THE JACKET

The Jacket is een project dat ons eerlijk gezegd al een tijdje boeit. Vanaf 2000 dook de film geregeld in de nieuwskolommen op. Videoclipfilmer Antoine Fuqua (Training Day) was een tijdje kandidaat voor de regie, terwijl zowel de namen van Mark Wahlberg als Colin Farell voor de hoofdrol circuleerden. Zo makkelijk ging het allemaal niet. De prent verhuisde van Paramount naar Warner, haalde een nieuwe vooropgestelde release in 2003 niet, en hees tenslotte de Engelsman John Maybury als regisseur aan boord. Met hem kwamen ook twee nieuwe leads: Adrien Brody en Keira Knightley.

De openingsbeelden gooien ons midden in de actie. We volgen enkele soldaten die tijdens de eerste Golfoorlog in Irak (1991) precisiebombardementen uitvoeren. Een soldaat komt oog in oog te staan met een klein jongetje, aarzelt, steekt zijn wapen weg, maar wordt door het kereltje genadeloos in het hoofd getroffen. Dat is, zo horen we soldaat Jack Starks (Adrien Brody) in een voice-over vertellen, de eerste keer dat hij sterft.

Enige tijd later zien we dat Jack blijkbaar niet écht dood is. Hij herstelt van een zware hoofdwond in een militair ziekenhuis en mag later zelfs terug naar huis. Twaalf jaar later zien we hem over een besneeuwde en verlaten weg in Vermont wandelen. Jack is inmiddels oorlogsveteraan en kampt met hardnekkig geheugenverlies. Hij helpt een dronken moeder (Kelly Lynch) en haar 8-jarig dochtertje Jackie die met autopech aan de kant staan alvorens hij van een andere auto een lift aangeboden krijgt. Als ze een tijdje later door een politieagent aangehouden worden ontstaat er een schietpartij. Jack geraakt daarbij bewusteloos, maar krijgt wel de schuld in de schoenen geschoven.

Weer een tijd later zien we Jack in een psychiatrische instelling in Alpine Grove. Hij is ontoerekeningsvatbaar verklaard en wordt er onderworpen aan de bizarre therapieën van psychiater Becker (Kris Kristofferson). Jack krijgt regelmatig zwaar hallucinerende drugs toegediend, waarna hij urenlang in een dwangbuis en vervolgens in een lade voor lijken gestopt wordt. Totaal gedesoriënteerd ziet Jack op die manier beelden uit het verleden, maar na enkele sessies lijkt hij zich naar de toekomst te kunnen verplaatsen.

Dat laatste mag je letterlijk nemen. Zo ontdekt hij op een bepaald moment dat hij op kerstavond van het jaar 2007 beland is. Als hij wat staat te lummelen aan een baancafé vraagt een serveerster of hij een lift nodig heeft. De vrouw blijkt de inmiddels volwassen versie te zijn van de 8-jarige Jackie (Keira Knightley). Een bizarre kronkel van het toeval? Een staaltje van scherpe voorzienigheid? Totale waanzin? Jack weet in het begin ook niet wat hij ervan moet denken, tot hij ontdekt dat hij op 1 januari 1993 zal sterven aan een hoofdwond – wéér eens. Met die kennis, en met de hulp van de wantrouwige verpleegster Lorenson (Jennifer Jason Leigh), moet hij proberen zijn leven te redden.

Van sommige films verwacht je gewoon te veel en dat is hier met The Jacket duidelijk het geval. Niet dat de film geen enkele hooggespannen verwachting kan inlossen, maar het uitgangspunt met de dwangbuis en de drugs die in staat stellen om al dan niet fysiek door de tijd te reizen, vergt gewoon teveel opschorting van ongeloof. Regisseur Maybury gaat er gewoon van uit dat het kan, en presenteert verschillende alternatieve verhalen naast elkaar zodat je in het begin, net als bijvoorbeeld bij Jacob’s Ladder uit 1990, niet goed weet wat echt en wat precies verbeelding is.

The Jacket heeft ook sterke kanten. Het verzameld talent aan acteurs helpt de film over zijn zwakke premisse heen. Adrien Brody (The Village) leefde zich zo in zijn rol in dat hij aan regisseur Maybury vroeg om ook daadwerkelijk uren in de dwangbuis door te brengen, zelfs als de camera’s niet liepen. Het dreef hem vaak tot waanzin, een emotie die hij goed voor zijn rol kon gebruiken. Brody is een sterk karakteracteur en heeft aan zijn verwarde kop genoeg om zijn rol geloofwaardig te maken. Hij heeft enkele erg mooie scènes met zijn geliefde Keira Knightley (Pirates of the Caribbean), die voor de gelegenheid uit de kleren gaat. De relatie tussen Brody en Knightley ontwikkelt zich snel, maar daar is een goede reden voor aangezien het personage van Brody nooit weet wanneer hij terug naar het heden/verleden zal reizen. Jennifer Jason Leigh en Kelly Lynch maken een sterke cast rond, maar Kris Kristofferson kreeg helaas de taak om de vileine dokter Becker als een geschift personage uit een oud Edgar Allen Poe-verhaal neer te zetten.

Die overacting van Kristofferson en de te unheimliche inkleding van het psychiatrische ziekenhuis passen niet bij de realistische vanzelfsprekendheid waarmee Maybury zijn verhaal vertelt. Dat is jammer, want de man heeft oog voor gevoel en subtiliteit en kan onbeschaamd gevoel in bepaalde scènes blazen. Misschien heeft hij gewoon een beter scenario nodig om een betere film af te leveren. The Jacket laat je teveel vol ongeloof met het hoofd schudden. Je had gehoopt op een betere film, maar dat is The Jacket jammer genoeg niet.