Wanneer we in een film een wapenhandelaar zien, dan is dat meestal een louche figuur die ergens in de schaduwen van de samenleving zijn brood verdient met het verkopen van dood en verderf. Regisseur Andrew Niccol had daar andere gedachten over. Hij zag het als zijn taak om een film te maken met een wapenhandelaar in de hoofdrol. Gewaagd? Jazeker. Niccol wil met zijn film Lord of War een gezicht plakken op die ene persoon in die hardnekkige schaduwen van het toelaatbare. Zitten we daarop te wachten? Wellicht. Het is in dat geval wel belangrijk dat de makers van zo'n film een standpunt innemen. Iets dat Niccol helaas verzuimt in zijn misdaadavontuur Lord of War.
Nicholas Cage was direct verknocht toen hij het script las voor Lord of War, een script dat bolstaat van de controversiële onderwerpen - zo vol zelfs dat de financiering voor Lord of War in de Verenigde Staten niet rond te krijgen was. Naar Europa dan maar, het werelddeel waar wat minder angstvallig met dit soort onderwerpen wordt omgegaan. Nota bene in Frankrijk (een van de grootste wapenleveranciers van de wereld) werd een flinke dot geld gevonden voor het maken van Lord of War. De titel is behoorlijk zelfomschrijvend. Het zijn niet de presidenten, koningen en andere heersers die de dienst uitmaken in oorlogen - het zijn de wapenhandelaren die in hun nette pakken voor miljarden dollars aan wapens (van kleine pistolen tot enorme tanks) verschepen van oorlogszone naar oorlogszone. Cage speelt een van die handelaren, Yuri Orlov, een man die zonder enige wroeging wapens kan verkopen onder het mom van "als ik het niet doe, dan doet een ander het wel." Zucht.
Orlov heeft ook een gezin thuis in New York. Laten we dat maar voor het gemak de 'menselijke kant' kant noemen van deze man. Hij liegt zich de ballen uit zijn broek om zijn echte professie verborgen te houden voor zijn vrouw, die op haar beurt wel het gevoel heeft dat Orlov iets doet dat het daglicht niet kan verdragen, maar daar liever niet naar vraagt omdat ze het zo goed hebben samen (wie is er dan de huichelaar?). Niemand in Lord of War is de held (of antiheld). Iedereen met een beetje fatsoen in zijn of haar lichaam kan ook niet juichen voor iemand die zo argeloos wapens verkoopt waarmee vervolgens duizenden mensen de dood vinden. Niccol durft zelf niet over te stappen naar de 'dark side' om Orlov te steunen bij zijn werkzaamheden en om ons een echte onversneden blik te gunnen in de wereld van de wapenhandel zonder dat we eens in de tien minuten een momentje voor onze kiezen krijgen waarmee Niccol ons wil moraliseren. Deze laffe 'middle-of-the-road' aanpak is wat Lord of War opbreekt.
Iets anders dat Lord of War, letterlijk en figuurlijk, opbreekt is het script (geschreven door Niccol zelf). Niccol baseerde zijn script op een grote hoeveelheid krantenberichten waarin verslag werd gedaan van de escapades van een vijftal echte wapenhandelaren. Als je in je achterhoofd houdt dat alles in Lord of War gebaseerd is op waargebeurde feiten (tot op zekere hoogte natuurlijk) is het interessant om te kijken naar deze film. Het 'omkatten' van schepen, het leeghalen van Oekraïense wapensilo's enzovoorts zijn allemaal los van elkaar erg grappig en onderhoudend om naar te kijken. Het is echter wanneer deze losse scènes samen met het drama aan Orlov's thuisfront één geheel moeten gaan vormen dat Lord of War als een kaartenhuis in elkaar zakt. Dan helpen behoorlijk schokkende en realistische scènes in Beiroet en Monrovia ook niet meer om je betrokken te doen voelen bij het relaas van Orlov.
Het is daarentegen niet zo dat Niccol helemáál de plank misslaat. Her en der verspreid door de film verkondigt hij rake observaties, die je nietsvermoedend toch aan het denken zetten. Niet Orlov natuurlijk, want hij gaat rustig door met zijn handeltje. Al kost dat hem zijn gezin en broer. Vreemd en volkomen niet te begrijpen voor een weldenkend mens (die gelukkig nog steeds in de meerderheid is). Het ontbreken van een intrigerend plot en de fragmentarische opzet verhinderen Lord of War ervan om echt groots te worden en wellicht zelfs een formidabele aanklacht te worden tegen het beleid van grote landen als Verenigde Staten, Groot-Brittannië, Frankrijk, China en Rusland. Wat we uiteindelijk overhouden aan het kijken van Lord of War zijn leuke rollen van Jared Leto (als het adorerende broertje van Orlov) en Ian Holm (als de oude rot in het wapenvak). Het had allemaal veel meer confronterend gemogen.
[START INFO]
Titel: Lord of War
Genre: Thriller
Speelduur: 2u02
Regisseur: Andrew Nicol
Acteurs: Nicolas Cage, Ethan Hawke, Jared Leto, Bridget
Moynahan, Eamonn Walker, Ian Holm, Sammi Rotibi
[END
INFO]