POMPOKO

De centrale personages van Pompoko zijn de Tanuki, een soort van wasbeerachtige figuurtjes die sinds eeuwen in vrede leven met de mensheid. Deze wezentjes leiden een haast idyllisch en vooral gezapig leventje in de talrijke bossen en wouden. Maar halverwege de twintigste eeuw komt daar nogal abrupt verandering in. De Japanners beginnen namelijk steeds meer en meer te bouwen, de steden worden dus alsmaar groter, waardoor de habitat van de Tanuki bedreigd wordt. Ze blijven echter niet bij de pakken zitten.

De Tanuki pakken de zaken bovendien groots aan. Ze organiseren eerst een heuse vergadering waarbij zowaar een vijfjarenplan wordt opgesteld. De bedoeling is om eerst de mensheid te bestuderen en daarbij hun achillespees zien te achterhalen. Zo komen de Tanuki vrij snel te weten dat de Japanners nog altijd geloven in geesten en spoken en dit gegeven proberen ze daarna ten volle uit te buiten. Ze besluiten namelijk om de mensen zoveel mogelijk angst aan te jagen in de hoop ze zo voorgoed weg te jagen.

Hierbij kunnen de Tanuki gebruikmaken van een eeuwenoud geheim wapen. Ze bezitten namelijk de macht van de metamorfose; ze kunnen zich in om het even wat transformeren, maar aangezien ze hiervan de laatste decennia minder gebruik maakten, moeten ze zelfs heuse oefeningsessies organiseren. Eenmaal dit achter de rug is, beginnen ze aan een hele reeks pogingen om de mensen - die steeds meer en meer van hun territorium innemen - de stuipen op het lijf te jagen. Op het eerste gezicht lijkt dit ook te lukken: de media berichten voluit over de verschillende paranormale verschijnselen, maar algauw pikt de mensheid de draad van het alledaagse leven weer op en gaat de bouwwoede gewoon verder.

In eerste instantie wordt de strijdvaardigheid van de Tanuki hierdoor nog meer aangewakkerd. Ze raadplegen een stelletje ouderen, dathun aanraadt om hun transformaties zo spectaculair mogelijk maken. Maar ook dit haalt niets uit, integendeel zelfs. De mensen vergapen zich aan al deze fantastische fenomena, maar denken er niet aan om de steden te verlaten of om op te houden met te bouwen. De Tanuki beginnen stilletjes aan wanhopig te worden, vooral ook omdat hun transformaties veel van hun energie vereisen. Het kan dan ook niet anders of ze zullen hun strategie eens goed moeten overdenken.

Pompoko is een animatiefilm die zowel kinderen als volwassenen zal aanspreken. Beiden kunnen genieten van een kleurrijk spektakel, prachtige tekeningen en muziek en de soms werkelijk spectaculaire transformaties. Bovendien is Takahata niet vies van een vleugje humor: let maar eens op de reactie van de Tanuki wanneer hun stamoudste vrijwilligers vraagt voor een niet ongevaarlijke missie en wanneer ze discussiëren over de vraag of ze nu al dan niet mensen moeten doden. Bovendien is de ene Tanuki al beter in de transformaties dan de andere ...

Oplettende volwassen zullen in Pompoko bovendien een stuk maatschappijkritiek herkennen. De animatiefilm is namelijk een aanklacht tegen het steeds groter wordende materialisme ten koste van het spiritualisme. Takahata’s visie is vrij positief, want op het einde van de film toont hij aan dat beide gemakkelijk naast elkaar kunnen bestaan. Ook de steeds groter wordende invloed van de media wordt op de korrel genomen. De scene waarin een reporter een interview probeert te bemachtigen met de Tanuki is hierbij vooral sprekend. Pompoko is hiermee niet alleen een lust voor het oog, maar ook voor het hart en de hersenen.

Pompoko heeft net niet de grandeur van een Spirited Away; Takahata heeft iets minder oog voor details en houdt zijn verhaal een heel stuk simpeler. Toch moet hij zeker niet veel onderdoen voor de grootmeester Miyazaki; daarvoor is Pompoko te charmant, te origineel, te grappig en te intelligent. Net geen meesterwerk, maar wel een dikke aanrader, zeker voor diegenen die iets anders willen dan Disney en Pixar.