BRICK

Brick beantwoordt perfect aan de robotfoto die Sundance meestal voor zijn winnaars uittekent. Het scenario is van regisseur Rian Johnson zelf, een jonge wolf die er zes jaar aan werkte. Dat lange schrijfproces gaf hem de kans om het verhaal te polijsten en schaven, te boetseren en kneden. Er kwam ook tijd vrij om op een onafhankelijke manier geld te zoeken; bij sponsors en vrienden en iedereen die in zijn project geloofde. Uiteindelijk zou Brick een half miljoen dollar kosten, evenveel als een paar seconden pelicule uit een grote blockbuster. Johnson filmde in de stad en school waar hij zelf opgroeide en monteerde de prent thuis, op zijn Macintosh. Lekker goedkoop.

Brick is een knappe melange van verschillende stijlen. Johnson gebruikt de moderne high school film als uitgangspunt, maar situeert er een verhaal en personages uit de detectiveverhalen van de jaren veertig in. Het resultaat is dat jonge, hippe tieners de taal spreken uit de boeken van Dashiell Hammett. Hoofdrolspeler Joseph Gordon-Levitt is de Humphrey Bogart van de eenentwintigste eeuw. Zonder al te veel moeite doorzie je in de studenten de archetypes van weleer: de eenzame detective, de louche informant, de femme fatalle, de drugsdealer van dienst. Als Shakespeare zijn moderne updates krijgt, waarom dan niet Whit Masterson, Patricia Highsmith of Raymond Chandler?

In een knappe proloog zien we hoe de student Brendan (Joseph Gordon-Levitt) in een verlaten tunneltje het lijk vindt van Emily (Emily de Ravin), het meisje van zijn dromen. In de verte hoort hij de vermoedelijke moordenaar weglopen, maar hij kan hem niet te pakken krijgen. Brendan had twee dagen eerder nog een wanhopige telefoon van Emily gekregen waaruit bleek dat ze hulp zocht. Om haar dood te wreken, gaat Brendan op zoek naar haar moordenaar. Als outsider moet hij binnendringen in een netwerk van gevaarlijke vrienden met aan het hoofd de enigmatische drugsdealer The Pin (Lukas Haas).

Brick is een intelligente film met verschillende lagen. Johnson legt haarfijn het sociale systeem bloot dat op elke school heerst. Bij een populaire groep horen of opzij geschoven worden, bepaalt de plaats waar je 's middags je lunch opeet of welke meisjes je in de gangen een blik waardig achten. Brendan heeft vrijwillig voor een studentenleven buiten de traditionele rangorde gekozen. Hij trekt zich niets aan van vrienden of status. Hij eet zijn boterhammen wel alleen op. Ook The Brain (Matt O'Leary) neemt nauwelijks deel aan het sociale leven op school, maar blijkt via een netwerk van contactpersonen wel van alles op de hoogte.

Naast high school drama krijg je in Brick vooral een moordverhaal. Alle verhaaldraden leiden naar The Pin, een in een zwarte cape gehulde drugsdealer die de hele school in zijn greep houdt. Heeft hij iets te maken met de moord op Emily? De vraag roept herinneringen op aan Twin Peaks. De bevreemdende klankband draagt daartoe bij.

Brick lijkt op een film die verkeerd in elkaar gestoken is. De personages, de locatie en het verhaal lijken niet bij elkaar te passen. Het plan en de instructies om de film in elkaar te monteren ontbreken. Maar net als Romeo en Juliet met moderne geweren of Titus in een snelle wagen is het anachronisme boeiend en uitdagend. Joseph Gordon-Levitt uit de tv-serie 3rd Rock from the Sun ontpopt zich stilaan tot een charismatisch acteur, getuige ook zijn rol in Mysterious Skin. Emily de Ravin, bekend als Claire uit de tv-hit Lost, heeft een korte rol als zijn ex-liefje.

Brick is een mooi voorbeeld van hoe verschillende genres, stijlen en periodes door elkaar echt wel tot een goede, stevige film kunnen leiden. De prent is in alle ernst humoristisch, heeft een sterke verhaallijn en serieuze vertolkingen. De originaliteitsprijs uit Sundance is meer dan verdiend.