SERENITY

De film die niet had mogen bestaan

UIP UIP UIP UIP
"Deze film had niet mogen bestaan. Televisieseries die stopgezet zijn horen niet in een grote speelfilm gegoten te worden." Deze woorden sprak Joss Whedon tijdens een voortijdige voorstelling van Serenity, een film gebaseerd op Firefly, een televisieserie die door Fox in 2002 stopgezet werd. Na veertien geproduceerde episodes (waarvan er maar elf uitgezonden werden) trok Fox de stekker uit Firefly, een andersoortige sciencefiction serie met westerninvloeden.

Whedon en de zijnen waren stomverbaasd over de beslissing. Ze kregen van Fox niet de mogelijkheid om de serie op een nette manier af te sluiten, want waar Fox even geen rekening mee hield was dat er tijdens die elf episodes een groep fans was ontstaan waar menig serie jaloers op mag zijn. Whedon liet er niet bij zitten en begon een niet aflatende campagne om Firefly in leven te houden. Er gebeurde veel in de daaropvolgende drie jaar en het resultaat is nu te zien in de bioscoop: Serenity, een film die er niet had mogen zijn.

Waarom haalde Fox Firefly uit de lucht? Goede vraag. Fox wilde eigenlijk een vervanger voor de afgeronde sciencefiction serie The X-Files. Na negen seizoenen (en een speelfilm) vol paranormale onderzoeken werd het hoog tijd voor vernieuwing in het huis van Rupert Murdoch (eigenaar van Fox). Firefly moest uitkomst bieden. Een groot productiebudget, de man die van Buffy een succes maakte (Whedon) aan het roer en een sterke cast, dat kan toch niet fout gaan. Dat ging het ook niet... Tenminste, zo dachten de fans en critici erover. Lovende kritieken kwamen uit beide kampen voort voor het groepje kleine criminelen dat een leven bijeen proberen te schrapen in een toekomstig universum geregeerd door een allesbeheersende Alliance. Fox wilde meer van Firefly. Ze wilden een kijkcijferkanon en niet een Star Trek kloon (wat het niet is). Op 20 december 2002 was het dan zover, de stekker werd uit de serie getrokken en de cast en crew stonden op straat. Ach, het was niet de eerste keer dat Fox een kortzichtige beslissing als deze nam (Star Wars is voor Fox bijna dertig jaar na dato nog steeds een nachtmerrie).

Een jaar nadat de laatste aflevering van Firefly uitgezonden werd (die laatste aflevering was eigenlijk de allereerste aflevering, maar Fox vond die niet goed genoeg voor een opening) kwam de volledige serie uit op DVD. Daarna kwam de productie van Serenity in een stroomversnelling terecht. De kleine, maar extreem trouwe groep fans van de serie grepen elke mogelijkheid aan om hun 'evangelie' te verkondigen. Het fanbestand breidde zich nog verder uit toen de marketingcampagne van Whedon en zijn 'crew' van start ging.

Gesterkt door de fans besloten Whedon en producent Barry Mendel naar Universal Pictures te stappen om hen het plan voor een speelfilm gebaseerd op Firefly voor te leggen. Het pleidooi van Whedon en Mendel was overtuigend genoeg voor Universal om het groene licht te geven voor Serenity en in 2004 kon de productie van start gaan. Universal ging zelfs zo ver dat ze Whedon toestemming gaven om de regie te voeren over deze complexe productie en dat terwijl hij tot die tijd nog nooit een speelfilm had geregisseerd.

Whedon stond erop dat de originele cast van Firefly terug zou keren voor Serenity. Dat zou betekenen dat deze productie van ongeveer 40 miljoen dollar bevolkt zou gaan worden met een cast bestaande uit relatief onbekende namen. Een gewaagde keuze voor een Hollywood studio. Aan het hoofd van de cast staat Nathan Fillion in de rol van kapitein Malcolm "Mal" Reynolds. Hij geeft leiding aan een gemêleerde groep mensen bestaande uit Zoe de Vechtersbaas (Gina Torres), Wash de Piloot (Alen Tudyk), Kaylee de Mecanicien (Jewel Staite), Jayne de Huurmoordenaar (Adam Baldwin), Simon de Dokter (Sean Maher) en River de Helderziende (Summer Glau). Verder keren ook Morena Baccarin en Ron Glass terug in bijrollen als respectievelijk Inara de Pleziervrouw en Shepherd de Geestelijke.

