig For Evigt/Open Hearts).

Ulrich Thomsen is Michael, vader van twee schatten van dochters en beroepsmilitair in het Deense leger. De relatie tussen Michael en zijn broer Jannik is niet zo best. Jannik is een flierefluiter en neemt zijn leven niet zo heel erg serieus. Plus: Jannik heeft stiekem ook wel een oogje op de echtgenote van zijn broer: de beeldschone Sarah. Zijn fatsoen is het enige dat hem altijd op een afstandje heeft gehouden. Zoals bijna elke beroepsmilitair wordt ook Michael uitgezonden naar een gevaarlijk gebied: Afghanistan. Zijn missie ontaardt in een dodelijk drama en het thuisfront van Michael wordt op de hoogte gebracht van diens overlijden.

Dit is het duwtje in de rug dat Jannik nodig heeft om dichterbij Sarah te komen. In eerste instantie om troost te bieden aan Sarah en de kinderen in deze barre tijden, maar later ook uit een groeiend gevoel van liefde tussen beiden. Het drama wordt flink opgestookt als blijkt dat Michael helemaal niet is komen te overlijden, maar dat hij gevangen genomen was en na een lange periode van stilte terugkeert naar huis. Zijn terugkeer verstoort het inmiddels tot rust gekomen kersverse gezin met Jannik aan het hoofd. Dat is nu net niet iets dat Michael er ook nog eens bij kan gebruiken na zijn traumatische ervaringen in het gevangenenkamp in dat verre zandland.

Brødre is een drama dat na het kijken in het geheugen van de kijker gegrift zal blijven staan. De explosieve acteerprestaties van de drie hoofdpersonen Sarah, Michael en Jannik zijn zeer overtuigend en weten zeer basale gevoelens van verraad, genegenheid, afschuw en ongemak op te roepen bij het publiek. Ulrich Thomsen's gekwelde soldaat is een figuur die ondanks zijn overigens volkomen begrijpelijke woede-uitbarstingen de meeste sympathie opwekt. Thomsen (Festen) is fenomenaal in zijn portrettering. De scènes in Afghanistan zijn doorspekt met angst en onzekerheid en dat is af te lezen van zijn gezicht. Wanneer hij eenmaal terug is in Denemarken en erachter komt dat zijn broer er met zijn vrouw vandoor is gegaan gaat hij helemaal los en slaat hij de keuken die zijn broer heeft geïnstalleerd aan gruzelementen. Dit levert een van de sterkste en meest schrijnende scènes op van deze film.

Nikolaj Lie Kaas (Idioterne/The Idiots) is de tweede persoon in de liefdesdriehoek in Brødre. Kaas heeft in Denemarken al een zeer bekende naam. Hij kreeg voor zijn dertigste al drie Bodil Awards van de Deense critici. Zijn rol in Brødre kan zijn doorbraak betekenen bij een groter, meer internationaal publiek. Hij speelt Jannik met een kinderlijke onschuld die hoort bij een volwassen man die moeite heeft om op te groeien. Zonder overdreven sentimenteel te worden zet hij een personage neer waarmee de kijkers zich snel kunnen identificeren. Hij zet hiermee een perfecte tegenpool neer voor de gekreukelde psyche van Thomsen's Michael.

Als derde in de driehoek zien we een onverwacht gezicht - een bekend gezicht, dat wel. Niemand minder dan Hollywoodactrice Connie Nielsen vult de rol van Sarah in. Na Gladiator, OneHourPhoto en nog een aantal mindere titels werd het tijd voor Nielsen om terug te keren naar het land dat zij twintig jaar eerder achterliet om een acteercarrière na te streven. Hoewel zij al jaren geen woord Deens meer gesproken had, wilde regisseuse Susanne Bier haar zonder meer hebben - op voorwaarde dat ze Deense les ging nemen, want haar accent begon verdacht veel op Zweeds te lijken. De betrokkenheid van Nielsen is niet voor niets geweest. Ze is voor de internationale markt een aantrekkelijk gezicht en ze kan met haar enigszins gelimiteerde acteertalenten prima fungeren als speelbal tussen de twee broers. Ze hoeft in de hele film weinig meer te doen dan bezorgd kijken en dat gaat haar prima af. Nielsen laat hier zonder enige twijfel een van haar beste werken zien in tijden en dat is mede te danken aan de regie van Bier.

Een vierde personage, dat niet direct te zien is op het scherm, is het scenario van Anders Thomas Jensen. Jensen is een begenadigd schrijver en bracht ons eerder de prachtige scripts voor Lone Scherfig's Wilbur Wants to Kill Himself (2002) en Søren Kragh-Jacobsen's Mifune's Sidste Sang (1999). Dezelfde expertise brengt hij aan het licht in Brødre. Hij heeft samen met Bier een film geschreven waarin de ellende van een normaal doorsnee gezin akelig dichtbij de kijker wordt gebracht. Ellende afkomstig uit een grote boze wereld die vroeger voor het gezin eigenlijk alleen maar door de beeldbuis het huis binnen kwam. Brødre is geen Ver Van Mijn Bed Show, maar een realistische portrettering van de verwoesting die oorlogsvoering aan het thuisfront kan aanrichten. Een aspect dat maar al te vaak vergeten wordt.