LIGHTS IN THE DUSK

Loser is een ongelukkig gekozen woord. De personages in de films van de Finse grootmeester zijn niet alleen verliezers. Om te verliezen moet je eerst wat hebben en dat kan bezwaarlijk beweerd worden van de mannen en vrouwen die Kaurismäki’s filmuniversum bevolken. Mislukt is een beter passende term, niet-gelukt een nog betere.

Alcohol heeft in 2005 in Finland hart- en vaatziekten, ongevallen en kanker ingehaald als voornaamste doodsoorzaak. In totaal was 27,7 % van de sterfgevallen bij 15- tot 64-jarigen vorig jaar te wijten aan een chronische overconsumptie van alcohol of aan alcoholvergiftiging. De personages in de films van Kaurismäki behoren tot de risicogroep.

Kaurismäki is de Eskimo van de Europese filmmakers. Zoals Eskimo's achtentwintig schakeringen zien in het wit van de sneeuw, zo ziet Kaurismäki tientallen schakeringen in het donker - lees ellende, tegenslag en eenzaamheid.

Lights in the Dusk is een nieuwe tocht in het donker. Koistinen (Janne Hyytiäinen) is een nachtwaker zonder vrienden. Hij woont in een flat aan de rand van de stad. Zijn collega’s laten hem links liggen. Alleen in zijn dromen heeft hij succes bij de vrouwen. ’s Nachts loopt hij rondes in een hypermodern winkelcentrum. Na zijn taak eet hij een hotdog aan een kraampje. De mevrouw van de vette hap is zijn lijn naar de buitenwereld.

Ineens is er licht in de duisternis. Een bleekblonde vamp Mirja (Maria Järvenhelmi) kiest in een leeg café het tafeltje van Koistinen. Na twee slokken koffie vraagt hij haar ten huwelijk. Zoveel geluk is niet mogelijk in een film van Aki Kaurismäki. Mirja is op pad gestuurd door een criminele bende die uit is op de beveiligingscode van een juwelierszaak in het winkelcomplex dat Koistinen bewaakt. De nachtwaker is reddeloos verloren.

Amper 77 minuten heeft Kaurismäki nodig om zijn verhaal te vertellen. Een man die al 23 jaar met groot cinefiel succes films draait, schrijft en producet, weet hoe je een aanvaardbare plot in elkaar steekt en hoe je de kijker bij de les houdt. Op dat vlak is er dan ook geen probleem. Lights in the Dusk is een pakkend noodlotsdrama. Het is een fraaie flirt met de film noir en een oerdegelijke Kaurismäki.
 
De dialogen blijven tot het minimum beperkt, de expressie op de gezichten van de acteurs eveneens. De rijke kleuren van de decors contrasteren fel met het moeras van miserie waarin Koistinen door zijn blonde vlam gezogen wordt.

Uiterlijk is Lights in the Dusk fraai, maar toch wekt Kaurismäki de indruk dat hij op automatische piloot filmde. De poëzie die hij legde in zijn personages in bijvoorbeeld The Man Without a Past ontbreekt. Puurde hij uit de ellende in zijn vorige films nog warmte en heerlijk fijne humor, dan neemt deze keer koppige wanhoop en een zeker bitterheid de bovenhand. Alle ingrediënten van zijn eerder veelbekroonde werk zijn aanwezig. De mix is anders waardoor Lights in the Dusk wel nog intrigeert maar niet overrompelt. De ziel en het hart ontbreken.