CULT CORNER

The Night Stalker (1972)

ABC ABC ABC ABC ABC ABC

Op 11 januari 1972 werd de bovennatuurlijke thriller The Night Stalker uitgezonden op de Amerikaanse televisiezender ABC. Deze tv-film brak toen alle bestaande kijkcijferrecords en het was dus onvermijdelijk dat er al vlug een sequel volgde: The Night Strangler (Dan Curtis, 1973). Het succes van deze sequel was groot genoeg om in 1974-1975 een tv-serie te starten die na 20 afleveringen werd stopgezet. De ex-surfer Chris Carter heeft meermaals verteld dat deze films en tv-serie zijn grootste voorbeelden waren voor zijn eigen sf-serie: The X files (1993- 2002). The Night Stalker is een slimme en ironische variatie op de klassieke griezelclichés gesitueerd in een moderne omgeving. De grote troef is hoofdrolspeler Darren McGavin die de rol van journalist Carl Kolchak vertolkt met de juiste dosering van charme, humor en oneerbiedigheid.

De journalist Carl Kolchak is de Van Helsing voor de jaren ’70. Een slechte smaak in kledij (een jaren ’50 kostuum met strooien hoedje), energiek, nooit verlegen voor een one-liner, sceptisch tegenover autoriteit en een gezond ego. In Las Vegas komt Kolchak op het spoor van een seriemoordenaar (toen nog geen afgezaagd filmcliché) die ook een vampier blijkt te zijn. Aangezien een kerel met een cape, rode oogballen en overgrote hoektanden niet echt opvalt in Las Vegas kan de vampier een tijdje rustig zijn gang gaan. Nadat hij een einde maakt aan de vampierpraktijken tracht Kolchak de waarheid aan het licht te brengen maar wordt gedwarsboomd door de lokale autoriteiten.

Door de korte lengte van slechts 74 minuten en het snelle verteltempo is de The Night Stalker een schoolvoorbeeld van een efficiënte vertelling met een gedoseerde balans tussen spanning, humor en paranoia en wel zonder dat het één de ander voor de voeten loopt. Voor een tv-film uit 1972 zijn er enkele verrassende dynamische actiescènes zoals de scène waarin de vampier verplegers en politieagenten als ledenpoppen weggooit. Een nadeel is wel wanneer je de film op een hedendaagse widescreen TV bekijkt dat het soms maar al te duidelijk is dat de acteurs in sommige shots werden vervangen door stuntmensen met slecht passende pruiken.

The Night Stalker is gebaseerd op een verhaal van Jeff Rice genaamd The Kolchak Tapes. Het werd tot een scenario bewerkt door sciencefiction veteraan Richard Matheson, een romanschrijver die enkele van de beste en bekendste afleveringen voor The Twilight Zone (1959-1964) heeft geschreven. Zijn romans behoren tot klassiekers van het genre waaronder The Incredible Shrinking Man en I Am Legend.

In de bijrollen van The Night Stalker zullen liefhebbers van de jaren ’70-series vele gezichten herkennen (en de naam ontglippen). Als Darren McGavin geboren was om de rol van Carl Kolchak te spelen, dan geldt hetzelfde voor Simon Oakland in de rol van de gefrustreerde hoofdredacteur Tony Vincenzo. Het samenspel tussen hen zou in de sequel en vooral in de TV-reeks meer op de voorgrond komen. Ook een bekend gezicht uit die periode is Larry Linville, de acteur die in de eerste 5 seizoenen van MASH het personage van manisch-depressieve Frank Burns vertolkte. De woordloze rol van vampier Janos Skorzeny wordt effectief eng gestalte gegeven door Barry Atwater.

De sequel The Night Strangler heeft een origineler en meer complexer plot (de lengte is ditmaal 90 minuten). Het scenario werd opnieuw geschreven door Richard Matheson. De producent van de originele film, Dan Curtis, deed ook de regie. Ditmaal komt Kolchak op het spoor van een moordenaar die zich schuilhoudt in een 19 eeuwse stad onder Seattle. Een Jack The Ripper-achtige dokter die 144 jaren oud is (en een kennis is van Mark Twain) heeft het eeuwig leven gevonden door elke 21 jaren een levenselixer te drinken dat gedistilleerd is uit vrouwenbloed. The Night Strangler heeft meer humor en de bijrollen zijn opnieuw sterk ingevuld (ondermeer horrorveteraan John Carradine). Maar de verrassing en de atletische actiescènes van het origineel zijn afwezig.

