DEAR WENDY

Dat de beruchte Deense regisseur Lars von Trier, die overigens nog nooit een voet in Amerika heeft gezet, over een bijzonder kritische kijk op de “good old US of A” beschikt hoeft geen betoog. Met zijn “Amerika Trilogie”, die van start ging met het veelbesproken Dogville en waarvan we binnenkort het tweede deel Manderlay in de zalen mogen verwachten (het sluitstuk Wasington verschijnt in 2007) legt hij de vinger op de wonde en ook met deze Dear Wendy schuwt von Trier de maatschappijkritiek niet. Omdat hij het zelf te druk had met de opnames van Manderlay gaf hij de regie in handen van zijn Dogmacollega Thomas Vinterberg (Festen, It’s All About Love). Voor Dear Wendy besloot Vinterberg de extreme regels van Dogma 95 te buigen en nam hij von Triers in Dogville en Manderlay misschien te ver doorgedreven minimalisme niet over. Toch zijn er raakpunten tussen von Triers recente werk en deze knappe, mooi vormgegeven en uitstekend geacteerde parabel.

In het troosteloze mijnstadje Estherslope, waar de mannen dag in dag uit in de mijn gaan werken, woont de jonge Dick (Jamie Bell). Omdat hij een leven in de mijn niet wil en kan aanvaarden, neemt hij een eenvoudige job in een buurtwinkel. De gemeenschap ziet hem als een loser en op de moedergevoelens van de oude Clarabelle (Novella Nelson) na lijkt niemand hem te waarderen. Als hij op een dag in een oude speelgoedwinkel een pistool vindt en zich samen met een zielsverwant in de geschiedenis en de techniek van wapens gaat verdiepen, vat hij het plan aan om een groep op te richten. De leden zijn de losers van de stad, Dick wordt hun zelfverzekerde leider en ze noemen zichzelf The Dandies. In een verlaten deel van de mijn vestigen ze hun clubhuis, luisteren ze naar de muziek van The Zombies, houden ze schietoefeningen, koesteren ze hun vuurwapens als waren het vrienden en geliefden en zweren ze om hun wapens nooit tegen iemand te keren. De sheriff van de stad, Krugsby (Bill Pullman), zadelt Dick echter op met een jonge crimineel en het duurt niet lang vooraleer de principes van The Dandies aan het wankelen gaan.         

Het is niet zonder ironie dat we het breken van de regels van The Dandies parallel aan het opzijschuiven van Dogma 95 aanschouwden. Hoewel de film bij momenten herinneringen oproept aan Dogville (de voice-over, de plattegrond van Estherslope, de al dan niet terecht cynische blik op de Amerikaanse maatschappij) werkt Vinterbergs iets conventionelere aanpak in het voordeel van de prent. Waar Dogville een door velen sterk bekritiseerde, door anderen de hemel in geprezen “morality tale” was dat vooral de aandacht trok door de nagenoeg volledige afwezigheid van decorstukken, slaagt Dear Wendy erin om met een vergelijkbaar verhaal de interesse van de kijker door andere aspecten volledig op te eisen. Zo zijn daar de uitstekende acteerprestaties van de overwegend jonge cast. Jamie Bell, die vooral bekend is door zijn rol als Billy Elliot in de gelijknamige film (hij is momenteel te zien in de Green Day Video Wake Me Up When September Ends en daagt binnenkort op in The Chumscrubber, King Kong en Clint Eastwoods Flags of Our Fathers), draagt moeiteloos de film als de aanvankelijk introverte eenzaat Dick. Zijn voice-over die de film begeleidt biedt een sterke blik in de psyche van het personage en zijn bijna ziekelijk appreciatie voor zijn geliefde Wendy (de naam die hij aan zijn pistool toekent). De andere castleden slagen er moeiteloos in om hun personages tot leven te brengen en we onthouden vooral Danso Gordon die als de delinquente Sebastian meer wordt dan alleen maar de door de plot vereiste katalysator voor de knappe derde act. In het kamp van de volwassenen is Bill Pullman ronduit schitterend als de “small time sheriff” Krugsby, het immer goedgezinde politiehoofd en valt ook Novella Nelson op in de sleutelrol van Clarabelle.

Vinterberg en von Trier nemen rustig hun tijd en laten het verhaal organisch ontspinnen zonder het geheel daarom saai te laten worden. De plot mag dan wel rechtlijnig zijn en inhoudelijk weinig verrassingen bieden; de uitwerking is origineel, nooit pretentieus (de makers blijven beweren dat deze film geen allegorie is voor de wapen- en angstcultuur in de States), doorspekt met zwarte humor, spannend en bovenal entertainend. Een absurde plotwending die het begin van de ijzersterke derde act aankondigt zou een andere film volledig kunnen doen ontsporen maar voelt hier, hoe bizar ook, logisch en onvermijdelijk aan. Vinterberg en von Trier houden de teugels stevig in handen en voeren de film naar de terechte conclusie. Sommige Amerikaanse critici mogen dan wel beweren dat de film een aanfluiting is en een vertekend beeld van de Amerikaanse cultuur schetst maar zelfs als dat zo is toont Dear Wendy enkel het beeld dat de makers van Amerika hebben. De prent overstijgt dit soort door politiek en culturele verschillen aangewakkerde discussies; het is gewoon een prima film, zowel voor de avontuurlijke filmliefhebber die ook eens iets anders wil als voor de doorwinterde cinefiel. Een juweeltje.