Vooraleer de eerste oscar werd uitgereikt, of beter nog, vooraleer Jon Stewart zijn eerste syllabe kon uiten, kreeg de kijker een leuk voorfilmpje te zien waarin een aantal ex-presentatoren van de oscars kwamen opdraven. Hierin waren hilarische bijrollen weggelegd voor o.a. Mel Gibson en George Clooney. Stewart zelf stak daarna meteen van wal. In het algemeen was zijn toon vrij getemperd; eerst nam hij via enkele kwinkslagen Hollywood op de korrel, daarna gaf hij ironisch commentaar op enkele van de genomineerde films. Natuurlijk kon ook een grap over het schietincident van Cheney niet ontbreken. Ook zeer geslaagd: verschillende fragmenten uit westerns die moesten bewijzen dat het homo-erotische thema niet nieuw is in Hollywood.
Daarna was het tijd voor de eerste oscar, die voor de beste mannelijke bijrol. Een echte favoriet was er niet in deze categorie, maar uiteindelijk ging George Clooney enigszins verrassend met het begeerde beeldje lopen. In zijn speech ging Clooney overigens op dezelfde toon als Stewart verder: hij stak de draak met zichzelf – zijn reputatie als de eeuwige lady’s man en het feit dat hij waarschijnlijk niet de oscar voor beste regie zou winnen –, maar benadrukte nadien dat films wel degelijk belangrijke thema’s zoals AIDS kunnen én moeten behandelen.
Traditiegetrouw kwamen dan enkele minder gewichtige categorieën aan de beurt. De oscar voor de beste visuele effecten – gepresenteerd door een zeer grappige Ben Stiller - ging naar King Kong, die voor de beste animatiefilm naar Wallace & Gromit in The Curse of The Were-Rabbit. Regisseur Nick Park had vroeger voor enkele korte animatiefilms al een oscar gekregen en had voor dit beeldje een strikje mee dat paste bij het zijne. De show ging ondertussen met een goeie vaart verder. Memoirs of a Geisha kreeg een eerste oscar voor beste kostuums, terwijl die voor beste make up naar Narnia ging.
Nadien was het nog eens tijd voor één van de belangrijkere oscars: beste vrouwelijke bijrol. In dit zeer gevarieerde groepje was het zeer moeilijk kiezen, maar de Academy zwichtte uiteindelijk niet voor Michelle Williams, maar wel voor het acteertalent van de Britse Rachel Weisz. Op die manier kreeg The Constant Gardener, die toch opmerkelijk afwezig was bij de belangrijkste nominaties, toch één prijs. Bij de documentaire werd de grootste publiektrekker bekroond: La Marche de l’empereur.
Memoirs of a Geisha scoorde voor de tweede keer, en dan wel in de categorie van beste art direction. Brokeback Mountain kon hierna zijn eerste oscar bemachtigen voor zijn soundtrack. John Williams was in deze categorie twee keer genomineerd, namelijk voor Munich en Memoirs of a Geisha. Daarmee was hij aan zijn 45ste en 46ste nominatie toe, wat overigens geen record is. Maar dit mocht allemaal niet baten, want Williams moest de duimen leggen voor Gustavo Santaolalla.
De Academy kon het niet laten om zichzelf nog eens lof toe te zwaaien en moest dus tussendoor per se bewijzen dat Hollywood wel degelijk nooit bang is geweest om politieke, sociale en andere belangrijke thema’s aan te pakken. Een montage maakte duidelijk dat zowel in recente als in minder recente films onderwerpen zoals bijvoorbeeld racisme, de Vietnam-oorlog en de jodenvervolging werden behandeld. Maar dat het enkele decennia geduurd heeft vooraleer een zwarte acteur een oscar kon winnen bijvoorbeeld werd wijselijk in het midden gelaten. Voorts bracht de Academy ook hommage aan de film noir en aan verschillende epische films. En natuurlijk mocht het in memoriam met o.a. Chris Penn, Shelley Winters en Anne Bancroft niet ontbreken.
De ere-oscar ging dit jaar naar regisseur Robert Altman. Geen voor de hand liggende keuze; Altman houdt zich niet echt aan de regels en is in zijn films vooral geïnteresseerd in het bestuderen van het gedrag van zijn personages. De man kreeg, zoals gepast, een staande ovatie, maakte in zijn speech snel even reclame voor zijn nieuwste film en maakte nog eens duidelijk dat hij zou blijven doorgaan met het verfilmen van de ‘condition humaine’. Al bij al maakte Altman een dankbare en vooral een erg milde indruk.
Er vielen nadien nog enkele meer technische oscars uit te delen. In de categorie Sound was King Kong nog eens de winnaar. En daar bleef het niet bij, want voor de geluidsmontage ging dezelfde film ook met het gegeerde beeldje lopen. Crash kreeg dan weer zijn eerste oscar voor beste montage. Dolly Parton won zeer tot ieders verrassing niet de oscar voor beste filmsong; die eer was ook al zeer onverwacht weggelegd voor It’s Hard Out Here For a Pimp uit Hustle & Flow.
Stilletjes aan kwamen de belangrijke oscars aan de beurt. Het Zuid-Afrikaanse Tsotsi en dus niet het controversiële Paradise Now werd de beste buitenlandse film. Hillary Swank mocht nadien de oscar uitdelen aan de beste acteur, een categorie waar velen nagelbijtend naar uitkeken. Philip Seymour Hoffman maakte hier uiteindelijk zijn favorietenrol waar; hij kon zijn allereerste nominatie verzilveren in een oscar en bedankte in zijn ietwat emotionele speech uitgebreid zijn moeder. Ook bij de actrices won de grote favoriete; en ook voor Reese Witherspoon was het de eerste nominatie die meteen in een oscar werd omgezet. Tussendoor kaapte Memoirs of a Geisha zijn derde gouden beeldje weg, deze keer voor de beste fotografie.
Na de vier acteurscategorieën was het al meteen duidelijk dat Brokeback Mountain geen enkele ‘acteursoscar’ had kunnen bemachtigen en dat het zijn slag moest zien te slaan bij de toposcars. Dit gebeurde slechts gedeeltelijk. De film kon dus weerwraak nemen en kreeg zoals verwacht de oscar voor geadapteerd scenario. Zijn tegenhanger, het origineel scenario, ging naar Crash. En dan was het zover: Ang Lee werd bekroond als beste regisseur, maar zag de oscar voor beste film tot ieders verrassing aan zijn neus voorbijgaan aan Crash. De triomftocht van Brokeback Mountain was dus van korte duur.
Deze oscaruitreiking werd dus vooral gedomineerd door brave humor, enkele kleine verrassingen en één kanjer van een onverwachte winnaar. Was Brokeback Mountain te controversieel voor de conservatieve Academy? Of vond deze laatstgenoemde dat het eens tijd was om een andere film te bekronen? Hoe dan ook, deze oscarshow zal niet snel vergeten worden.