DEJA VU

Na een terroristische aanslag op een ferry tijdens Mardi Gras in New Orleans worden meer dan 500 onschuldige burgers de lucht in geblazen. Agent en bommenexpert Doug Carlin (Washington) helpt met het onderzoek en toont zich slimmer dan al de rest. Hij legt de link tussen het aangespoelde lichaam van de beeldschone Claire Kuvecher (Paula Patton) en de dader die aanslag pleegde, de psychopathische en schietgrage wereldverbeteraar Caroll Oerstadt (Jim ‘The Passion of the Christ’ Caviezel) die zich laat inspireren door pseudo-fascistische teksten over het einde der tijden.

Carlin krijgt op zijn zoektocht de hulp van de FBI (Val Kilmer), die een soort hightech softwareprogramma ontwikkelde waarmee driedimensionale satellietbeelden uit het verleden real-time herbekeken kunnen worden. Die ‘tijdmachine’ staat volledig ten dienste van de gedreven bommenexpert, die de aanslag ongedaan zal maken door... in de tijd terug te keren. Onderweg ontluikt er nog een zeemzoeterige liefdesrelatie.

Het scenario van Bill Marsili en Terry Rossio (die laatste schreef ook mee aan de scenario’s van onder meer Pirates of the Carribean, Shrek, The Legend of Zorro en Treasure Planet) rammelt langs alle kanten. Het vraagstuk over tijdreizen wordt als een belachelijk excuus gebruikt om het over goddelijke thema’s als verzoening, schuld en boete en heropstanding te hebben. De thematiek roept wel herinneringen op aan Spielberg’s Minority Report (2002), maar een verwijzing naar deze schitterende verfilming van het kortverhaal van Philip K. Dick is Déjà Vu eigenlijk niet waard. Zelfs de Back to the Future-reeks (1985, 1989, 1990) is wetenschappelijk relevanter en geloofwaardiger dan Déjà Vu.

Vooral chronologisch schort er van alles. Carlin keer zogezegd vier dagen terug in de tijd. Maar als het de scenaristen een beetje uitkomt, wordt de vertelling gewoon een paar uur opgeschoven en blijkt de tijd plots veel sneller vooruit te gaan. Er wordt ingewikkeld gedaan over het ‘plooien van de tijd’ en het ingrijpen in het verleden, maar inhoudelijk brengt dit aan het verhaal niets bij. Integendeel, inleving wordt onmogelijk.

Alles kan en moet als het de Schwung maar niet uit de film haalt. Déjà Vu zit dan ook vol van gemakkelijke en gratuite Spielerei, waardoor er geen samenhang in zit. Dat een erg ingewikkeld uitziende computer de mens in staat moet stellen in de tijd terug te keren, tot daar aan toe. Het is echter geen zaak van ongeloof dat niemand het zomaar neemt dat een politie-inspecteur door de FBI in de tijd teruggeseind wordt. Het gaat om het vertrouwen in de regisseur, die denkt dat de kijker zomaar over al die onregelmatigheden en onduidelijkheden heen kijkt. Spektakel gaat in Déjà Vu ten koste van diepgang en samenhang. Zelfs voor de keuze van de titel van de film bestaat geen geloofwaardige uitleg.

Niet dat een goeie film a priori diepgang moet hebben. Puur visueel is Déjà Vu nog het uitzitten waard. De snelle, hippe montage en cameravoering, de indringende kleuren waar Scott gekend voor staat en de spectaculaire actiescènes zullen menig liefhebber van vurige actie alleszins meer dan twee uur gelukkig maken.

Over de acteerprestaties kunnen we kort zijn. Washington is een klasbak en bewijst dat andermaal. Kilmer krijgt met zijn bijrol niet echt veel tijd om te tonen dat hij kan acteren. De mooie Patton is geknipt voor de slachtofferrol maar laat geen enkele indruk na. Caviezel zet een angstaanjagende psychopaat neer zoals we er al vele hebben gezien maar zijn personage verdrinkt volledig in het magere verhaal.

Scott is geen meerwaardezoeker. Hij toont zich een volwaardige meeloper van Jerry Bruckheimer, wiens devies dat een goeie film gemeten wordt aan het aantal explosies, doden en achtervolgingsscènes hij duidelijk hoog in het vaandel draagt. De film mist geen snelheid en spanning, maar laat u niet misleiden: this is Hollywood en Denzel Washinton krijgt zelfs een waspoederreclame op de short list voor de Oscars.