Dat de Franse regisseur/scenarist Christian Carion het met zijn film, waarin hij ons volgens de promotie een “vergeten verhaal” vertelt, groot zag lijdt geen twijfel. Dit is in alle opzichten een Europese, niet aan een land gebonden coproductie die banden heeft met Frankrijk, Duitsland, Engeland, Roemenië en België. De cast bestaat uit een bont allegaartje van lokale en internationale sterren; van de ondertussen met Troy en National Treasure in Hollywood gearriveerde Diane Kruger tot de bij ons nagenoeg onbekende Franse komiek Dany Boon. De film was de openingsfilm van het jongste Filmfestival van Gent en bleek de perfecte politiekcorrecte prent om de uitgenodigde politici en prinsen tevreden te stemmen. Cynici zullen hier een vette kluif aan hebben maar ook wij vonden dit, ondanks enkele schoonheidsfouten en zwaarbeladen dramatiek, best te pruimen.
Het is 1914 en in Europa woedt de Eerste Wereldoorlog. Jongens vechten verbeten aan het front en worden genadeloos neergeknald. Kerstavond nadert en in de loopgraven worden kerstbomen en weinig troost biedende versieringen aangebracht. De Duitse troepen zitten mistroostig in hun beschutte gracht als ze plots Schotse muziek aan de overkant horen opstijgen. Ook de Fransen horen de doedelzakken van hun bondgenoten en verbazen zich over het antwoord van de Duitsers: de stem van een tenor vergezelt de muziek en met een kerstboom in de ene hand wandelt de zanger plechtig over het besneeuwde niemandsland.
Joyeux Noël biedt een beeld van een op ware feiten gebaseerd verhaal dat vertelt over hoe op kerstavond de rivaliserende soldaten voor een nacht vriendschap sloten met elkaar. De film brengt de diverse gebeurtenissen die overal aan het front plaatsvonden samen rond een slagveld waar Franse en Engelse/Schotse soldaten Duitsers bevechten. Carion neemt rustig de tijd om zijn personages van verschillende nationaliteiten voor te stellen zonder ook maar een van de protagonisten schuldig aan het geweld te maken. Als hij al met de vinger wijst dan is het naar de uitgebreid dinerende, oorlogspropaganda predikende en bevelen blaffende politieke, militaire maar ook religieuze leiders, die hier vrij karikaturaal geschetst worden. Carion maakt de fout om zijn prent vol goede bedoelingen met te nadrukkelijke symboliek te kruiden (kaarsen worden uitgeblazen als twee mannen naar het front vertrekken) en de lijn die hij trekt met het huidige wereldbeeld is interessant maar een beetje te voor de hand liggend en nogal gemakkelijk. De vele scènes die aan de hoofdbrok van de film – kerstavond – voorafgaan zijn ook niet altijd even interessant en dienen enkel om de vele gezichten en karakters voor het publiek te verduidelijken.
De cast levert mooi werk af. Guillaume Canet vertolkt zijn luitenant Audebert ingetogen en de vriendschapsband die hij met zijn koffiezettende rechterhand Ponchel (Dany Boon die hier de functie van een komische sidekick vervult) heeft opgebouwd werkt vrij aardig. Diane Kruger en Benno Fürmann staan er als het Duitse operazingende koppel maar hun rollen verliezen jammer genoeg aan waarde door de opzichtige en storende nasynchronisatie van de zangstemmen. Vooral Kruger lijdt hieronder en wij geloofden nergens in de te duidelijk gedubde krachtige stem die tijdens haar vele muzikale momenten te horen was. Daniel Brühl (die eerder te zien was in Goodbye Lenin!) en Gary Lewis (Billy Elliot, Gangs of New York) zijn prima als de respectievelijk met een Franse vrouw getrouwde Duitse luitenant en de aan het front over zijn parochianen wakende priester Palmer, wiens geloof uiteraard op de proef gesteld wordt. Het feit dat iedereen in zijn of haar eigen taal spreekt geeft de film bijna een internationale waarde en draagt bij aan het realisme.
Ondanks de tekortkomingen en het vrij melige gegeven waarbij de makers bijna voortdurend “dit is belangrijk” lijken te schreeuwen werkt de film gelukkig wel tijdens de beruchte kerstavondviering. De allesoverheersende muziek zorgt voor ontroering, Benno Fürmanns eenzame wandeling over het slagveld, een kerstboom in de hand als een witte vlag, sleurt aan de traanklieren en de daaropvolgende wapenstilstand wordt rustig en niet sensatiebelust tot een goed einde gebracht. Als in de derde act de personages met hun vreedzame viering geconfronteerd worden richt het belerende vingertje van Carion zich op en bevestigt de film iets te vaak het belang van vrede en humanisme. Het is een te vergeven misstap want Carion legt subtiel de vinger op de wonde tijdens de cruciale scènes op kerstavond. Daar toont hij ons dat kleine mensen, zelfs in tijden van onvoorstelbare wreedheid, tot grote daden in staat zijn en houdt hij zijn publiek een spiegel voor, ons dwingend om zinloos geweld en oorlog te veroordelen. Het is deze tweede act die van Joyeux Noël een boven de middelmatigheid uitstijgende prent maakt en een mogelijke favoriet voor velen tijdens deze periode. Geen grote cinema maar de bedoelingen zijn goed en daar moeten we op zijn minst respect voor hebben.
Vooruit dan maar: Merry Christmas! Joyeux Noël! Fröhliche Weihnachten! Prettig kerstfeest!
[START INFO]
Titel:
Joyeux Noël (Merry Christmas)
Genre:
Oorlogsdrama
Speelduur: 1u55
Regisseur: Christian Carion
Acteurs: Guillaume Canet, Diane Kruger, Dany Boon,
Daniel Brühl, Benno Fürmann, Gary Lewis, Lucas Belvaux, Ian Richardson
[END
INFO]