THE LIBERTINE

Hij lijkt dan ook de perfecte man om John Wilmot te spelen. Wilmot was de tweede Earl van Rochester, een persoonlijke vriend van Koning Charles II van Engeland. Meer nog was hij een absolute vrijdenker en een strever naar het ongebreidelde genot in al zijn vormen. Hij laat zich leiden door zijn drang naar vrijheid, schandaal en lust. Zijn fluit wijst de weg. Wilmot heeft altijd en overal zin. Wanneer hij niet aan het vunzen was, schreef hij vettige gedichten en erotisch/pornografische toneelstukken. De Earl stelt zichzelf voor in de proloog van de film. Hij vraagt niet van hem te houden en waarschuwt voor zijn onaangename, harde, immorele aard. De tekst is sterk, maar de theatrale opening kan de indruk niet wegnemen dat het evenzeer acteur Johnny Depp is die waarschuwt voor zijn ongebruikelijke vertolking als zijn historische personage dat waarschuwt voor zijn onaangepaste gedrag tegenover zichzelf, vrouwen, vrienden en vijanden.

Belofte maakt schuld en helaas houdt The Libertine maar één scène lang de belofte van subversieve, explosieve en grenzenverlengende cinema. De Earl van Rochester heeft veel weg van Lester Burnham en Jack Torrance. “Look at me, jerking off in the shower... This will be the high point of my day; it's all downhill from here.” Net als een gemiddelde werkdag in het leven van Burnham ligt het hoogtepunt van de film helemaal in het begin. Het plezier is al voorbij nog voor het moet beginnen. Met Jack Torrance heeft de Earl zijn weerzinwekkende verschijning gemeen wanneer hij helemaal op het einde van de film verteerd door ziekte en verwaarlozing als een verrotte zombie door het leven waggelt. “Here’s Johnny!” Johnny Depp op zijn allerlelijkst, met kilo’s schmink en rare pruiken.

Het gevaar en de subversiviteit die gesuggereerd wordt in de proloog is niet terug te vinden in de hypertraditionele, zelfs brave film. De Earl zou honderden, misschien wel  duizenden aan zijn kloppende vlaggenmast hebben gehesen. The Libertine houdt het netjes, een occasionele borst komt wel eens in beeld en een orgie wordt flou gefilmd. Het lef om de rauwe seks ook te tonen ontbreekt. Patrice Chéreau deed het in Intimacy, Catherine Breillat in A Ma Soeur. Het mannelijke lid waar de hele film om draait, blijft veilig buiten beeld. Of hoe de alternatieve film binnen de lijntjes van Hollywood kleurt: de piemel van Wilmot wordt besproken en geprezen maar het zijn de vrouwen die hun borsten moeten tonen. Ook de ophefmakende, provocatieve schrijfsels van de Earl vallen nogal mee. Wat 300 jaar geleden een schandaal ontketende, is in 2006 standaard.

Veel beloven en weinig geven doet de gek in vreugde leven. De bioscoopbezoeker komt er echter bekaaid vanaf. Om iets te weten te komen over Wilmot is Google een betere bron. The Libertine, het regiedebuut van Laurence Dunmore, had tijdens de productie af te rekenen met financiële tegenslagen. De plannen waren grootser opgevat dan wat we te zien krijgen. Dat de decimering van het budget invloed had op de decors en de kostuums is te begrijpen, maar ze verklaart de bizarre – eigenlijk irritante - vertolking van John Malkovich niet. Hij speelt Charles II met watten in zijn wangen, zijn opgezwollen papperige gezicht wordt extra ontsierd door een fijn melksnorretje. Hij ziet er uit en klinkt als The Godfather. In de aftiteling blijkt de film opgedragen aan Marlon Brando. Het verklaart een hoop, maar maakt niets goed. Johnny Depp speelt nog aanvaardbaar, maar wanneer zijn personage herleid is tot een hoopje miserie op krukken dat een masker moet dragen om zijn wegrottende neus te verbergen, is zelfs voor hem geen eer meer te rapen. Het budget van de make-up afdeling werd waarschijnlijk volledig geschrapt zodat Depp lijkt op een mislukte creatuur gespeeld door Bela Lugosi in een film van Ed Wood. Twee positieve noten, jawel. Samantha Morton (In America, Minority Report, Sweet and Lowdown en Morvern Callar) is opnieuw uitstekend. In de beste scène van de film veegt ze amoureus de vloer aan met John Wilmot. Ze hoeft zijn liefde niet, ze is niet meer geïnteresseerd. Hoopgevend is ook de verschijning van Kelly Reilly (Wendy uit L’Auberge espagnole en Les Poupées russes, Caroline uit Pride & Prejudice, Maureen uit Mrs. Henderson Presents). Ze speelt een hoert en haar rolletje heeft letterlijk en figuurlijk niet veel om het lijf maar het is goed te zien dat ze haar weg aan het vinden is in de filmwereld.

Dat The Libertine toch nog de shockerende film is die de makers in gedachten hadden, heeft niets te maken met de inhoud of de vorm, maar met het feit dat het de allereerste film is van Johnny Depp waarbij het extreem veel moeite kost om de hele rit uit te zitten. Was Fear and Loathing in Las Vegas al een hele opgave, het is klein bier in vergelijking met The Libertine. Johnny Depp in een mislukte film, er zijn geen zekerheden meer, ook niet in de bioscoop. John Wilmot is een vergeten figuur in de wereldgeschiedenis, deze film zal snel hetzelfde lot beschoren zijn.