WATER

Water is het derde deel van een trilogie over de oerelementen vuur, aarde en water. De release van de eerste twee delen ging in India gepaard met heftige rellen. Sindsdien is filmmaakster Deepa Mehta het mikpunt van fundamentalistische hindoes. Zij smaken haar vrije interpretatie van de heilige teksten niet en nemen het niet dat Mehta radicaal in opstand komt tegen de onderdrukking van vrouwen in de hindoestaanse maatschappij. Bioscopen die Earth en Fire toonden, werden belegerd door gewapende fanatiekelingen. Het leger moest tussenbeide komen om de uitbaters en de bezoekers te beschermen.

De opnames van Water startten al in 2000. Tweeduizend dolle fundamentalisten staken  de set in brand en bedreigden regisseur Mehta en de hoofdrolspeelsters met de dood. De productieploeg werd geïnfiltreerd door de actievoerders en toen één van hen een zelfmoordpoging ondernam werd Mehta door de plaatselijke regering verboden verder te filmen. Vijf jaar later werd de productie semiclandestien heropgestart in Sri Lanka. Het resultaat is nu te zien.

Water speelt zich af in India in 1938. Op de achtergrond predikt Mahatma Gandhi zijn geweldloze revolutie. De vrouwelijke hoofdpersonages in de film merken daar niets van. Ze wonen in een ashram voor weduwen. De achtjarige Chuyia (Sarala) komt er – volgens de traditie - kaalgeschoren binnen nadat haar echtgenoot overleed. Het meisje weet niet eens dat ze getrouwd was. Volgens de religieuze traditie vormen hindoevrouwen één geheel met hun echtgenoot. Wanneer hij overlijdt, blijft maar de helft over en die helft is niet genoeg om een volwaardige plaats op te eisen in de maatschappij. Weduwen krijgen drie mogelijkheden: ze mogen trouwen met de broer van hun overleden man, ze mogen zelfmoord plegen op de brandstapel van hun man of ze mogen tot ze zelf sterven een ascetisch leven leiden onder hun soortgenoten in een ashram.

De komst van de speelse Chuyia zet de verhoudingen binnen de ashram op losse schroeven. Ze sluit vriendschap met de jonge mooie Kalyani (Lisa Ray) die afgezonderd leeft van de andere vrouwen. De kleine wordt onder de vleugels genomen door Shakuntala (Seema Biswas – die de titelrol speelde in Bandit Queen), een rustige behoorlijk strenge vrouw. Onder invloed van Chuyia - die niet weet dat ze de ashram nooit zal verlaten – zoeken Kalyani en Shakuntala een nieuwe bestemming voor hun leven. Kalyani wordt verliefd op een aanhanger van Gandhi (John Abraham). Ze gaat haar liefde achterna.

Water is gesitueerd in het verleden maar vertelt een verhaal over het heden. Ook nu nog bestaan er duizenden ashrams voor weduwen. De omstandigheden waarin de vrouwen leven, verschilt niet veel van wat Mehta toont. Haar film is een indrukwekkend portret van onderdrukte vrouwen en een verhaal van verzet.

Technisch gezien is Water een van de allerbeste films van het jaar. Deepa Mehta woont al jaren in Canada en Water is een Canadees-Indische coproductie waarin een topcrew meewerkte. De Britse Cameraman Gilles Nuttgens (Bee Season, Young Adam, Swimfan en The Deep End) zorgde voor de prachtige blauwgroene tinten. Water baadt in geweldig licht en is een adembenemend kleurenspel. Mychael Danna – de vaste componist van Atom Egoyan – schreef de majestueuze score.

Mehta’s serveert haar belangrijke verzetsverhaal met een vette westerse filmsaus. Het maakt de film erg bekijkbaar. Water is een zuivere crowd pleaser. Het is ook belangrijk dat de film overal in de wereld wordt getoond en dat er mensen komen kijken. Om dat doel te bereiken heeft Mehta toegevingen gedaan die de kwaliteit van de film niet altijd ten goede komen. Soms is Water te mooi gefilmd en is het contrast tussen de visuele brille en het sombere verhaal te groot. Ook de muziek ligt er soms te dik op. Vooral haar hoofdrolspelers zijn fout gekozen. Het liefdesduo John Abraham - Lisa Ray zijn de Brad Pitt en Angelina Jolie van de Indische cinema.

Door de gladde, commerciële westerse aanpak komt het mooie verhaal emotioneel niet helemaal over. Water is als eten in een Indisch restaurant in Europa. De namen van de gerechten zijn Indisch maar de ingrediënten zijn westers en de smaak is aangepast aan onze milde eetgewoontes. Laten we te mooi en te glad in het geval van Water beschouwen als detailkritiek. Het is een uitermate boeiende en actuele film over slachtoffers van godsdienstwaanzin.