ANKLAGET (ACCUSED)

De beschuldigde wordt slachtoffer en omgekeerd

Inspire
Van geen enkele andere film die dit jaar nog zal uitgebracht worden, dekt de titel beter de lading dan van het Deense Anklaget (Accused). Het regiedebuut van Jacob Thuesen heeft een eenvoudig uitgangspunt: een zwemleraar wordt door de politie opgepakt op verdenking van incest. Zijn dochter heeft tegen de schoolpsychologe een verhaal verteld over seksueel misbruik toen ze nog kleiner was. Nu is de maatschappij nog coulant voor wie sjoemelt met zijn belastingen, een weekendhuisje bouwt in bosgebied of een knokploeg afstuurt op de minnaar van zijn vrouw. Maar wie beschuldigd wordt van kindermisbruik is zuur, die hoeft niet te rekenen op begrip en mededogen. Nog voor het proces moet beginnen en het eerste bewijs is geleverd, wordt hij beschouwd als een onmens. Kindermisbruik is van alles misdrijven de minst sociaal aanvaardbare.

Dochter Stine lijdt aan de puberblues. Ze zit dagenlang op haar kamer, praat met niemand, gaat niet naar feestjes en heeft geen vrienden. Ze is het enige waar moeder Nina en vader Henrik zich een beetje zorgen om hoeven te maken. Hij is zwemleraar, zij secretaresse. Ze wonen in een fijn huis in een nette burgerwijk. De beschuldiging van hun dochter verbrijzelt alles wat ze hebben. Stine wordt in een inrichting geplaatst, contact met haar ouders in verboden. Henrik verdwijnt achter de tralies in afwachting van zijn proces. Het leven van Henrik, Nina en Stine is niet meer wat het geweest is en het zal nooit meer worden wat het was. De positieve of negatieve uitspraak van de rechter zal daar niets aan veranderen.

Accused gaat maar zijdelings over de schuldvraag. Natuurlijk is het belangrijk om te weten of Henrik zijn dochter heeft misbruikt maar Thuesen is meer geïnteresseerd in de psychologische, praktische en sociale impact van de beschuldiging. Het is een film over de reacties op de aanklacht, eerder dan een onderzoek naar de zuivere waarheid. Jacob en Nina zijn de centrale figuren; aanklaagster/dochter Stine en de onderzoeksrechter zijn nevenfiguren. Stine komt trouwens pas in het laatste kwartier van de film voor het eerst echt in beeld, daarvoor is ze slechts een naam, een begrip. De gevolgen van haar verhaal zijn niet te overzien. Alles wankelt en valt. Stines moeder is boos op haar dochter omdat die haar man heeft beschuldigd en het familiegeluk heeft vernietigd. Nina wil rotsvast geloven in zijn onschuld maar kan het stemmetje in haar achterhoofd niet uitschakelen dat fluisterend vraagt: “Wat als haar verhaal deze keer wel klopt?” De met zichzelf tobbende Stine heeft namelijk een verleden van uit de duim gezogen wrede verhalen over haar ouders.

Niet alleen het gezin valt uiteen. Ook vrienden, buren en collega’s zijn betrokken partij. Wie Henrik persoonlijk kent, gelooft in zijn onschuld. Wie hem niet kent, heeft zijn mening ook al klaar. Hoewel geen van beide partijen elementen heeft om te geloven in zijn schuld of onschuld zijn ze beiden overtuigd van hun gelijk. Zo gaat dat in onze maatschappij. Uiteindelijk begint Henrik zelfs aan de steunbetuigingen van zijn trouwste vrienden te twijfelen. Geloven ze echt dat hij onschuldig is of zeggen ze het maar omdat het een ongeschreven wet van de vriendschap is?

Thuesen houdt de vaart goed in zijn verhaal. Hij koos voor een expressieve visuele stijl en puurde uitstekende vertolkingen uit zijn cast. Troels Lyby – die je kan herkennen uit de Dogmafilm The Idiots – is indrukwekkend als gepijnigde vader. Hij slaagt er de hele film het drama weer te geven zonder uitsluitsel te geven over zijn (on)schuld. Dankzij hem voelt Accused ietwat ongemakkelijk aan. Thuesen heeft alle sentimentele en sensationele elementen radicaal geweerd en geeft met de finale confrontatie tussen Henrik en Stine een bewijs van zijn grote vertelkracht. Thuesen is geen jong veulen meer. De veertiger heeft lang gewacht om zijn eerste film te regisseren. Hij raakte bekend als monteur van Lars Von Trier en Susanne Bier. Zijn eersteling werd meteen geselecteerd voor het Filmfestival in Berlijn. En al mist zijn film net dat tikkeltje extra om meteen de filmgeschiedenis te halen, toch is Accused een ferme brok cinema. Hij toont de ruwe diamant in Jacob Thuesen. Over een film of twee zal hij bijgevijld zijn en kunnen we absoluut topwerk verwachten.


Titel: Anklaget
Genre: Drama
Speelduur: 1u43
Regisseur: Jacob Thuesen
Acteurs: Troels Lyby, Sofie Grabol, Paw Henriksen, Louise Mieritz, Soren Malling, Michael Asmussen, Ditte Grabol, Kirstine Rosenkrands Mikkelsen.