THE BREAK-UP

In The Break-Up, na jaren samenwonen in hun fraaie appartement in Chicago, besluiten Gary Grobowski (Vince Vaughn) en Brooke Myers (Jennifer Aniston) uit elkaar te gaan, maar geen van beide is van plan het appartement te verlaten. Daarna speelt zich een psychologische oorlog af waar geen middel onverlaat wordt om het vertrek van de ander af te dwingen, en hierbij worden hun vrienden, in vaak uitermate pijnlijke scènes, gedwongen partij te kiezen. Gary is een lompe Archie Bunker act-alike: het zit op de bank en het zapt, zuipt, snackt  en draagt  T-shirts  met ‘Proud to be Polish’ als opschrift. Brooke is een elegante verschijning die in een hippe, deftige galerie werkt.

Helaas laat het scenario Aniston danig in de steek: een grove blunder is bepalend voor het geheel. Een paar jaar geleden op een seminar voor scenarioschrijvers in Amsterdam trachtte een van de deelnemers een saai personage neer te zetten door hem vijf pagina’s lang oersaai en slaapverwekkend te laten praten. De regisseur van dienst overtuigde de mensen die nog wakker waren dat saaiheid niet treffend wordt geïllustreerd door continu extreem saai te doen, laat de essentie van saaiheid kort en bondig zien was zijn credo. De boosdoener had het scenario voor The Break-Up kunnen schrijven want gedurende 98 procent van deze film laat hij de protagonisten banaal en irritant tegen elkaar doen, uitsluitend de symptomatische en oppervlakkige kant van een break-up wordt uitvoerig belicht. Feit is dat het onophoudelijk tonen van de banaliteit der alledaagse schermutselingen tenenkrommend vervelend is voor de argeloze toeschouwer en zeker wanneer de humor, zoals hier, zo subtiel is als een vliegende moker.

Gary wou altijd een pooltafel in hun kleine appartement dus als Brooke even weg is propt hij er een pooltafel in. Hij heeft een hartgrondige hekel aan haar zingende broer dus die wordt door Brooke met zijn voltallige koor uitgenodigd om te komen repeteren. Zij vraagt of hij twaalf citroenen mee wil nemen, hij brengt er slechts drie en er volgt een ruzie van formaat met hierin een tenenkrommende flauwe grap die we deze scenarioschrijvers zeer kwalijk kunnen nemen, over Michaelangelo’s Sixtijnse Kapel. Overbodig, volgens Gary, zo’n zestiende nadat hij er al vijftien had gemaakt. Men hoopt vurig en tevergeefs dat Brooke hem niet gaat corrigeren: “Gary, it’s the Sistine Chapel not the  sixteenth.” Op dat moment hoorbaar in de zaal, het krakende geluid van duizend op springen staande kromme tenen simultaan aan het verbrijzelen. Hun relatie herbergt ogenschijnlijk helemaal niets van waarde en het is zelfs een compleet raadsel waarom deze zwaarlijvige rouwdouwer en de elegante Brooke ooit bij elkaar kwamen. Goed, ook bijna hoorbaar roepen jullie met z’n allen in koor… Voor de seks - en inderdaad betere argumenten zijn hier niet voor handen.

Knotsgekke personages passeren de revue in een poging James L. Brooks’ romcom tour de force uit 1997,  As Good As It Gets, te evenaren. De uitstekende actrice Judy Davis als Marilyn Dean doet een dappere poging om een kekke galeriehoudster neer te zetten, maar wordt ook door het script in de steek gelaten. John Michael Higgins als Brooke’s zingende broer is iets beter op dreef, maar zelfs maanden op de beademing zouden deze eendimensionale personages niet tot leven kunnen wekken.

En wat een pluspunt, of liever twee pluspunten, had moeten worden en waar veel over te doen was, zijn de billen van de naakte Aniston. Het beeld wordt echter onscherp gemaakt om deze wazige billen zodoende langs de puriteinse Amerikaanse censuur te loodsen. Vince Vaughn grapte onlangs in een interview dat hij drieënveertig takes nodig had voor deze spraakmakende scène. Nee, als u diepgang zoekt in The Break-Up zal u het moeten doen met het decolleté van bejaarde actrice Ann-Margaret die Brooke’s moeder speelt. Ooit maakte deze vriendin van Elvis furore in Las Vegas, en in Mike Nichol’s uitstekende Carnal Knowledge (1971) sleepte ze zelfs een oscarnominatie in de wacht. Over Carnal Knowledge gesproken, ook een film over disfunctionele relaties, er is een zin uit het originele scenario die prima van toepassing is op Gary Grobowski in The Break-Up: “Als ze kleine kinderen zijn houden jongens niet van meisjes, en als ze ouder worden verandert hier niets aan, ze worden alleen maar geiler.”

Als het licht eindelijk aangaat bij Gary is de metamorfose te plotseling en te radicaal om geloofwaardig te zijn. Een kaarslichtdiner voor Brooke en haar vertellen dat hij zielsveel van haar houdt gaat hem niet meer redden… of wel?  Gloort hier op de valreep hoop voor Gary Grobowski en Brooke Myers? Welnu, u zult er niet van achterover slaan, uw verbrijzelde tenen zullen niet ter plekke op miraculeuze wijze genezen, maar hoop doet leven. Blijf geconcentreerd kijken want in een knipoog is het voorbij en het laatste wat wij willen is dat u na het zien van The Break-Up huiswaarts keert met de spreekwoordelijke dode mus op zak.