NORTH COUNTRY

North Country lijkt op het eerste gezicht aan alle voorwaarden te voldoen: het scenario (gebaseerd op het boek Class Action: The Story of Lois Jensen and the Landmark Case That Changed Sexual Harassment Law van Clara Bingham en Laura Leedy) is een fictieve bewerking over het eerste door een vrouw gewonnen proces tegen seksuele intimidatie, de regie is in handen van de Nieuw-Zeelandse Niki Caro die in 2002 een doorbraak forceerde met Whale Rider en de hoofdrol wordt vertolkt door de knappe Charlize Theron die al eerder in 2004 een Oscar als Beste Actrice won voor haar nazinderende acteerprestatie in Monster. Toch is deze North Country nergens meer dan de som van de delen en glijdt het resultaat, na een solide eerste uur, weg naar een derderangs televisiefilm waarbij de scenarist Michael Seitzman gevaarlijk dicht de grens van het toelaatbare aftast.

De film opent met Josey Aimes (Theron) die na een zoveelste rammeling van haar vriend samen met haar twee kinderen het hazenpad kiest. Ze besluit opnieuw bij haar ouders in te trekken in Minnesota en merkt algauw dat ze er geen warm welkom moet verwachten. Haar moeder Alice (Sissy Spacek) probeert er wanhopig het beste van te maken maar vader Hank (Richard Jenkins) kan zijn teleurstelling in zijn volgens hem in het leven gefaalde dochter amper verbergen. Als Josey haar oude, van het leven genietende vriendin Glory (Frances McDormand die eerder dit jaar ook al het scherm deelde met Theron in Aeon Flux) tegen het lijf loopt en de alleenstaande moeder het plan opvat om net zoals Glory in de lokale mijn te gaan werken gaan de poppen pas echt aan het dansen. De mijnen zijn een echte mannenwereld en de weinige vrouwen die er werken zijn allesbehalve populair. Toch staan de robuuste dames hun mannetje en zijn ze gehard tegen het voortdurende geplaag en seksuele gelul ( pun intended). Dat geldt echter niet voor Josey die in de mijn niet alleen met een duister verleden maar ook met de afkeer van haar conservatieve vader geconfronteerd wordt. Als de pesterijen uiteindelijk uit de hand lopen en Josey zonder hulp van haar bazen of collega’s alleen komt te staan voert ze door middel van een proces een wanhopige strijd voor gerechtigheid.

U leest het: North Country heeft alles in huis om een spannend, door knappe acteerprestaties en tranentrekkende tragiek gedomineerd drama te zijn. Helaas lost Niki Caro, wiens Whale Rider op onze goedkeuring kon rekenen, de verwachtingen niet volledig in. Thematisch vertelt de film, net als Whale Rider, over een door de omgeving geknecht vrouwelijk hoofdpersonage dat culturele en in dit geval morele obstakels moet zien te overwinnen. In tegenstelling tot het bijna sprookjesachtige Whale Rider, waarin de ontroerende volharding van de jonge Paikea om haar met Maori-tradities vergroeide grootvader tevreden te stemmen uitstekend werkt, haalt North Country nooit het niveau dat de makers ongetwijfeld voor ogen hadden. Het vrij eenvoudige verhaal gaat gebukt onder diverse subplots, slaagt er niet in om de ontelbare personages met elkaar te verenigen en mondt uiteindelijk in een onorigineel rechtbankdrama uit waarin Seitzman en Caro alle mogelijke genreclichés op het bioscooppubliek braken.

En toch dumpen we North Country niet meteen in de overvolle container van de zaterdagavondfilms. Veel heeft te maken met de mooie breedbeeldfotografie van Chris Menges; de rustige filmmuziek van Brokeback Mountain-Oscarwinnaar Gustavo Santaolalla, het vrij geslaagde eerste uur en de vaak erg goede acteerprestaties. Charlize Theron verdiende niet meteen alweer een Oscarnominatie maar brengt het er goed vanaf as Josey en Frances McDormand mag dan wel opgescheept zitten met een ondankbare rol, ze is zelden niet briljant (en zorgt bovendien naar het einde toe voor een twijfelachtig maar hopelijk zo bedoeld hilarisch moment – “Fuck you”). De rest van de cast wordt aangevuld met bekende en minder bekende karakterkoppen die bijna allemaal knap werk afleveren. Woody Harrelson zorgt ervoor dat zijn stereotiepe good guy (hét voorbeeld dat niet alle mannen in Josey’s leven gespuis hoeven te zijn) ons toch niet naar kotszakjes deed grijpen (zijn onhandige versiertrucs maken hem meteen een stuk sympathieker), Jeremy Renner is als Bobby Sharp een onuitstaanbare etter, Sean Bean zet een overtuigende All American Guy neer (én vormt een overtuigend koppel met McDormands personage) en een van de meest gevraagde bijrolacteurs Xander Berkeley daagt op als een van de eikels in de mijn (hij was onder andere te zien in Terminator 2, Heat, 24, Amistad, Gattaca, Air Force One, The Rock, Apollo 13 en Leaving Las Vegas maar dook ook op in rotzooi als Barb Wire, Poison Ivy II en Universal Soldier: The Return).

De show wordt echter gestolen door Richard Jenkins als Josey’s zwijgzame vader. Jenkins is net als Berkeley een veelgevraagde acteur (recent had hij een rol in Fun with Dick and Jane en hij maakt ook vaak deel uit van de cast bij een film van de Coen broers) die liefhebbers van betere televisie zullen herkennen als Nathaniel Fisher, de in de herinneringen van de personages voortlevende patriarch uit Six Feet Under. In North Country weet hij subtiel de ergernissen van zijn personage weer te geven en slaagt hij er met weinig woorden in om het conflict dat hem teistert (moet hij zijn dochter als een gelijke in de mijn aanvaarden of luistert hij naar de dwingende woorden van zijn collega’s?) over te brengen. De beste scène in de film komt vrij laat, als een lichtpunt in een zwak tweede uur, als Josey het woord neemt tijdens een samenkomst van alle mijnwerkers. Dat haar vader op dat moment toch voorzichtig voor haar in de bres springt werd al getoond in de trailer maar Jenkins weet de scène met onvervalste ontroering te kruiden. Knap werk.

Als Josey’s moeder loopt Sissy Spacek er ietwat verloren bij (een subplot waarin ze haar man voor een dilemma stelt is overbodig) en de flashbacks naar de adolescentie van Josey zijn, hoewel aanvankelijk interessant en niet slecht geacteerd (de mooie verschijning van Amber Heard als de jonge Josey helpt eveneens), weinig meer dan clichématig. Verder worden de andere dames in de mijn uitstekend tot leven gebracht door onder andere de imposante Rusty Schwimmer als Big Betty en Michelle “Kiss Kiss, Bang Bang” Monaghan als “trailer trash met het goede hart” Sherry en kabbelt de prent rustig naar de onafwendbare, erg geforceerde ontknoping.

North Country is lang niet de film die de producenten (ongetwijfeld met Oscarbeeldjes weerspiegeld in hun gretige ogen) in gedachten hadden maar een echte ramp is het gelukkig niet. Niki Caro is als regisseuse intelligent genoeg om te vaak bewandelde narratieve paden visueel en inhoudelijk toch vrij boeiend te houden maar zonder haar professionele aanpak en de goede vertolkingen hadden we dit meteen uit ons geheugen gebannen.