THUMBSUCKER

Zeventien is Justin en net als bij zoveel tieners loopt het leven niet echt zoals het moet. Waarom de wekker 's morgens zo vroeg afloopt is bijvoorbeeld een steeds terugkerend raadsel. De school zit vol met wereldvreemde leerkrachten en door de gangen dartelt het onbereikbaar mooie meisje Rebecca die zich enkel in Justins wildste dromen naakt op bed neervlijt. Justin sukkelt met de bekende groeipijnen, maar heeft bovendien een merkwaardig dwangmatig gedrag: hij zuigt nog op zijn duim. Zo verbergt hij zich tijdens de pauzes vaak in de toiletten om stiekem op zijn duim te sabbelen. Dat gedrag is een doorn in het oog van zijn vader Mike, een manager van een sportwinkel die het nooit echt heeft kunnen verkroppen dat hij door een knieblessure een carrière als footballer heeft gemist. Justins moeder knipt gretig bonnen uit dozen ontbijtgranen in de hoop een date te winnen met een soapster die voor de granen reclame maakt. Broerlief wrijft het Justin maar wat graag in het gezicht dat hij tenminste wél normaal is.

Het lijkt wel of Justin vreemde vogels aantrekt, want ook zijn tandarts Perry is niet echt normaal te noemen. Justin glijdt vanwege zijn orale fixatie regelmatig bij hem in de stoel (zijn tanden trekken scheef) en ondergaat daar new age-achtige hersenspoelingen over het vinden van een eigen ik. Op een dag is Justin het allemaal beu en schakelt hij over op een erg doeltreffend geneesmiddel. Het werkt. Van een schuchtere en teruggetrokken slungel ontpopt hij zich zelfs tot de nieuwe ster van de debatclub. Onder de bezielende leiding van zijn coach wint hij doorheen heel het land de ene debatwedstrijd na de andere. Maar of dat het einde van zijn problemen betekent, is nog maar de vraag…

Thumbsucker is het debuut van schrijver-regisseur Mike Mills, in een vorig leven videoclipregisseur van onder meer Moby. Hij baseerde zich op de roman van Walter Kirn en brengt een fijne, onafhankelijke coming of age productie die af en toe echo's oproept aan films als Garden State, Igby Goes Down of Garden State. Mills maakt net als in die films graag gebruik van vertraagde of dromerige beelden, bijna surrealistische scenes die hij - vergezeld van een heerlijke soundtrack - door een soms wazige cameralens trekt. In tegenstelling tot andere videoclipfilmers houdt hij het rustig en vervalt hij niet in een nerveuze hiphopmontage.

De acteerprestaties zijn opmerkelijk sterk. Mills koos voor de rol van Justin naar verluidt uit meer dan honderd audities. De jonge acteur Lou Pucci (die ook te zien zal zijn in Richard Kelly's Southland Tales, de opvolger van Donnie Darko) is perfect als de langharige Justin die eerst doorheen de prent slaapwandelt om nadien glashelder te worden als leider van een debatclub. Hij kreeg er zowel in Sundance als Berlijn de prijs van beste acteur voor. Hij wordt uitstekend omringd door Tilda Swinton en Vincert D'Onofrio als zijn ouders die kampen met hun eigen problemen en Vince Vaughn als overijverige leerkracht van de debatclub. De rol van Justins muze Rebecca was er eerst eentje voor de alomtegenwoordige Scarlett Johansson, maar wordt nu ingevuld door de dromerige Kelli Garner. Keanu Reeves van zijn kant vindt exact het juiste toontje (een mengeling van hilarische ernst en subtiele zelfspot) als mystieke orthodontist.

Thumbsucker is een film die van de eerste tot de laatste minuut boeit en intrigeert, maar net niet de emotionele mokerslag kan uitdelen om uit te groeien tot een klassieker in het genre. Misschien omdat we het allemaal al eens eerder hebben gezien, misschien omdat Mills ook visueel een beetje teveel leentjebuur speelt bij andere films (de scene waarin Justin vertraagd door de schoolgangen wandelt bijvoorbeeld), maar laat dat geen reden zijn om Thumbsucker niet te gaan bekijken. Een mooie, onafhankelijke productie over een belangrijk thema verdient de aandacht.