HARD CANDY

Hard Candy sprong voor het eerst in het oog op het Sundance Festival van 2005, en dan weet je het wel. Films die daar furore maken, zijn meestal kleine, goedkope, onafhankelijke en soms ook controversiële producties. Hard Candy werd gefilmd in achttien dagen, speelt zich voornamelijk in één huis af en de aftiteling kan op een klein blaadje papier. De controverse die al in 2005 ontstond, ging over het onderwerp: een klein meisje in de handen van een pedofiel. Maar kleine meisje hebben soms grote plannen.

De film begint alsof het een reportage uit Koppen of Telefacts betreft. Twee personen chatten met elkaar: Lensman319 en Thonggrrrl14. Ze ontmoetten elkaar drie weken geleden op het internet en houden wonderwel van dezelfde muziek (Goldfrapp), ze lezen beiden Zadie Smith, enfin, het klikt. Ze besluiten om af te spreken voor een kopje koffie in Nighthawks, een leuk café met lekkere chocoladecake. Enig probleem: hij, fotograaf, is 32. Zij, student, is 14. Het is het begin van een film die tegelijk verontrustend, controversieel, spannend, aangrijpend en – helaas – ook een tikje ongeloofwaardig is.

Lensman319, in het gewone leven Jeff Kohlver (Patrick Wilson), heeft niets van de perverte pedofiel die je bij zijn personage bedenkt. Stevig in het pak gehesen, modieuze bril op de neus en hippe auto onder de kont, is hij een gerenommeerd fotograaf die in allerlei belangrijke magazines publiceert. Hij heeft een poepsjiek huis net buiten de stad en lijkt in alle opzichten een respectabele, zelfs aimabele kerel. Van in het begin is het Thonggrrrl14, in het gewone leven Hayley Stark (Ellen Page), die heimelijk aan de touwtjes trekt. Ze nodigt zichzelf bij Jeff uit, mixt er enkele cocktails en begint uitdagend te dansen. Jeff vraagt haar op te houden. Tot hij neerstrijkt.

Verdoofd en vastgebonden aan een stoel wordt hij wakker en dringt het tot hem door dat Hayley de hele ontmoeting op poten heeft gezet om hem in de val te lokken. Ze beschuldigt hem ervan een pedofiel te zijn. In zijn appartement hangen foto's van jonge meisjes en ze verdenkt hem ervan iets te maken te hebben met de recente verdwijning van een zekere Donna. Jeff ontkent alle schuld, maar krijgt in Hayley een geducht tegenstander. Hoewel ze nog maar veertien is, heeft ze een erg volwassen geest. Driftig gaat ze in het huis op zoek naar bewijzen tegen Jeff.

Het kat-en-muisspel dat zich vervolgens ontrolt is als een ui die laag na laag gepeld wordt. Wat is hier eigenlijk aan de hand? Wie is Jeff en waaraan is hij schuldig? En vooral: hoe haalt een veertien jarig meisje het in haar hoofd een volwassen man te gijzelen en vervolgens aan enkele ingenieuze martelingen te onderwerpen? Terwijl Jeff het onschuldige slachtoffer lijkt, ontpopt Haley zich tot een wraakengel met psychopathische trekjes.

Hard Candy is een compromisloze film die zich niet makkelijk laat bekijken. Dat komt vooral omdat je je als toeschouwer nauwelijks met een van de twee hoofdrolspelers kunt identificeren. In het begin kies je nog een beetje de kant van Jeff. Tot Haley in de kluis wel erg bezwarende foto's vindt. Dan lijk je over te hellen naar Haley's kant. Tot ze de scalpel en een internetcursus "Hoe castreer ik een man?" bovenhaalt. Vanaf dat moment wil je in feite met geen van beide personen nog iets te maken hebben. Scenarist Brian Nelson, die tot nu toe vooral voor tv-series schreef, brengt je als kijker in een lastig parket, maar gooit tegelijk enkele interessante balletjes op. Wat is bijvoorbeeld de grens tussen schuld en onschuld? Wie bepaalt dat? Mag je als individu het recht in eigen handen nemen? En op welk punt wisselen slachtoffer en beul eigenlijk van kant?

Het knappe aan Hard Candy is dat Jeff en Haley voortdurend van stoel verwisselen. De ene keer lijkt de zelfingenomen, cynisch harde Haley alle touwtjes in handen te hebben, tot Jeffs subtielere manipulatietalent door komt dringen. Op die manier blijft de film spannend, al dreigt de film zich naar het einde toe vast te rijden. Een film als deze komt onvermijdelijk in een patstelling terecht. Dan moet je als filmmaker keuzes maken. Wie wint? Wat is de ontknoping? Die van Hard Candy is niet wars van controverse. Het eindbeeld op het dak van het huis is als een schimmenspel prachtig in beeld gebracht.

Regisseur David Slade komt uit het videoclipwereldje en heeft de moeilijke taak om dit statische toneelstuk de nodige dynamiek mee te geven. Dat doet hij door middel van enkele ingenieuze montagetrucjes prima. In het huis zelf draait hij de camera vloeiend rond zodat je nooit de indruk krijgt vast te roesten in een te kleine ruimte. De interactie tussen Jeff en Haley roept af en toe herinneringen op aan Death and the Maiden. Heeft Slade goed naar Roman Polanski's film gekeken? Tussen protagonist en antagonist (we laten maar in het midden wie wie is) genstert het vuurwerk. Patrick Wilson is veel sterker op dreef dan bijvoorbeeld zijn flauwe rol als Raoul in The Phantom of te Opera. Alle aandacht gaat echter naar Ellen Page, onlangs nog te zien als Kitty Pryde in X-Men: The Last Stand. Page was tijdens de opnames net achttien geworden, maar zet de 14-jarige studente fenomenaal neer. De overtuigende manier waarop ze Haley speelt is bijna beangstigend.

Wie hoopt in de derde act van de film antwoorden te krijgen op alle vragen, komt bedrogen uit. De échte schuld of onschuld van Jeff blijft al bij al vaag en niet echt overtuigend en naar de onderlinge motieven van Haley blijft het gissen. Ze zegt dat ze spreekt in de naam van alle misbruikte of vermoorde kinderen. Een 14-jarig meisje dat zoveel verdriet, angst of woede op de schouders neemt, en vervolgens een duivels wraakplan uitwerkt, is misschien net een beetje te ongeloofwaardig. Of Haley op het einde van de film net zoals Roodkapje fluitend en zingend weer op pad trekt, laten we hier in het ongewisse. Dat je als toeschouwer na de laatste beelden met een erg ongemakkelijk, knoop-in-de-buik gevoel achterblijft, kunnen we wel verklappen. Hard Candy ligt zwaar op de maag. Alsof iemand je buik opengesneden heeft en vervolgens volpropt met zware stenen.