De tv-serie kreeg de titel Kolchak: The Night Stalker en liep in 1974 en 1975. Het meest genietbare van de serie zijn de verbale oorlogen tussen Darren McGavin en Simon Oakland,   twee topacteurs die zichzelf met veel plezier uitleefden in deze scènes. Elke week kwam de journalist Carl Kolchak (voor de Independent News Service in Chicago) op het spoor van een bovennatuurlijk misdaad, hetzij mystiek, wetenschappelijk of buitenaards. Er gebeurde moorden door extreem bloedverlies, mysterieuze mergbeentransplantaties, onverklaarbare ouderdomsverschijnselen of door het gebruik van middeleeuwse wapens. De episodes eindigden er altijd mee dat de autoriteiten het hele zaakje in de doofpot staken. De speciale effecten van het tv-formaat uit begin jaren ’70 zijn wel verschrikkelijk gedateerd. Gelukkig deden de makers er zo weinig mogelijk een beroep op en werd er meer gesuggereerd dan getoond.

Een gebrek aan de TV-reeks was dat de grote creatieve breinen achter de twee oorspronkelijke tv-films (schrijver Richard Matheson en regisseur/producent Dan Curtis) er niet bij betrokken waren. Naarmate de serie vorderde werden de afleveringen steeds grappiger, de verhalen absurder en de knipogen minder subtiel. De plotlijnen kwamen in een steeds herhalende formule: een onverklaarbare moord – Kolchak op de zaak – Kolchak maakt een eind aan de bovennatuurlijke praktijken – de zaak wordt in de doofpot gestopt. Door de lage kijkcijfers en interne conflicten tussen McGavin, de producenten en de schrijvers zat er geen tweede serie in.

Kolchak: The Night Stalker gaf toekomstige talenten hun eerste kansen, onder wie de schepper van de Sopranos: David Chase. Toekomstige filmmakers en schrijversduo Robert Zemeckis (Forrest Gump) en Bob Gale (Back To The Future-films) verkochten hun eerste scenario aan de reeks (“Chopper”: een modernisering van The Legend of Sleepy Hollow). De 20 episodes van Kolchak: The Night Stalker hadden voldoende impact voor een fanatieke cultus.

The Night Stalker heeft deze cultstatus hoofdzakelijk te danken toen Chris Carter één van de grootste fans leek te zijn en er zijn inspiratie haalde voor The X Files. De bewondering was niet wederzijds. Darren McGavin vond The X-files te somber en te weinig humoristisch en weigerde enkele aanbiedingen om een gastrol te spelen. Toen McGavin uiteindelijk toch werd overhaalt gaf Carter hem een welverdiende hommage in een aflevering van het vijfde seizoen “Travellers”. Daarin vertolkte McGavin de FBI-agent Arthur Dale. De eerste agent die een “X-file” als opdracht kreeg.

Het zijn vooral de twee tv-films The Night Stalker en The Night Strangler die verplichte kost zijn voor de liefhebbers. De daarop gebaseerde tv-serie is een ongelijke maar nooit saaie rit.  Zelfs de slechtste aflevering is altijd de moeite door de enthousiaste gastacteurs uit andere tv-klassiekers zoals Phil Silvers (Sergeant Bilko), Tom Bosley (Happy Days), Jamie Farr (MASH), Erik Estrada (Chips) en Sorrell Booke (The Dukes of Hazzard). Andere gastrollen werden ingevuld door Richard Kiel (Jaws uit de James Bond-films), Keenan Wynn (Dr. Strangelove) en Scatman Crothers (The Shining). De avonturen Kolchak zijn sindsdien vergezet in boeken, strips en een website. Voorlopig zijn de twee tv-films enkel verkrijgbaar op region1-dvd.  Op de dvd-uitgave van de serie wachten we nog steeds.

[START INFO]
In Cult Corner dalen we op geregelde tijdstippen af naar de kelders van Hollywood: lang vergeten tv-series, obscure langspeelfilms of bizarre acteurs worden op die manier weer in het voetlicht geplaatst.
[END INFO]