MARIE-ANTOINETTE

Sofia Coppola - met zo’n naam moet je het gewoon maken in Hollywood. De dochter van één van de belangrijkste regisseurs van vorige eeuw, Francis Ford Coppola, heeft het inderdaad kunnen waarmaken. Haar eerste film, The Virgin Suicides, sloeg in als een bom. Hollywood omarmde dit nieuwe talent en prees haar voor haar vernieuwde, hoogst individuele aanpak van regisseren. Haar tweede film, Lost in Translation, bevestigde nog maar eens haar talent en ze werd dan ook bekroond met tal van prijzen. Het was duidelijk, Sofia Coppola was een blijvertje en haar talent kan alleen maar groeien. Maar in haar derde film laat ze toch een paar fameuze steken vallen. Marie-Antoinette, haar eigen interpretatie van het leven van de beruchte Franse koningin, is een middelmatige film geworden die diepgang en vaart mist.

Eerst enkele historische feiten: Marie-Antoinette is dochter van de Oostenrijkse keizer Frans I en wordt op haar veertiende uitgehuwelijkt aan de Franse troonopvolger Lodewijk. Haar huwelijk moet ervoor zorgen dat de band die er is tussen Frankrijk en het Oostenrijkse rijk wordt verstevigd. Op haar negentiende bestijgt ze samen met haar man de troon. Ze zijn allebei veel te jong om te regeren en er komt uit alle hoeken kritiek op het beleid van het vorstenpaar. Marie-Antoinette moeit zich zo weinig mogelijk met de politiek van haar echtgenoot en trekt zich terug op haar eigen domein, La Petite Trianon, in Versailles. Maar het Franse volk heeft honger en is het beu de zware belastingen te betalen terwijl de edelen genieten van een luxeleventje op Versailles. Er komt een opstand, beter gekend onder de Franse revolutie en de vorst wordt van de troon gestoten. Na een schijnproces vinden zowel Marie-Antoinette als haar man de dood door de guillotine.

Voor zover de feiten. Coppola is niet zozeer geïnteresseerd in de harde feiten, maar wel in de persoon Marie-Antoinette zelf, heel mooi vertolkt door Kristen Dunst. Net zoals in Coppola’s vorige films focust ze op de zoektocht van een meisje naar de zin van haar leven. Bij Marie-Antoinette is het al snel duidelijk dat ze enkel en alleen moet zorgen voor een troonopvolger voor de Franse koning. En dat is niet zo gemakkelijk als het lijkt. Ze wordt aan het hof bespot omdat ze Oostenrijkse is en ze niet zwanger raakt. Maar als de koning sterft en Marie en Louis tot vorstenpaar gebombardeerd worden, laat ze alle remmen los. Ze vult haar dagen met snoepen, drinken, naar de kapper gaan en jurken en schoenen kopen. Coppola toont dit allemaal doorheen een roze wolk, maar het blijft een artificiële wolk. Dit begint Marie-Antoinette dan ook te vervelen en ze besluit zich terug te trekken uit het hofleven van Versailles en terug te keren naar de natuur in haar eigen deel van het domein. Maar ook dit blijkt slechts een artificieel geconstrueerde wereld te zijn. Ze zoekt op alle mogelijk manieren naar haar geluk, maar in een sprookjeswereld lijkt die soms heel ver weg te zijn.

Coppola doet haar best om de kijker mee te nemen in de klatergouden sfeer van Versailles en slaagt hier in het begin van de film zeker in. Haar camerabewegingen en cinematografie dragen bij tot een schitterend sfeerbeeld. Ook haar gebruik van een moderne soundtrack met liedjes uit haar eigen adolescentie geven de film een speciale toets. Maar spijtig genoeg kan Coppola dit niet volhouden. Na een tijdje merk je – net zoals het hoofdpersonage trouwens – dat het allemaal maar schijn is. Coppola kan het beeld dat ze creëert niet vasthouden en de film wordt gewoon saai. Het zoveelste shot van de zon die opkomt over het kasteel of het zoveelste feestje waar er tegen de sterren op worden gedronken, is gewoon niet meer boeiend. Op het einde van de film herpakt Coppola zich en zorgt ze voor een mooie afronding. Ze kiest ervoor om de dood van Marie-Antoinette niet in beeld te brengen, maar stop de film als ze verplicht wordt om Versailles te verlaten. Het is een sereen einde van een onstabiele film.

Vaak is het talent van Coppola ver te zoeken, vooral in de uitwerking van het verhaal zelf. Ze vergeet dat een film niet enkel kan leven van impressies, maar er dat ook nog iets boeiends verteld moet worden. Ook het feit dat ze voor een historische figuur die een wereldvreemd leven leidde koos, zorgt ervoor dat Coppola niet uit de muren van Versailles kan ontsnappen en daar blijft rondhangen als een verstomde toerist die de onmetelijke weelde niet meer kan bevatten.

Eigenlijk, als we alles samen beschouwen, slaagt Sofia Coppola te goed in haar opzet. Ze wil de toeschouwer onderdompelen in de wereld van Marie-Antoinette, maar ze vergat dat die wereld er één is van desinteresse en verveling. En dat is dan ook het resultaat die ze bij de toeschouwer teweegbrengt. Het leven van Marie-Antoinette was een aaneenschakeling van eentonigheid, zo ook de film over haar leven.