DON

De kinderfilm is een genre dat overleeft in Scandinavië en de lage landen. In kinderfilms halen de goeden het immer van de slechten en zien de mama’s en de papa’s op het eind in dat hun kind de slechtste niet is. De bullebak van de klas/school/buurt blijkt een ruwe bolster met een blanke pit. Wit en zwart dansen de polka: de wereld van de kinderfilm benadert het paradijs op aarde. Uiteraard moeten de jonge helden eerst een aantal lastige barrières omzeilen en worden ze verliefd op een onbereikbare vlam.

Om het stoffige imago van de kinderfilm op te frissen werkt het Nederlandse Filmfonds samen met de publieke omroepen. Samen willen ze meer realistische en eigentijdse films maken. Het geld voor Don kwam van de KRO. Met een katholieke mecenas is alle hoop op een lekker stout verhaal meteen vervlogen. Nu ziet Don er best hip en modern uit, maar het verhaaltje is tot op de draad versleten.

Don Kerbosch (Clemens Levert) is van zijn elitaire witte school getrapt en sloft bedremmeld de speelplaats op van zijn nieuwe multiculturele school. Het blonde ventje wordt bijna onmiddellijk het slachtoffer van zijn stoere en vuilgebekte klasgenoten. Na de eerste schooldag komt hij thuis met schrammen en blauwe plekken. Zijn toestand belooft weinig goeds, maar Don kan goed voetballen en raakt zo toch aanvaard in zijn nieuwe omgeving. Hij stelt zich één groot doel: zijn oude school verslaan in de scholencompetitie.

Op geen enkel moment wijkt de plot van Don af van de platgetreden paden. Dons ergste vijand wordt zijn grootste bondgenoot en de sukkel van de klas groeit uit tot de absolute held. Op het einde wordt Don toch eventjes leuk. De tactische bespreking voor de grote finale van de competitie – tegen Dons oude school, tegen wie anders? – is BNN-achtig fout. De straatjochies lappen vijfenzeventig jaar Nederlandse voetbalcultuur aan de laars en besluiten er een onverantwoord agressieve schoppartij van te maken. Ze intimideren de rijke stinkertjes en schoppen op alles dat beweegt, soms op de bal, meestal op de benen. De wedstrijd heeft verdacht veel weg van de historische geel en rood gekleurde Nederland–Portugal van het afgelopen wereldkampioenschap in Duitsland. De film werd al een aantal maanden eerder opgenomen dus de gelijkenissen berusten op puur toeval.

Don is flitsend gefotografeerd en gemonteerd: de wedstrijden zijn spannend, de goals fenomenaal. Debutant Clemens Levert speelt niet onaardig. Don is een rancuneus ventje dat over lijken zou gaan om wraak te nemen. De schattige snoet houdt het eikeltje verborgen. Het beste is daarmee gezegd. De andere personages lopen er bij voor spek en bonen waardoor de dynamiek die regisseur Steenbergen in zijn film wilde stoppen niet overkomt. Steenbergens eerste film is een halfslachtige poging om een hippe film voor kinderen te maken. Het is niet omdat de kinderen op de speelplaats rappen dat Don een hiphop film is. De verpakking is fraai, maar je doet kinderen geen plezier met deze zoutloze filmpap.