THE DOOR IN THE FLOOR

Het deurtje en wat erachter zit

Paradiso Paradiso Paradiso Paradiso Paradiso Paradiso
De boeken van John Irving zijn voor regisseurs als de verboden vrucht: aanlokkelijk en zoet, maar tegelijk ongrijpbaar en ook onverfilmbaar. In zijn knoestdikke romans weeft de verhalenverteller bij uitstek ingewikkelde verhaallijnen door elkaar, laat hij zowel het toeval als het lot een grote rol spelen en weet hij als geen ander humor en drama met elkaar te verbinden. Tod Williams wist dus waar hij aan begon toen hij de intentie had om Irvings A Widow for One Year te adapteren: een bijna onmogelijke opdracht. En toch heeft hij een goede film gemaakt.

Vier regisseurs zijn Williams voorgegaan in een poging om een boek van Irving op het witte doek te vangen. Elk hadden ze zo hun manier. George Roy Hill kon voor The World According to Garp rekenen op een geweldige Robin Williams, Tony Richardson maakte met Hotel New Hampshire een erg saaie film en Mark Steven Johnson morrelde zo ingrijpend aan A Prayer for Owen Meany dat John Irving weigerde zijn naam aan het project te verbinden. De film kwam uiteindelijk uit als Simon Birch en neemt in wezen enkel de (overigens wel geniale) grondgedachte van het boek over. Dan had Lasse Hallström het veel beter geregeld met The Cider House Rules uit 1999: hij liet John Irving zélf het scenario schrijven. Het leverde Hallström de beste Irving-adaptatie tot nu toe op en Irving zelf mocht een oscar (en inspiratie voor een nieuwe roman) gaan ophalen.

Wie een boek van Irving wil verfilmen moet keuzes maken. Je mag niet het héle boek willen verfilmen (zoals Hotel New Hampshire), maar je mag het verhaal ook niet helemaal kaalplukken (het probleem van Simon Birch). Of je kan zoals Tod Williams ook slim zijn en slechts een deel van een roman verfilmen. Van het bijna zeshonderd pagina’s tellende A Widow for One Year concentreerde hij zich op het eerste deel, The Door in the Floor. Tweehonderd pagina’s laten zich nu eenmaal makkelijker naar het witte doek vertalen dan drie keer zoveel.

Het blijkt een slimme zet van Williams, want op deze manier heeft hij bijvoorbeeld veel van Irvings originele dialogen en scènes intact kunnen laten, maar anderzijds voelt het verhaal uiteraard ook onaf aan, meer zelfs: je hebt het idee dat de film pas op het einde onder stoom geraakt, dat je daadwerkelijk alleen nog maar het begin van een veel langere vertelling hebt gezien. Misschien moet iemand er maar eens aan denken om van een van Irvings boeken een kwaliteitsvolle miniserie te maken: het lijkt ons het ideale format om die dikke turven eindelijk eens voor de volle honderd procent recht aan te doen.

In The Door in the Floor maken we kennis met Ted Cole (Jeff Bridges), een mislukte romanschrijver die nu zijn brood verdient met het schrijven en illustreren van kinderboeken. Cole is niet slecht in zijn vak, maar hij is beter in andere dingen: onder het genot van teveel alcohol portretten maken van naakte vrouwen bijvoorbeeld om ze vervolgens in zijn bed te lokken. Cole is getrouwd met de kwetsbaar mooie Marion, die haar dagen apathisch in een tuinstoel doorbrengt en alleen maar in de verte staart. Samen hebben ze een dochtertje: de vijfjarige Ruth. Dat het in het gezin niet op rolletjes loopt, is een understatement. De reden hiervoor wordt de kijker al snel duidelijk: Cole en Marion hebben nog niet zo lang geleden hun twee tienerzonen in een auto-ongeluk verloren en weten, net als Ruth, hoegenaamd niet hoe ze met hun verdriet om moeten gaan.

De zomer belooft niet veel beterschap. Cole wil een proefscheiding en Marion verhuist voor de helft van de tijd naar een flatje in de stad. Omdat hij wegens dronkenschap niet meer met de auto mag rijden, neemt Cole voor de zomer een hulpje in dienst: de jonge student Eddie (Jon Foster), die nauwelijks begrijpt wat hem overkomt. Hij wil vooral veel leren van het schrijverschap van Cole, maar die heeft alleen vreemde klusjes voor hem: inkt van inktvissen gaan ophalen voor zijn schilderijen bijvoorbeeld, of ritjes met de auto naar Mrs. Vaughn (Mimi Rogers), zijn huidige maîtresse. De situatie wordt er niet makkelijker op als Marion de jonge Eddie in bed lokt en een seksuele relatie met hem begint.

John Irving is zowat de enige schrijver die erin slaagt de meest absurde situaties toch op een geloofwaardige manier aanvaardbaar te maken. Op pelicule wil dat al eens minder vlotjes overkomen, maar Tod Williams is er toch in geslaagd om in zijn verfilming de geest van Irving intact te houden. Hij wisselt ernst en humor mooi af en kwijt zich goed van enkele hilarische slapstickachtige scènes die de grimlach rond de mond doen krullen. Hij behoudt de grote thema’s uit Irvings werk, blijft trouw aan zijn bronmateriaal en zorgt bovendien voor een memorabele slotscène die mooi de titel van de film verklaart. Dat het boek vervolgens nog vierhonderd pagina’s verder vertelt (over het leven van de volwassen Ruth) moet je er maar bijnemen.

Dat The Door in the Floor al bij al een meevaller is, is niet in het minst de verdienste van een prima Jeff Bridges, die er met zijn baard en kamerjas als een echte verloederde kunstenaar bijloopt. Bridges heeft een erg ongedwongen manier van acteren: met grote gebaren zwiept hij over het scherm alsof hij zich niets van zijn rol aantrekt en dat blijkt te werken. Van Kim Basinger wordt gezegd dat ze mooier wordt met de jaren. Dat durven we te betwijfelen, maar ze is met de jaren wel beter gaan acteren. Hier heeft ze een erg complexe en moeilijke rol. Het is niet altijd duidelijk wat er nu in het hoofd van Marion omgaat en waarom ze doet wat ze doet, maar Basinger kwijt zich goed van haar taak. Jon Foster is als Eddie de speelbal tussen een gebroken huwelijk en heeft als personage het minste body. Hij ondergaat de gebeurtenissen, zet zelf niets of weinig in werking. Misschien daarom dat zijn acteerprestatie een beetje onderschat wordt. In rol van onwetende puber komt hij echter goed uit de verf. De rol van de vijfjarige Ruth is er eentje van Elle Fanning – inderdaad, het jongere zusje van.

The Door in the Floor haalt het al bij al niet van The Cider House Rules, maar is een prima zoethouder tot de vertaling van Irvings nieuwste roman, Until I Find You, eraan komt.

[START INFO]
Titel: The Door in the Floor
Genre: Drama
Speelduur: 1u51
Regisseur: Tod Williams
Acteurs: Jeff Bridges, Kim Basinger, Jon Foster, Mimi Rogers, Bijou Philips, Elle Fanning
[END INFO]