Het totaalpakket van Flightplan ziet er anders erg veelbelovend uit. Jodie Foster, alweer als zelfverzekerde moeder in een spannende thriller met een twist, én met een indrukwekkend gemonteerde trailer. Maar zoals wel vaker met trailers is net dit strookje film de achilleshiel en de uiteindelijke doodsteek voor wat een prima avondje uit had kunnen worden. Op deze site hebben we al regelmatig een boom (ja zelfs hele oerwouden) opgestoken over hoe trailers de films die ze promoten helemaal kunnen verpesten, maar in het geval van Flightplan is het wel heel frappant. Sterker nog, mensen die de trailer hebben gezien, kunnen het eerste uur van Flightplan eigenlijk al in hun zak steken; voor hen valt er tijdens de zorgvuldige opbouw van het verhaal helemaal niets nieuws te ontdekken. En net als je als kijker in onbekend vaarwater terecht komt, wordt het verhaal plots verbrod door een ongeloofwaardige en bijzonder vergezochte plottwist die zelfs de minst veeleisende filmkijker even zal doen aarzelen. Want is het eigenlijk wel mogelijk dat een meisje zomaar uit een vliegtuig verdwijnt? Geen nood, het antwoordt zult u niet kunnen raden. Niet omdat de filmmakers alle moeite hebben gedaan om u te verbazen, maar gewoon omdat er een loopje wordt genomen met de logica en de intelligentie van het publiek.
Het is onze polis om niets te verklappen over vitale plotelementen uit films (van welk kaliber dan ook), maar misschien is het wel nuttig om het verhaal even kort te situeren, voor zover dat nog nodig is. In Flightplan speelt Jodie Foster dus de rol van Kyle Pratt, een moeder die samen met haar dochtertje Julia van Berlijn naar de States wil vliegen om haar zopas overleden echtgenoot te begraven. Vlak na het opstijgen van het vliegtuig gaat er iets vreselijk mis. De kleine Julia is plotseling spoorloos verdwenen. De bezorgde Kyle raakt steeds verder in paniek en krijgt het zelfs voor elkaar dat de hele crew tijdens de vlucht het vliegtuig ondersteboven keert. Maar na een vruchteloze zoektocht (tot grote ergernis van de kapitein en de medepassagiers) is het meisje daadwerkelijk onvindbaar. Vreemd genoeg blijkt na het overlopen van de checklist dat Julia zelfs nooit aan boord is geweest. De crew begint te vrezen dat Kyle last heeft van posttraumatische stress als gevolg van het overlijden van haar man, Kyle zelf is er rotsvast van overtuigd dat ze het slachtoffer is geworden van een ontvoering of een complot. Maar hoe verklaar je dat een meisje zomaar spoorloos verdwijnt? In een hermetisch afgesloten vliegtuig? Op vijftien kilometer hoogte?
Het is niet nodig om op dit punt nog meer los te laten over het verhaal en wij zouden (nogmaals) ten stelligste aanraden om zo ‘blanco’ mogelijk de filmzaal binnen te stappen, wilt u nog een beetje lol beleven aan Flightplan. Maar ook voor wie niets over de film weet, breekt Flightplan na een prima eerst helft finaal in tweeën. De twist valt simpelweg niet te rijmen valt met de doorgedreven logica van het eerste gedeelte. Ook het personage van Jodie Foster (in het oorspronkelijke scenario een man, vandaar de vreemde voornaam) maakt naar het einde toe een aantal bijzonder vreemde beslissingen, die overduidelijk niets te maken hebben met menselijke intuïtie of paniek, maar met de manipulerende pennenstroken van scenaristen Peter A. Dowling en Billy Ray, in een poging om er toch nog maar een extra twist uit te persen. De film wordt trouwens niet geholpen door een wat apathisch ogende Jodie Foster in de hoofdrol. Niet alleen is haar personage een doorslagje van de rol die ze speelde in David Fincher’s Panic Room, Foster slaagt er deze keer ook niet in om bij de kijker de nodige sympathie op te wekken. Haar zoektocht naar haar dochter is vanzelfsprekend bikkelhard en verbeten, maar soms neemt ze zodanig veel onnodige (en ongeloofwaardige) risico’s, dat je er als kijker wat lacherig van wordt. Geen enkel denkspoor wordt door haar vergeten. Zelfs de altijd aanwezige Amerikaanse 9/11-paranoïa wordt door haar bij naam genoemd, al is het beschuldigen van twee arabieren (terroristen!) een wel heel nadrukkelijk vals spoor.
Veel meer lol valt er te beleven aan de verzorgde fotografie en regie van de Duitser Robert Schwentke, die in Duitsland al eens flink scoorde met de Se7en-achtige thriller Tattoo. Misschien daarom dat Schwentke geregeld een greep doet uit Fincher’s oeuvre. De knap in beeld gebracht rondleiding door het enorme vliegtuig is overduidelijk geïnspireerd op de openingsscène uit Panic Room, waarin de camera een uitstapje maakt door het appartement van Jodie Foster (dwars door stoelen en plafonds). Toch pakt Schwentke ook uit met een aantal originele visuele vondsten, al kiest hij er duidelijk voor om het verhaal het werk te laten doen en het visuele stuntwerk te beperken. Dat is vooral in het voordeel van de indrukwekkende galerij bijrolacteurs. Vooral Sean Bean, Erika Christensen en Peter Saarsgaard krijgen nog een paar leuke momenten, al staan zijn altijd in de schaduw van Jodie Foster, zij het alleen op het gebied van screentime. Weliswaar slaapwandelt Foster niet door haar rol, maar als je eventjes terugdenkt aan haar doorleefde rollen in Silence of the Lambs, Nell of (alweer) Panic Room, kun je alleen maar besluiten dat ze in Flightplan wat op automatische piloot speelt.
Maar het meest vervelende aan Flightplan is gewoonweg dat het scenario aan alle kanten kreunt en piept. Zelfs binnen het goed gekaderde universum van Flightplan is het onmogelijk te geloven dat een aantal essentiële ontwikkelingen worden opgehangen aan moeilijk te controleren toevalligheden. Recente, bochtige thrillers als Red Eye, Cellular en Identity (allen films zonder fantasy- of bovennatuurlijke elementen) bewijzen dat je als filmmaker veel verder komt met logische oorzaak-gevolg redeneringen dan met vergezochte plotwendingen die teveel ‘suspension of disbelief’ eisen van het publiek. Met andere woorden: het mag best overdreven zijn, maar je moet het ook niet té ver gaan zoeken. Helaas zondigt Flightplan op dat vlak behoorlijk. Want ondanks de visuele flair en het uitstekende uitgangspunt, blijft Flightplan halverwege de startbaan gewoon steken. En dat is niet uitsluitend de schuld van de trailer.
[START INFO]
Titel:
Flightplan
Genre: Thriller
Speelduur: 1u38
Regisseur: Robert Schwentke
Acteurs: Jodie Foster, Peter Sarsgaard, Erika
Christensen, Sean Bean, Kate Beahan, Michael Irby, Assaf Cohen
[END
INFO]