Het voorval is even beroemd als hilarisch. Op een keer kondigde de tv-presentatrice van dienst de laatavondfilm aan. Het ging om Planet of the Apes, de originele versie uit 1968, die met Charlton Heston. Wellicht zonder te weten dat ze daarmee het einde van de film weggaf, maakte ze het publiek duidelijk dat de hoofdrolspeler in deze film ontdekt dat hij geland is op een vreemde planeet die eigenlijk de aarde blijkt te zijn. Wie de film nog nooit gezien had, bleek er meteen aan voor de moeite want met die mededeling ging een van de beroemdste surprise endings (de scène met het vrijheidsbeeld!) de mist in. Een geluk nog dat Tim Burton in 2001 een nieuwe twist gaf aan het einde van zijn remake. U herinnert het zich nog wel hoe Mark Wahlberg de apenplaneet verlaat, terugkeert naar de aarde en naar het Lincoln Memorial wandelt daar om te ontdekken dat het beeld van Lincoln vervangen is door dat van General Thade, de aap. Oeps!
Het optreden van de tv-dame in kwestie is voor wie het gezien heeft een klassieker in het genre, het toppunt van onkunde en een steek door het hart van de filmliefhebber. Maar ging de dame wel echt in de fout? Want wanneer is een spoiler eigenlijk nog een spoiler? De beroemde Internet Movie Database vroeg anderhalf jaar geleden in zijn dagelijkse poll welke verhaalwendingen zo beroemd zijn geworden dat ze eigenlijk niet meer als spoiler beschouwd mogen worden. Met andere woorden: welke films zijn zo sterk gemeengoed geworden dat het verklappen van het einde het plezier niet meer vergalt, net zoals we er geen geheim meer van maken dat Roodkapje op het einde van het verhaal wint van de Grote, boze wolf. Meer dan de helft van de inzenders – het overgrote deel dus - koos het kippenvelmoment uit The Empire Strikes Back waarin duidelijk wordt dat de duistere astmalijder Darth Vader eigenlijk de vader is van Luke. De rest van de spoilers lagen procentueel gezien dichter bij elkaar: Bruce Willis de geest (The Sixth Sense), Rosebud de slee (Citizen Kane) en Norman Bates de moordenaar (Psycho). Zijn dat nog spoilers? Wellicht niet. Wat de wandelende dode Bruce Willis en The Sixth Sense betreft zijn wij ervaringsdeskundigen. Enkele weken voor de film in 1999 in release ging, werd in een onbewaakt moment het einde ons al verklapt door iemand die de film al gezien had. Vreemd genoeg heeft die wetenschap onze filmervaring toen nauwelijks verpest. The Sixth Sense bleek zelfs met het einde in het achterhoofd gewoon een ijzersterke film.
De films van M. Night Shyamalan teren natuurlijk op de twist op het einde. Zijn zij ook al bij iedereen bekend? Dat Samuel L. Jackson het grote brein is achter alle ongelukken in Unbreakable? Dat er wel degelijk een alien ronddwaalt in Signs? Dat de monsters in The Village louter verzinsel zijn? Wellicht wel. Mogen ze zomaar verklapt worden in recensies of bij een tv-aankondiging? Uiteraard niet. Toch zijn er voor de klassiekers verzachtende omstandigheden. Bij het analyseren van een film en bij uitstek van een klassieker kan je bijna nooit om de spoilers heen. Een analyse moet immers met inbegrip van het einde gebeuren. Misschien mogen we daarom wel aannemen dat het niet zo erg is om te verklappen dat Verbal Kint eigenlijk Keyser Soze is in The Usual Suspect, dat Gwyneth Paltrows hoofd in de doos steekt in Seven of dat iedereen eigenlijk al dood is in The Others. Iedereen die dol is op spoilers kan overigens ook terecht op gespecialiseerde websites. Zo verklapt Amuse Yourself het einde van meer dan 700 films, maar Moviepooper doet beter: zij hebben exact 1578 spoilers in hun database zitten. Betreden op eigen risico.
Over zo’n sites doen wij niet moeilijk en zelf gaan we ervan uit dat de echte filmliefhebber al die oudere films al wel een keertje gezien heeft. Veel ergerlijker en erger wordt het wanneer er geheimen verklapt worden over nieuwe, recente films of films die nog niet eens in omloop zijn. Stel je voor dat je maandenlang alle informatie vermijdt over Fight Club om dan een paar dagen op voorhand in een bespreking te lezen dat Brad Pitt en Ed Norton eigenlijk dezelfde persoon zijn. Stel je voor dat je bij aanvang van The Matrix al weet dat Neo op het einde van de film The One zal worden. Iedereen die op die manier het einde van een film voor een ander vergalt, is schuldig. Het beroemdste voorbeeld terzake is te vinden op Wikipedia, de vrije internetencyclopedie die verhaalt over een zekere Mr. Spoilsport die in 1999 belangrijke informatie uit The Phantom Menace op een forum postte.
Vreemd genoeg lijkt het verklappen van belangrijke verhaalinformatie steeds meer te gebeuren en wel zonder waarschuwing vooraf. De euthanasiekwestie in Million Dollar Baby werd in Vlaamse kranten zonder omwegen besproken, afgewogen en becommentarieerd nog voor de prent in onze zalen draaide. En ook nu weer lazen we op verschillende websites – en ook in de officiële persmap – zonder omwegen hoe de vork aan de steel zit in The Island, terwijl ons dat toch een belangrijke spoiler lijkt. Jammer genoeg geven tegenwoordig ook teveel trailers grote delen van het verhaal prijs. Op die manier wordt het plezier van zelf een geheim te ontraadselen weggenomen, en dat is reuze jammer.
Wie maagdelijk naar een film wil gaan, moet dat kunnen. Daarom zult u op deze site dan ook nooit zogenaamde major spoilers van nieuwe films kunnen vinden. Ze zijn ergerlijk en irritant. Even irritant als zonder het te willen uit te komen op een internetpagina waar alle geheimen uit Harry Potter and the Half-Blood Prince verklapt worden. Wij weten nu wie die halfbloedprins is, wie er vermoord wordt en wie de moordenaar is – en we moeten het boek nog lezen. Dat is triest en meelijwekkend. Surf vooral nooit naar Spoil Everything. Tenzij u graag de zaken voor uzelf bederft.
In 'Eyes Wide Open' kijkt Moviegids met wakkere blik naar de wondere wereld van de film. Actuele thema's, opvallende trends of persoonlijke verzuchtingen rollen hier uit ons toetsenbord.