SAHARA

Clive Cussler is een van de meest gelezen schrijvers ter wereld. Samen met namen als Robert Ludlum en Dan Brown is hij te vinden in vele boekenkasten om de doodeenvoudige reden dat zijn boeken lekker makkelijk weg lezen. Een van zijn terugkerende personages is Dirk Pitt, een Marine officier met een voorliefde voor archeologie en duiken. Sahara is het elfde boek in de Dirk Pitt serie (er zijn er achttien in totaal) en de tweede die verfilmd wordt, na Raise the Titanic uit 1980.

In Sahara zijn twee verhaallijnen constant aan het vechten om de aandacht van de kijker: ten eerste de zoektocht naar een mysterieus oorlogsfregat, Schip des Doods geheten, in de woestijn van Mali in Afrika; ten tweede is daar de strijd van een dokter, die werkt voor de Verenigde Naties, tegen een dictator die zijn eigen volk vergiftigt. Sahara wringt zich in allerlei bochten om deze verhaallijnen bij elkaar te brengen en doet dit uiteindelijk op een uitermate knullige wijze door middel van een rotstekening, die 'per ongeluk' gevonden wordt in een grot net buiten een dorpje.

Deze aanpak, die meer weg heeft van het werk van een beginneling, was nog niet eens zo'n probleem geweest als er een goede acteur gecast was in de rol van Dirk Pitt. Hugh Jackman was in de race, maar de producenten hebben toch gekozen voor Matthew McConaughey (How to Lose a Guy in 10 Days), een van Hollywood's minst charismatische en minst getalenteerde acteurs van dit moment. McConaughey heeft zijn vijftien minuten faam al jaren geleden opgemaakt, maar hij blijft ons vervelen met zijn ongeïnspireerde optredens. Derhalve hebben we geen moment het gevoel dat we hem willen volgen op zijn avontuur.

Daar komt nog eens bij dat McConaughey een zwaar zuidelijk accent heeft. Dirk Pitt, een personage met een omvangrijke historie, is echter afkomstig uit Californië. Het zijn dit soort fouten die laten zien dat de makers van Sahara geen respect hebben gehad voor het bronmateriaal. Zo dacht Cussler er ook over toen hij een kort geding aanspande tegen producent Philip Anschutz' Crusader Entertainment wegens contractbreuk. Cussler is wel nog op de credits te vinden, maar van harte ging dat niet.

Cussler had volgens hem meer inspraak moeten krijgen bij het ontwikkelen van het script en zegt zelf diverse versies van het script in de vuilnisbak gegooid te hebben zonder ooit toestemming te hebben verleend voor een van die scripts. Anschutz was het daar uiteraard niet mee eens. Cussler eiste de stillegging van de productie - toen inmiddels een maand onderweg - en inspraak in het bestaande script. Helaas voor hem ging de productie stug door en zitten we nu opgescheept met een ondermaatse film.

De controverse rond Sahara was nog niet over, want Disney-topman Michael Eisner had zijn eigen zoon, Breck Eisner, binnengeloodst bij de productie van Sahara. Als insider is het allicht makkelijker om een goede baan te vinden in de filmindustrie dan als buitenstaander. Welk leeghoofd bij Paramount Pictures heeft dit destijds goedgekeurd? Hoe kan je een beginner de regie geven over een productie als Sahara, waar zelfs ervaren regisseurs moeite mee zouden hebben? Daarbij komt nog dat het script, dat door het legertje scenaristen afgeleverd werd, vrijwel onverfilmbaar was in zijn uiteindelijke vorm.

Sahara ontbeert de broodnodige regie. Er is geen fatsoenlijke lijn te vinden in deze film. Van het ene moment op het andere springt Sahara van lichtvoetige laagdrempelige humor en actie naar zwaar maatschappelijk drama over dictaturen, onderdrukking en epidemieën. Deze toonwisseling wurgt de film en maakt de film stuurloos. Op zich is Sahara wel aardig om naar te kijken, met veel mooie plaatjes in de woestijn en op zee, maar daar doe je niet zo veel mee als het verhaal je niet boeit.

De enige leden van de cast die er enigszins zonder kleerscheuren vanaf komen zijn 'eeuwige sidekick' Steve Zahn (Out of Sight) en de immer interessante William H. Macy (Magnolia). Zij leveren een flinke dosis uitgekiende humor, maar daar hebben deze natuurtalenten dan ook geen regie voor nodig. De mensen die wel regie nodig hebben, Penélope Cruz (Gothika) bijvoorbeeld, vallen in deze film genadeloos door de mand. Zij is dit keer echt vervelend om naar te kijken.

Sahara mist de intelligentie van Raiders of the Lost Ark en de snelheid van National Treasure. Er is geen eer te behalen aan Sahara, zelfs niet als je het voor elkaar krijgt om de film uit te zitten. Deze film is een slecht geoliede machine met veel zand tussen de tandwielen. Als Cussler nu eens eerder was geweest met het aanspannen van zijn rechtszaak? Wat hadden we dan te zien gekregen? Vast en zeker een veel betere film dan deze.