BORAT

Het verhaal is nochtans erg simpel en beproefd. Borat, nog steeds vertolkt door Sacha Baron Cohen, heeft van de Kazakse overheid de opdracht gekregen om zijn land te promoten in de ‘U.S. and A.’. Na een korte rondleiding in zijn zogezegde geboortedorp, naar verluidt opgenomen in een straatarm gedeelte van Roemenië, vertrekt hij samen met zijn sinistere manager naar Amerika. De eerste halte is New York en al gauw is er sprake van een enorme cultuurshock. Borat begroet elke in zichzelf terug getrokken New Yorker op geheel eigen wijze, slaat voor een lingerie etalage aan het masturberen en wast zijn kledij in de vijver van Central Park. Wanneer hij dankzij het hotelpersoneel de toegang vindt tot zijn televisie, slaat hij aan het zappen. Al snel botst hij op de ‘teets like shaved goat uders’ van Pamela Anderson, wat hem doet besluiten koers te zetten naar het verre en warme Californië.

Maar daar komt hij natuurlijk niet zomaar. Toch slaagt hij erin zijn manager te overtuigen. Hij beseft dat hij zonder rijbewijs nergens zal geraken maar dankzij Borats kersverse vriend en enkele hilarische momenten in de wagen later slaagt hij erin het te halen. Hij koopt zich een aftands ijskarretje, waarna er koers wordt gezet naar de babe uit Baywatch. Wat het reisduo daarna, samen met hun ‘protection against the jewes’, onderweg allemaal tegen komt tart elke verbeelding. Denk aan een Boratspot uit diens sketchshows maar dan in de overtreffende trap en doorheen de film telkens nog een trapje hoger. Hoedt u voor het diner bij het koppel dat Borat de etiquette tracht bij te brengen en voor de memorabele worstelwedstrijd met Sumoproporties tussen Borat en zijn reisgezel in een hotel.

Wie niet meteen van banale humor houdt, kan natuurlijk beter elders zijn komisch geluk gaan beproeven. Borats eerste langspeelfilm staat er namelijk bol van. Toch slaagt de protagonist erin, ondanks zijn doorwinterde nasale stemmetje, niet vervelend te worden. Hij doet dat door het kleinste spoor van arrogantie en zelfgenoegzaamheid achterwege te laten. Hij vertolkt de naïeve reiziger slim en vlekkeloos en slaagt er zo nu en dan zelfs in de sympathie van de kijker los te weken, met zowaar een teder en romantisch slot van de film met de echte, tedere liefde tot gevolg. Wie zich echter aan een platte en voor de matige romantische komedies van vandaag typerende levensles verwacht, vergist zich schromelijk en zou beter op de visuele details van de slotsequens letten. Het is soms tekenend voor het hyperconservatieve Amerika van vandaag en bijgevolg ook voor het westen, hoe vergeefs de pogingen van Borat zijn om zijn Kazakse roots in te mengen in de statige Amerikaanse gewoonten. Al zijn die pogingen natuurlijk niet altijd en overal even subtiel.

Ondanks al het hilarisch beeldmateriaal zijn er toch enkele cinematografische details die het geheel niet ten goede zijn gekomen. De grens tussen fictie en realiteit is niet altijd even duidelijk en de soms ontbrekende ernst van de door Borat geïnterviewde personages neigt naar ronduit slecht acteren. Daardoor missen sommige fratsen hun slagkracht, omdat duidelijk zichtbaar wordt dat bepaalde zaken in scène zijn gezet. Het neigt naar amateurisme hoe sommige geluidsbanden er zijn bijgeplakt en sommige personages door hun doen alsof door de mand vallen. Dat de film met een homecamera werd vastgelegd om het geheel als een ware documentaire te laten overkomen, wil niet zeggen dat alle gedeelten hun waarheidsgetrouwheid weten te behouden. Sommige scènes werden vanuit verschillende standpunten opgenomen, verwerpen daardoor de idee dat er op low budget wijze met slechts één camera werd gewerkt en verliezen hiermee onbewust hun doel om realistisch te ogen. Maar dat wil niet zeggen dat sommige beelden hun vulgariteit kwijt spelen. Met de nodige hilariteit tot gevolg.

Borat lijkt op het eerste zicht een kruising tussen de smaakloze en vervelende filmpjes van MTV wacko Tom Greene en een vleugje Dumb and Dumberer, maar is dat zeker niet. Sacha Baron Cohen speelt de naïviteit platvloerser dan ooit maar onderscheidt zijn film door ermee weg te komen en de reactionaire Amerikaan voortdurend zelf voor schut te zetten. Hij bekomt het de meest drieste reacties los te weken bij enkele van zijn gesprekspartners op de doorreis. Wanneer bij een rodeo wedstrijd een conservatieve man van wal steekt over zijn homofiele of Arabisch ogende landgenoten, is diens betoog ronduit beangstigend. Hij raadt Borat ook langs de neus weg aan zijn snor af te scheren om op die manier minder Arabisch over te komen. In zulke scènes aarzelt Sacha Baron Cohen geen seconde om in plaats van zichzelf, zijn gesprekspartner in de hoofdrol te duwen. Of die hoofdrol komisch dan wel schrijnend is, hangt af van de situatie. Door die afwisseling tussen vulgariteiten en het blootleggen van enkele pijnlijk aanwezige overtuigingen in de Verenigde Staten, is Borat niet alleen een hilarische, maar zowaar ook een onderhuids gewetenschoppende roadmovie geworden.