BATTALA EN EL CIELO

Ergerlijk aan Battala en el Cielo is vooral dat het naast een hele slechte, ook een hele lelijke film is. Met als gevolg dat de tomeloze seks eerder misselijkmakend dan opwindend is. Tijdens het meest recente filmfestival van Cannes werden er al een hoop woorden vuilgemaakt aan de openings- en slotscène (waarin een jong meisje een lelijke, dikke man pijpt), maar op zich is dat nog niet eens de meest afstotende scène. Die zit ergens halverwege, als dezelfde dikke man de liefde bedrijft met zijn even dikke vrouw. Niets mis mee, maar de manier waarop regisseur Carlos Reygadas dit tafereeltje in beeld brengt, is ongezien schaamteloos. Niet omwille van de inhoud (want er is niets mis met seks in film, laat dat wel wezen), maar door de haast onbegrijpelijke haat van regisseur Reygadas voor zijn dikke personages (acteurs?). Want alsof de seksscène op zich niet al expliciet genoeg is, vindt Reygadas het nodig om zijn personages na de daad nog volledig naakt, onflatterend en frontaal in beeld te brengen. Inclusief ‘liefdevolle’ camerabewegingen langs spataders, vetkwabben en cellulitis. Uiteraard kan niet iedereen altijd even mooi zijn, maar het is wat ons betreft de taak van de regisseur om zijn acteurs toch met een minimum aan respect te behandelen. Dat respect kan Reygadas geen moment opbrengen, ook al beweert hij dat hij “de lichamen van zijn acteurs als kunstwerken beschouwt en er niet op uit is om zijn publiek te prikkelen of te shockeren.” Missie geslaagd, want dit soort nonsensfilmerij is alles behalve prikkelend of schokkend. Eerder slaapverwekkend.

Naast de lugubere seks valt er in Battala en el Cielo (een titel die achteraf trouwens helemaal nergens op slaat en waar zelfs Reygadas geen verklaring voor kan bedenken) helemaal niets te beleven. Er wordt zelfs geen moeite gedaan om het verhaaltje nog enigszins uit te werken. Op de korte inhoud van het verhaal hoeft u dus niet af te gaan (en wij geen tijd te besteden aan het samenvatten), want met de opgezette verhaallijnen (echtpaar kindnapt kindje, kindje sterft) wordt helemaal niets gedaan. Sterker nog, gedurende de hele film wordt er slechts een keer of twee, drie naar verwezen. Veel liever verknoeid Reygadas de tijd van zijn publiek met eindeloze, ‘poetische’ long-shots van Mexico City, ellenlange autoritten door de stad, oersaaie militaire parades, meer seks, comateuze dialogen en willekeurige shots waarin de camera een beweging maakt van 360 graden (langs interessante details zoals regenputjes, kranen, vensterbanken en bloempotten).

Ook de drammerige symboliek en het ondragelijk lage tempo maken van Battala en el Cielo meer een prent voor masochisten dan voor filmliefhebbers. Op sommige momenten valt de film zelfs zodanig stil, dat je als kijker niet anders kunt dan grinniken om zoveel pretentie. Wat is immers de filmische meerwaarde van een lang uitgerokken scène bij een tankstation, waarbij we het hoofdpersonage meer dan een kwartier (of iets van die gevoelslengte) zien wachten, kijken, nog wachten en kijken, om vervolgens te mogen toekijken hoe de pompbediende tergend langzaam het oliepeil van zijn wagen nakijkt. Er zijn natuurlijk meer regisseurs die spelen met het geduld van het publiek (zoals Gus van Sant met Gerry), of gewoon graag trage films draaien (Tarkovski, bijvoorbeeld), maar de vormeloze saaiheid die Reygadas hier presenteert is gewoon aanmatigend.

Ongetwijfeld is dit prulwerkje een vette kluif voor de filmsnobs, maar diegenen die graag een film met meerwaarde willen (of gewoon op zoek zijn naar een interessante alternatieve film), raden wij ten stelligste aan iets anders te doen. Een boek lezen bijvoorbeeld. Of gewoon anderhalf uur naar een witte muur staren. In elk geval zal uw gedachtengang tijdens die oefening beduidend interessanter zijn dan het volledige Battala en el Cielo.