13 (TZAMETI)

Funny Games

Filmmuseum Distributie Filmmuseum Distributie Filmmuseum Distributie Filmmuseum Distributie
13 (Tzameti) kan het best vergeleken worden met een bijna perfecte cocktail: het thema van geluk en toeval doet denken aan Intacto, het ultrageweld aan de films van Quentin Tarantino, de zwart-wit fotografie aan de film noir uit de jaren 50 en sommige scenes aan de betere momenten uit Fight Club. Alleen jammer dat de Georgische cineast Géla Babluani in zijn uitstekende debuut iets teveel tijd besteedt aan de introductie van het verhaal.

De buitengewone aantrekkingskracht van 13 (Tzameti) is in de eerste plaats te danken aan het ijzersterke scenario, dat tegelijk eenvoudig en origineel is en waarvan je op voorhand best niet teveel details kent. Sébastien, een jonge immigrant, werkt als klusjesman bij de aan drugs verslaafde crimineel Godon. Wanneer deze laatste overlijdt aan een overdosis, komt Sébastien in het bezit van een envelop met een treinticket naar Parijs, een hotelreservatie en vooral de belofte om snel rijk te worden. Dit klinkt natuurlijk zeer aanlokkelijk en zonder na te denken besluit de jongeman de instructies op te volgen die eigenlijk voor zijn werkgever waren bedoeld.

Vanaf dan aan verandert de toon van de film helemaal: het geheimzinnige en onheilspellende sfeertje wordt nu namelijk zeer grimmig en onmenselijk hard. Sébastien komt uiteindelijk in een verlaten landshuis terecht waar kapitaalkrachtige mannen een wel zeer apart en vooral meedogenloos gokspel spelen. Voor de jongeman is er helaas geen weg terug meer: hij wordt gedwongen om als speler nummer 13 deel te nemen en zo zijn leven op het spel te zetten. Zijn overlevingsinstinct en de nodige dosis geluk zullen de verdere afloop bepalen.

Er is natuurlijk meer nodig dan een knap scenario om een excellente film te maken. Vooreerst heb je de korrelige zwart-witfotografie, een element dat zich niet alleen uitstekend leent bij de mysterieuze atmosfeer van het eerste deel van de film, maar ook voor de horror die er daarop volgt. De soundtrack van de film sluit hier perfect bij aan en maakt de spanning zo mogelijk nog ondraaglijker. Voorts wordt dit verhaal vertolkt door wel zeer puike – zij het onbekende – acteurs. De broer van de regisseur bijvoorbeeld kruipt in de huid van Sébastien en levert een knappe tour de force af. In het begin van de film staat de onschuld gewoon op zijn gezicht af te lezen, maar in een paar seconden tijd maakt dit achtereenvolgens plaats voor doodsangst, afschuw en de onverbiddelijke wil om te overleven.

Maar het zijn vooral de details die het hem doen. Het wrede gokspel dat in het desolate landhuis gespeeld wordt, heeft namelijk de vorm van een intrigerend ritueel dat in elke ronde netjes herhaald wordt. Voor elke ronde drogeren de meeste spelers zich eerst terwijl de gokkers hun geld beginnen in te zetten. Tijdens het spel wordt de “show” echter vooral gestolen door de scheidsrechter die keer op keer op een vrij nerveuze manier dezelfde bevelen brult. Tussen elke ronde zie je tenslotte hoe elke speler op zijn eigen manier de gruwelijke gebeurtenissen probeert te verteren.

Het enige minpunt van de film is het ritme, dat het vooral in het begin van de film laat afweten. De gebeurtenissen die zich afspelen voor Sébastien in het landhuis terechtkomt zijn namelijk veel te lang uitgesponnen en leiden net niet tot verveling. Daar staat dan weer tegenover dat de geduldige toeschouwer beloond wordt met een ijzersterke tweede helft en nog een onverwacht einde op de koop toe. Regisseur Babluani heeft dus een steek laten vallen, maar levert toch een zeer knappe film af.


Titel: 13 (Tzameti)
Genre: Thriller
Speelduur: 95 minuten
Regisseur: Géla Babluani
Acteurs: George Babluani, Pascal Bongard, Nicolas Pignon