MARIA BETHÂNIA, MUSICA è PERFUME

Onlangs bracht Maria Bethânia twee nieuwe cd’s uit. Een volledig gewijd aan het werk van Vinicius de Moraes (tekstdichter van ondermeer het onsterfelijke ‘Girl of Ipanema’ en een onder de titel Brasileirinho. Deze laatste beschrijft ze al een ontdekkingsreis naar het hart en de essentie van de Braziliaanse muziek. De plaat beschrijft hoe de Braziliaanse muziek onder invloed van de Europese klassieke muziek en de jazz uitgroeide tot de grote rijkdom die haar vandaag kenmerkt.

De documentaire film leert ons Maria Bethânia kennen, en door haar, en door de muzikanten die haar omringen, de Braziliaanse muziek en Brazilië zelf. De regisseur toont minutieus hoe Maria te werk gaat. Hoe haar muziek tot stand komt. We horen haar discuteren over de tekst van de liederen, horen haar repeteren met de anderen, kijken toe terwijl ze in de studio de liederen inzingt. Maria biedt ons ook een kijkje in haar privé-leefwereld, in haar huizen in Rio en in Salvador do Bahia, en ze vertelt ons waarom ze de muziek zingt die ze zingt.

Maar het is niet alleen Maria Bethânia die aan het woord komt. Ook Gilberto Gil (momenteel Braziliaans minister van Cultuur) en Chico Buarque, die heel wat nummers schreven voor Maria, komen aan bod. En vanzelfsprekend Caetano Veloso, die het onder meer heeft over hun jeugdjaren in Santo Amaro da Purificaçao.

In een opnamestudio in Rio de Janeiro komen enkele van de beste Braziliaanse muzikanten samen om de CD Vinicius de Moraes op te nemen onder de leiding van Jaime Alem, al jaren Maria Bethânias vaste arrangeur. We volgen van op de eerste rij hoe liederen als Gente Humilde, Tarde em Itapoa, Samba da Bençao, Muhler sempre Muhler of Bom Dia Tristeza, vorm krijgen. De vijftien muzikanten bespelen typische instrumenten en elk van hen kan aanvankelijk ‘zijn ding’ doen, gewoon spontaan het lied interpreteren en op basis van die muzikale opwellingen wordt het uiteindelijke lied stilaan opgebouwd.

Vrijwel al het werk van Georges Gachot (Neuilly sur Seine, 1962) behoort op een of andere manier tot de muzikale documentaire. Meestal heeft hij het over klassieke muziek (o.m. Claude Debussy en de Argentijnse pianiste Martha Argerich). Het is trouwens pas toen een vriend van hem hem meenam naar een concert van Maria Bethânia dat hij kennis maakte met haar werk, maar het optreden heeft hem toen zo overdonderd dat hij meteen besloot rond haar en haar entourage een film te maken.