PORTRET MICHAEL BAY

Een wereld zonder regels

Warner Bros. Warner Bros. Warner Bros. Warner Bros. Warner Bros. Warner Bros.
Michael Bay is een regisseur die nog steeds wacht op zijn eerste film die niet door de critici wordt neergesabeld. Desalniettemin scoort hij, met films als The Rock en Argmegeddon, op het financiële gebied de ene na de andere hit. De redenen voor de critici om zijn films af te kraken lijken juist de redenen te zijn voor het publiek om zijn films te gaan zien.

Altijd dezelfde supersnel gemonteerde actiescènes? Potsierlijke slowmotions? Platte karakters? Slecht verhaal zonder enige inhoud? Het maakt niks uit, het grote publiek laat zich maar al te graag onderdompelen in de gelikte MTV-wereld, vol dikke sportwagens, bloedmooie vrouwen en een geeloranje zon die altijd aan de horizon schittert. Een wereld waar regels er zijn om overtreden te worden, helemaal als daarmee de wereld van de ondergang gered kan worden. In dit geval door de mannelijke hoofdpersonages die veranderen van nobody’s en outlaws in ´True American Hero´s´. Net als Bay zelf die alle regels van de critici aan zijn laars lapt, alle remmen los gooit en zo keer op keer zijn publiek geeft waar het om vraagt; een avond vol hersenloos vermaak. 

Bay begon zijn filmloopbaan aan de filmacademie van Wesleyan. Daar was hij al een opvallende verschijning. In tegenstelling tot veel van zijn ‘cultureel verantwoorde’ studiegenoten, die vooral bezig waren met trage en zwaarmoedige films te maken, hield hij van sport, was hij lid van een studentenvereniging en maakte hij een film over een man die met zijn knalgele Porsche loeihard door de stad scheurt. Na aan Wesleyan te hebben afgestudeerd meldde hij zich aan bij de prestigieuze University of Southern California, waar hij werd afgewezen. Nadat hij aan George Lucas (bij wie Bay ooit in dienst was als administratief medewerker) had gevraagd om hem bij de Universiteit aan te bevelen werd hij alsnog toegelaten. Uiteindelijk bedankte Bay toch nog voor de eer omdat hij vond dat hun houding niet de zijne was.

Hij begon toen maar carrière te maken in de wereld van de videoclips en commercials. Hij werkte samen met onder andere Aerosmith en Tina Turner en won zowat alle prijzen die er voor een commercial te winnen zijn. Bay liet met zijn clips en commercials zien dat hij het talent had om, met het gebruik van visueel vuurwerk, in een korte tijd, het publiek in zijn filmpjes mee te sleuren. En het is dat talent geweest dat spektakelproducent Jerry Bruckheimer moet hebben aangetrokken toen hij Bay koos als regisseur voor zijn volgende project; Bad Boys.

In Bad Boys spelen Will Smith en Martin Lawrence twee kibbelende FBI-agenten waarvan de werkwijze niet door iedereen (vooral de grote bazen van de FBI) gewaardeerd wordt. Samen moeten ze achter een drugsbaron aan en zo’n beetje alles wat door God en de wet verboden is (veel geweld, geen respect voor andermans eigendommen, een bezoek aan een stripclub) moet er aan te pas komen om de man te pakken te krijgen. Met een opbrengst van 160 miljoen dollar was Bad Boys een verrassend groot succes (Smith was bij lange na nog niet de megaster die hij momenteel is) en Bay kreeg de kans zijn trucje te gaan herhalen met de film The Rock. Ook hier twee mannen (Nicolas Cage als sukkelige chemicus en Sean Connery als stoere, voortvluchtige crimineel) met een gezamenlijk doel dat alle middelen heiligt. Alleen dit keer geen drugsbaron die voor wat overlast zorgt, maar een heus stel terroristen die heel San Fransisco dreigen plat te bombarderen. Het was een voorbode voor de twee projecten van Bay die zouden volgen; de rampenfilms Armageddon en Pearl Harbor.

In beide films wordt van een stel mannen gevraagd om hun kwajongensstreken te gaan uithalen in het belang van de gehele (westerse) beschaving. In Armageddon zien we hoe een stel simpele olieboorders een komeet moet gaan opblazen en in Pearl Harbor zijn het twee boerenzonen die met hun stuntvlieg capaciteiten de verrassingsaanval van de Japanners, op Pearl Harbor proberen tegen te gaan. Net als in zijn eerdere films zijn het de mensen ‘van het gewone volk’ die de overheid uit de brand moeten helpen. Ze mogen het doen zoals zij het zelf willen doen en dus vervallen alle regels. 

Alleen zonder die regels is het voor Bay mogelijk om ons te laten zien wat hij ons zo graag wil laat zien: explosies, achtervolgingen (vaak in de vorm van een Porsche commercial), meer explosies, bezoekjes aan een stripclub (in de vorm van een Aerosmith videoclip), heel veel wapens en nog meer explosies. Alles is geoorloofd en dus mag de voortvluchtige crimineel na een wilde achter vol explosies en kapotte auto’s alsnog meedoen aan de FBI-missie, worden de jongens van Pearl Harbor na een gevaarlijke vliegwedstrijd niet ontslagen en mag Will Smith met zijn Hummer een Cubaanse krottenwijk met de grond gelijk maken. Zijn helden komen ermee weg omdat aan het eind van de rit de slechteriken zijn verslagen en er alleen maar winnaars zijn. Precies hetzelfde geld voor Bay, hij mag dan met de idiootste verhalen en helden komen, na twee en een half uur film heeft iedereen zich vermaakt en zijn zijn streken hem vergeven.