Whedon heeft ervoor gekozen om River als middelpunt te nemen voor zijn film. River is een jongedame die gered wordt uit de klauwen van de Alliance door haar broer Simon. De Alliance heeft jarenlang experimenten uitgevoerd op River om haar bovennatuurlijke gaven te doorgronden. Deze experimenten hebben haar definitief veranderd en een introverte en veelal sprakeloze dame van haar gemaakt. Maar River heeft een verborgen talent erbij gekregen die op gezette tijden de kop op steekt: ze kan opeens vechten als een bezetene wanneer zij een bepaald signaal hoort. Het maakt dan niet meer uit of je vriend of vijand bent. Kapitein Reynolds moet de moeilijke beslissing nemen over wat te doen met een meid die een gevaar vormt voor zijn bemanning.

Alsof dat niet lastig genoeg is voor Reynolds heeft de Alliance een mysterieuze jager achter River aan gestuurd, want het hoofd van deze dame schijnt vol te zitten met zeer gevoelige informatie. De meedogenloze Operative (hij heeft geen naam) weet niet van ophouden en deinst nergens voor terug om River te pakken te krijgen. The Operative wordt gespeeld door een van de weinige bekende namen in Serenity gespeeld: Chiwetel Ejiofor, in 2005 ook te zien in Four Brothers, Melinda and Melinda, Red Dust en She Hate Me. Hij speelt zijn rol in Serenity met eloquentie en ingetogen welbespraaktheid. Whedon's teksten zijn vooral bij Ejiofor heel erg goed uitgevallen.

Iedereen met enige kennis van Firefly in pacht heeft voordeel bij het kijken van Serenity. Whedon laat de oningewijden echter niet verdwaasd achter. Hij spendeert maar liefst dertig minuten aan het uitleggen van de wereld van Firefly. Ieder personage wordt even in de schijnwerpers gezet, de werkwijze van de groep wordt uiteengezet en de plot wordt ingeleid zodat Whedon daarmee na dertig minuten voluit ervandoor kan gaan. Is dit saai voor de ingewijden? Helemaal niet. Een beetje geheugen opfrissen is nooit een overbodige luxe en deze opfriscursus wordt gegeven op een manier die uitermate amusant is.

Onze helden worden na luttele minuten al achterna gezeten door de gevreesde Reavers, mensen die naar het einde van het universum zijn gereisd en daar hun geestesgezondheid hebben achtergelaten. Onderwijl blijven de personages onderling ruzie maken, wat deze mensen alleen maar meer 'echt' maken. Dit is geen bemanning van Star Trek waar iedereen netjes wacht op hun beurt om te spreken; de bemanning van Serenity zijn mensen van vlees en bloed, inclusief de problemen die daarmee gemoeid gaan. Whedon heeft zijn cast voorzien van heerlijke karakters die meer aandacht verdienen dan een enkele film en een korte televisieserie.

Serenity is zonder meer Whedon's beste werk tot nu toe. Serenity heeft alles in zich: hart, ziel, geweld, warmte, komedie, verstand, explosies, huurmoordenaars, ontsnappingen, gevechten en nog veel en veel meer. Westerns en sciencefiction films worden op kundige wijze door elkaar geweven en dat levert een schouwspel op dat nog niet eerder vertoond is op het grote scherm. De cast loopt in deze 'science western' voornamelijk in vieze kostuums van leer en de broodnodige woestijnen ontbreken ook niet. Allemaal tot in de puntjes verzorgd en gemaakt met een budget waar Star Trek nog niet eens zijn bed uit komt.

Het is vrijwel onmogelijk om alles in Serenity in een keer in je op te nemen. Het visuele en geluidstechnische bombardement steekt uitstekend in elkaar en zal de gemiddelde kijker nog lang heugen. Het is ook nog eens niet geheel uitgesloten dat bij het kijken van deze film een onderhuidse interesse voor de voorafgaande televisieserie opgewekt kan gaan worden. In dat geval is de volledige serie wel ergens te koop op DVD. Er kan in een noot van kritiek wel gezegd worden dat Whedon tussen de spektakelstukken door misschien iets te weinig tijd neemt voor zijn personages. Vooral mensen die geen voorkennis hebben kunnen dit als storend ervaren. Verder zit Serenity als een huis in elkaar en kan Fox alleen maar toekijken hoe een kleine film een grote studio voor gek zet.

[START INFO]
Titel: Serenity
Genre: Sciencefiction
Speelduur: 1u59
Regisseur: Joss Whedon
Acteurs: Morena Baccarin, Adam Baldwin, Chiwetel Ejiofor, Nathan Fillion, Ron Glass, Summer Glau, David Krumholtz, Sean Maher, Jewel Staite, Gina Torres, Alan Tudyk
[END INFO]