LA MARCHE DE L'EMPEREUR

Wat heeft hij daar al die tijd gedaan? Observeren en plannen maken. Plannen die vier jaar geleden de productie in gang zetten voor een opmerkelijke documentaire over, jawel, pinguïns. Jacquet was inmiddels mateloos gefascineerd geraakt door de extreme omstandigheden waaronder met name deze keizerpinguïns hun nakomelingen ter wereld brengen en de onvoorwaardelijke liefde die daarmee gepaard gaat. Samen met productiemaatschappij Bonne Pioche zette hij de productie van La Marche de l'Empereur (March of the Penquins) op touw.

Gedurende twaalf maanden volgen wij, de kijkers, de pinguïns tijdens hun buitengewone avontuur met als doel het voortbrengen van een gezonde kroost. De keizerpinguïns leven een groot gedeelte van hun leven onder water. Ze kunnen tot een diepte van ruim 400 meter duiken en gedurende ongeveer twintig minuten hun adem inhouden. Toch is het zo dat het krijgen van nakomelingen niet onder water kan gebeuren. Daarvoor moeten zij het land op... de ijskoude en meedogenloze landmassa van Antarctica. Zij lopen vele kilometers op hun gevoel om op een plek te geraken waar zij elk jaar weer terugkeren om hun ei te leggen en het daar ook uit te broeden.

Eenmaal daar aangekomen kiezen zij een partner uit (de pinguïn is gedurende één jaar strikt monogaam) en produceren welgeteld één ei. De daarop volgende vier maanden passen de vaders zonder te eten trouw op het ei, zodat de moeders weer al die kilometers naar de zee kunnen afleggen om eten te halen voor de vader en het kind, dat geboren is tegen de tijd dat zij terugkeren. Als dat avontuur er op zit gaan de ouders om de beurt naar zee om eten te halen voor het groeiende jong. Klinkt makkelijk? Probeer dit alles maar eens te doen in het meest gewelddadige klimaat op Aarde: sneeuwstormen, twee uur per dag een zwak zonnetje, vrieskou (gemiddeld minus 57 graden Celsius) en een snijdende wind die wel 200 kilometer per uur kan halen. Dan is het niet zo gek dat een groot gedeelte van de kuikens het eind van de eerste maand niet eens halen.

Jacquet zat met zijn lens boven op de dieren en maakte opnamen van hun gedrag, de verhoudingen tussen de dieren en de kleine maniertjes die ze bezigen waardoor ze ergens wel veel weg hebben van mensen. Met verbluffend gedetailleerde beelden schetst Jacquet een prachtig verhaal over liefde, passie, moed, uithoudingsvermogen, tragiek en vooral ook humor, want laten we eerlijk zijn: die pinguïns zijn bovenal erg grappig om te zien. Zonder zich te bemoeien met de dieren (of ze te manipuleren) laat Jacquet ons zien hoe deze dieren enorm vertederend kunnen zijn. Neem bijvoorbeeld het beeld naar het einde van de film toe wanneer het gezin pinguïn met z'n drieën even staan te genieten van de zon. In één woord: prachtig! Na het zien van wat deze dieren doorgemaakt hebben is er geen andere optie meer mogelijk dan het krijgen van een brok in de keel bij het zien van die beelden.

Er is daarentegen ook iets vreemds aan de hand met La Marche de l'Empereur en dat ligt in het geheel niet aan de pinguïns, maar aan de mensen die deze film gemaakt hebben. Het verschilt namelijk per land enorm hoe deze film ingevuld wordt. In de Japanse en Franse versies, bijvoorbeeld, hebben de papa, mama en babypinguïns stemmen gekregen om het verhaal meer 'kracht' mee te geven en het verhaal geschikt te maken voor een breder publiek. Het moet gezegd worden dat dat níet de versie is die hier besproken wordt. De versie die hier besproken wordt is de Noord-Amerikaanse versie, waarin deze stemmetjes niet zijn ingesproken, maar waarin we het moeten doen met de rustige stem van Morgan Freeman, die ons vertelt wat er allemaal gaande is in de leefwereld van de hoofdrolspelers. Een oordeel vellen is moeilijk zonder de betreffende versie te hebben gezien, maar het is goed voor te stellen dat al die extra stemmen misschien wat teveel van het goede zouden kunnen zijn. In de Vlaamse versie horen we overigens de vertelstem van Urbanus. Een wat vreemde keuze, maar misschien werkt het.

Dan ook nog even iets over het verbluffende succes van La Marche de l'Empereur in de Verenigde Staten. Al acht weken lang staat deze kleine, bescheiden, ongeveer acht miljoen dollar kostende documentaire in de top tien van best bezochte films aldaar. Daarmee laat deze film megaproducties als Michael Bay's The Island of Rob Cohen's Stealth (terecht) ver achter zich. Deze kleine film begon zijn leven in de Amerikaanse bioscopen op vier schermen; dat groeide in tien weken uit tot ongeveer 2.500 (!) schermen. Daarmee is La Marche de l'Empereur officieel dé grote verrassingshit van dit jaar en ook nog eens de meest succesvolle Franse film ooit in Amerika.

In de vorm zoals La Marche de l'Empereur in de Verenigde Staten is uitgebracht is deze film wederom het bewijs dat de Fransozen zonder enige twijfel de beste zijn op het gebied van natuurfilm op het grote niets verhullende bioscoopscherm. Jean-Jacques Annaud's fenomenale berenfilm The Bear en Claude Nuridsany en Marie Pérennou's Microcosmos en Genesis zijn enkele voorbeelden van hoe indrukwekkend de voor ons onbekende natuur een bioscoopscherm kan vullen. Met Ben Jacquet is er een naam bijgekomen in dit rijtje. La Marche de l'Empereur verdient het om door veel mensen gezien te worden.