AMERICAN DREAMZ

Na het scenario voor Antz in ’98 doken Paul Weitz en broer Chris een jaar later op de filmminnende radar op met het aan een kapstok van lage humor opgehangen maar niet harteloze American Pie; een prent die in de geschiedenisboeken opgenomen is als de – hopelijk enige - film waarin een jongen zichzelf met een appeltaart bevredigt. Ze volgden hun succesverhaal met een scenario voor The Nutty Professor 2: The Klumps en regisseerden de Heaven Can Wait remake Down to Earth met Chris Rock in de hoofdrol. Ze bleven enkel als executive producers bij de American Pie sequels betrokken en schonken hun aandacht aan het lang niet slechte maar ook niet meteen memorabele About a Boy. Een televisieserie later schonk het duo ons in 2005 de romantische tragikomedie In Good Company met Dennis Quaid, Topher Grace en Scarlett Johansson en nu werkt Chris Weitz aan de verfilming van His Dark Materials: The Golden Compass (het eerste deel in een ambitieuze fantasy-trilogie waar wij Weitz, ongeacht onze mening over deze prent, een volstrekt foute keuze voor vinden). De samenwerking met Quaid in Company en Grant in About a Boy moet de heren Weitz blijkbaar goed bevallen zijn want ze duiken allebei op in hun nieuwste wapenfeit: American Dreamz.

Quaid is de President van de Verenigde Staten; een wereldvreemde idioot met een pijnlijk gebrek aan intelligentie waardoor hij amper voor zichzelf kan denken. Als hij de ochtend na zijn herverkiezing opeens de drang voelt om de krant te gaan lezen kan zijn Chief of Staff Sutter (een hilarische Willem Dafoe) zijn oren niet geloven. Terwijl president Staton zichzelf in zijn Witte Huis opsluit en wegzinkt in een overdaad aan kennis raken Sutter en de First Lady (Marcia Gay Harden) in paniek over de publieke opinie. Statons dalende populariteit baart hen zorgen en daarom wordt een beroep gedaan op de zelfingenomen Martin Tweed (Hugh Grant), de presentator van Amerika’s populairste televisieprogramma; de zangwedstrijd American Dreamz. Tweed heeft na het vertrek van zijn vrouw zelf de nodige problemen en ziet een nieuw seizoen als het gezicht van de show totaal niet zitten. Enkel een handvol “freaks” als kandidaten kunnen hem nog enig plezier bezorgen. Uiteindelijk vindt hij in de nietsontziende, naar beroemdheid hunkerende Sally Kendoo (Mandy Moore), de sympathieke Omer (Sam Golzari) en de rappende jood Sholem (Adam Busch) precies wat hij nodig heeft maar wat als blijkt dat Omer door een terroristische organisatie gevraagd wordt om de president, die tijdens de finale in de jury zal zetelen, op te blazen?

We geven het toe; de plot van American Dreamz lijkt een onsamenhangend samenraapsel van wanhopige clichés en al te vaak herhaalde grappen maar op de een of andere manier zorgt Paul Weitz ervoor dat het geheel best wel vermakelijk blijft; iets wat de trailer alvast niet meteen deed vermoeden. Weitz jongleert met een veelheid aan personages en verhalen en gooit ze allemaal samen tijdens de finale, in de hoop dat alles min of meer op zijn poten terechtkomt. Vreemd genoeg lijkt hij daar op enkele misstappen na nog vrij goed in te slagen!

Net als in About a Boy is Hugh Grant hier niet als de mompelende romantische guy-next-door maar wel als een eikel zonder scrupules gecast. Zijn personage is duidelijk gebaseerd op Simon Cowell; het controversiële uitspraken niet schuwende jurylid dat in programma’s als Pop Idol, American Idol en The X Factor blèrende kandidaten mentaal kraakt. Grants Martin Tweed is een onuitstaanbare rotzak die gelukkig niet aan het einde van de film opeens “het licht ziet”. Weitz onderneemt pogingen om zijn motieven en opvattingen voor het publiek te verduidelijken maar dit is niet het soort film waarin personages wezens van vlees en bloed zijn. Dat hoeft hier ook niet. Tweed, President Staton, Sally Kendoo (een atypische Mandy Moore die haar “brave” imago na Saved! opnieuw tracht onderuit te halen) en alle anderen zijn karikaturen, waarbij de ene al beter uit de verf komt dan de andere. Vooral Willem Dafoe is erg grappig als de “het is niet Dick Cheney maar ’t is wel duidelijk Dick Cheney” Chief of Staff die de president alles influistert. Het is een oude grap die we al (te) vaak gehoord en gezien hebben maar Dafoe weet het te verkopen, ziet er met zijn kale kop en weinige grijswitte haren volstrekt absurd uit en mag uitspraken als “The terrorists are going to exploit any sign of weakness and it's not a question of if, but when they're going to launch a major attack ending life on earth as we know it, so let's just try to keep a positive attitude” de wereld insturen (als hij opeens merkt dat Staton de Canadese pers leest kan hij zijn afschuw niet langer verbergen: “who gives a shit about that outside of Canada?”).

Ook uitstekend is Sam Golzari als Omer, de terrorist tegen wil en dank die zelfs door zijn Jihad-schreeuwende broeders als incompetent wordt beschouwd. Als hij door omstandigheden een door het Amerikaanse publiek in de armen gesloten idool wordt zien de terroristen hun kans om voor het oog van de hele wereld de president naar de eeuwige jachtvelden te blazen. Deze verhaalwending is een van vele die van American Dreamz een niet meteen erg intelligente satire maakt. Dat is best wel een gemiste kans. De grappen zijn voorspelbaar, weinig vernieuwend en lang niet zo “onder de gordel” als de makers ons willen doen geloven maar we kunnen niet ontkennen dat we ons best hebben geamuseerd. Wij konden een glimlach niet onderdrukken bij het zien van Shohreh Aghdashloo’s vertolking als de in oppervlakkige uiterlijkheden verzuipende, goedlachse moeder des huizes van een in Amerika wonende Arabische familie, grinnikten bij de ontelbare opgestoken middelvingers naar de Westerse cultuur, hadden plezier met “Lez Git Raunchy”; de idiote song van Sholem (“Mazel Tov!”) en lachten oprecht met de leuk getimede parodie op onze sms-cultuur, die toont dat no matter what die duimen onophoudelijk op de knopjes van een gsm zullen blijven drukken.

American Dreamz is een prent waar wij lage verwachtingen bij hadden. Het is geen hoogstaande cinema maar wij gaven de film goedgemutst een kans toen Weitz ons opeens de opnames van een trainingsvideo in een terroristenkamp toonde en daarmee de toon van de film bepaalde. Het verhaal bulkt van dit soort zwartkomische, doch erg Amerikaanse humor die voor een keer veraf staat van de gebruikelijke en bedenkelijke pis- en kakcomedy die deel uitmaakt van Weitz’ eerdere werk. Als satire is American Dreamz minder geslaagd (daar zijn de grappen net niet venijnig en subtiel genoeg voor) maar als komisch tussendoortje is dit onschadelijk, mild confronterend vertier.

You have been “Omerized”!