MONSTER HOUSE

Er komt een tijd dat animatie echter zal lijken dan de werkelijkheid. Het is het bijna griezelige idee dat je overvalt bij het bekijken van Monster House, de nieuwe digitale tekenfilm die deze week in première gaat. Het dribbelen met een basketbal of het vallen van de bladeren: het is alsof je door het raam naar de echte wereld zit te kijken. Veel onrustwekkender is volgende vaststelling. Animatie wordt stilaan het enige genre dat kinderen nog echte kinderen laat zijn. In Monster House beleven die een avontuur zonder weerga.

De vergelijking lijkt op het eerste gezicht een beetje vergezocht, maar Monster House herinnert in grote mate aan The Goonies. Niet dat beide films wat verhaal betreft zo gek veel met elkaar gemeen hebben, maar het gaat 'm over het gevoel en de sfeer die ze uitademen. The Goonies, uit 1985 alweer, toont échte kinderen in een écht avontuur. Ook in Monster House is het een verademing om twaalfjarigen als twaalfjarigen te zien en niet als zestienjarige lustobjecten. Een gewonere jongen als DJ bestaat er niet. Een beetje slungelachtig balanceert hij op zijn lange benen, een erg gewone streepjestrui om het dunne lichaam. Flaporen. Overslaande stem. Maar toch nog een knuffel in bed. Zo ziet de wereld van een kind op de rand van de puberteit eruit. Films op die rand leveren geweldige cinema op.

De avonturen van DJ beginnen op de avond van Halloween. Zijn ouders zijn voor een nachtje weg en de babysit Elizabeth is maar matig in DJ geïnteresseerd. Veel liever houdt ze zich bezig met haar vriendje Bones, een bierdrinkende wannabe rockstar. Niet dat het DJ iets kan schelen. Veel liever tuurt hij door zijn telescoop naar de overkant van de straat, waar zich een oud, vervallen huis bevindt. In het huis woont de oude, venijnige Nebbercracker, de schrik van alle kinderen in de buurt. Wie zijn grasperkje durft te betreden, krijgt er flink van langs.

Het verhaal wordt spannender wanneer DJ's vriendje Chowder langskomt om basketbal te spelen en zijn splinternieuwe Wilson richting Nebbercrackers huis rolt. DJ wil de bal gaan halen, maar op dat moment verschijnt Nebbercracker in de voordeur. De twee maken flink ruzie en de oude man stort voor dood neer op het gras. Met Nebbercracker in het ziekenhuis, lijkt het huis nog griezeliger dan voorheen. Iedereen die te dicht in de buurt komt, ziet hoe de ramen als ogen oplichten, de deur een gigantische bek vormt en wie echt pech heeft wordt door de traploper naar binnen gezwolgen. Twee niet al te snuggere politieagenten ondervinden het aan den lijve: het huis leeft.

Er is moed, vriendschap, opoffering, liefde en veel inzicht voor nodig om de strijd met het monsterhuis aan te gaan. DJ en Chowder krijgen daarbij de hulp van Jenny, een buurmeisje met grote groene ogen, fikse staartjes en een zelfverzekerdheid om meteen stapelverliefd op te worden. Als de drie vrienden zich in het hol van de leeuw wagen, ontdekken ze een groot, verrassend en ook tragisch geheim over Nebbercracker en het huis.

Monster House is in navolging van The Polar Express (2004) de tweede animatiefilm die gebruik maakt van de zogenaamde motion-capture techniek. Acteurs spelen eerst hun rol (in dit geval duurden die opnames alleen al 42 dagen) en het resultaat van de bewegingen en expressie wordt dan digitaal in de computer tot een animatiebeeld verwerkt. De techniek zorgt voor waanzinnig realistische, vloeiende en natuurlijke bewegingen. De personages wandelen, lopen en bewegen met de flair van echte mensen. Gelukkig hebben de makers niet geprobeerd om de personages zélf zo fotorealistisch mogelijk weer te geven; dan zou je net zo goed een echte film met echte mensen kunnen maken. Debuterend regisseur Gil Kenan vindt met zijn stijl een mooi compromis tussen realistisch en cartoonesk. DJ, Chowder en Jenny zijn net echt en toch ook weer niet.

De mogelijkheden die een virtueel gemaakte film biedt zijn schier eindeloos en dat heeft regisseur Kenan goed begrepen. Met een muisklik kan hij de camera van positie veranderen, met enkele toetsaanslagen kijk je vanuit een ander perspectief. Programmeurs zijn de tovenaars van het digitale tijdperk. De tekenpen is hun nieuwe toverstaf. In Monster House levert het duizelingwekkend mooie scènes op. Het openingsshot is er bijvoorbeeld eentje om de kriebels van in de buik te krijgen. Een windvlaag rukt een herfstig blad van een boom. De camera volgt het blad in zijn duik naar beneden. Zo komen we terecht in de het kielzog van een klein meisje dat op haar driewielertje over het trottoir slingert. Het blad komt vervolgens tussen de spaken van het wiel te zitten en dwarrelt uiteindelijk tot tegen de deur van Nebbercracker, die als een oude gek naar buiten komt stomen. Soms heb je aan de eerste drie minuten van een film genoeg om te weten dat het snor zit.

Regisseur Kenan tovert nog wel meer visuele hoogstandjes uit zijn hoge hoed. Meer dan eens heb je het idee naar een film van visualist Tim Burton te kijken. Vaak duikt hij met de camera vanuit een hoogte de actie in, of laat hij voorwerpen naar de camera slingeren. Het zijn scènes die wellicht nog beter tot zijn recht komen wanneer je de film in 3D kan bekijken, zoals in Amerika in enkele filmzalen het geval was. De achtergronden zijn zo realistisch dat je nauwelijks kan geloven dat het eigenlijk een hele hoop enen en nullen zijn.

Jongens op avontuur! Geheime schatten! Het mooie meisje! De eerste kus! Een dikkerdje als vriend! Om de een of andere reden doet het allemaal heel eighties aan, alsof er vandaag geen films meer als Stand By Me of The Goonies gemaakt worden. Wellicht is het geen toeval dat zowel Robert Zemeckis als Steven Spielberg als uitvoerend producent bij Monster House betrokken zijn. Ze injecteren de film met een extra sprenkeltje magie. De hoofdrolspelers lijken zo uit een verhaal van Stepen King te komen wandelen. DJ is de jongen met branie, Chowder is de hyperkinetische, verwende etter die toch een goed hart blijkt te hebben. Oprechte vriendschap redt hun leven. En ze komen tot het belangrijke besef dat de dingen in het leven complexer zijn dan ze op het eerste gezicht denken. Steve Buscemi is de bekendste stem in de cast. Hij blaast op een angstaanjagende manier leven in de nukkige, bitse Nebbercracker. Zoals de helden van het verhaal zullen ontdekken, is het huis een personage op zich.

We zijn misschien een beetje verblind door kinderlijk enthousiasme of overdreven nostalgie, maar Monster House is in alle opzichten een meeslepend avontuur zoals er nog maar weinig in de bioscoop te beleven vallen. De angstaanjagende scènes veroorzaken wellicht nachtmerries bij te kleine kinderen, maar voor de rest is deze film een aanrader van jewelste, een ritje op een rollercoaster dat je alleen maar kan dromen. Voor jongens en meisjes - en voor volwassenen die het kind in zich niet vergeten zijn.