ERAGON

De film speelt zich af in het fictieve land Alagaesia. Het land wordt geregeerd door koning Galbatorix (John Malkovich), de laatste van de drakenrijders. Op een dag slaagt Arya, leidster van de rebellen, erin om een drakenei van de koning te stelen. Dit komt terecht bij Eragon, een simpele boerenjongen. Nadat het ei is uitgekomen, begint hij opgejaagd te worden door de duistere krachten van de koning en wordt hij verplicht te vluchten naar de rebellen, samen met Dura (Jeremy Irons), een overlevende van de grote slag waarin alle draken door koning Galbatorix vernietigd werden.

Eragon is gebaseerd op het eerste boek van Paolini, een jonge Amerikaanse schrijver. Het boek is opgesteld volgens de klassieke narratieve structuur die we allemaal goed kennen: een jonge, eenvoudige man van lage afkomst ontdekt bovennatuurlijke krachten bij zichzelf, en samen met een mentor gaat hij op reis om zichzelf te ontdekken, een prinses te redden en ondertussen redt hij ook nog de wereld van al het kwade. Het boek was een groot kassucces, en dan zijn de filmhuizen er tegenwoordig als de kippen bij om dit te verfilmen.

Wanneer men de film bekijkt, kan men niet anders dan vergelijken met andere fantasyfilms die zijn uitgekomen. Zo is het duidelijk dat de makers heel goed naar Narnia en de LotR- en Star Wars trilogie hebben gekeken. De slechteriken zijn geen doetjes en zien er lekker griezelig uit, en de actiescènes worden snel en onoverzichtelijk in beeld gebracht, iets wat onontbeerlijk is in hedendaagse fantasy. Andere zaken worden dan weer rechtstreeks gekopieerd, zoals de scène waarin we Eragon smachtend naar een ondergaande zon zien kijken, zich afvragend of zijn leven niet meer is dan dat van een boerenjongen. We verwachtten elk moment het Force-thema van John Williams te horen. Het eerste half uur van de film is trouwens een letterlijke kopij van A New Hope, wat natuurlijk genoeg zegt over de rest van het verhaal.

Verwacht u dus niet aan ongelooflijke plotwendingen, diepgaande analyses of een slim einde, dit is banaliteit in zijn hoogste vorm. Elk vorm van nuance, zijspoor of karakterontwikkeling dat in het boek nog te ontwaren was, werd radicaal weggesneden om meer tijd te kunnen spenderen aan de actiestukken. Zaken die in het boek 200 bladzijden nodig hebben om zich te ontwikkelen, doen er in de film letterlijk een paar seconden over, zoals bijvoorbeeld de plotselinge groei van de draak Saphira.

Aangezien de film een minimum aan verhaal heeft, kunnen enkel nog de acteurs of de spectaculaire actiescènes soelaas brengen, maar helaas faalt de film op beide vlakken. De casting van newcomer Edward Speelers, die voor deze film nog nooit had geacteerd, is een kemel van jewelste. Indien we zijn charisma met iets mogen vergelijken, dan is het wel met dat van een mier die zichzelf niet wil laten opmerken tijdens zijn dagelijkse corvee. Zijn aantal mogelijke gezichtsuitdrukkingen blijft beperkt tot twee: dodelijke saaiheid en kneuterige verwondering. Het is van Anakin Skywalker geleden dat we nog zo'n saaie prestatie hebben gezien van een jonge acteur waarvan verwacht wordt dat hij een hele trilogie draagt. Lange tijd werd Elijah Wood nog in de overweging genomen voor deze rol. We zijn blij dat we geen nieuwe Frodo Baggins hebben gekregen, maar toch is het jammer dat de film grondig verpest wordt door de keuze van de hoofdacteur.

De bijrollen worden gedragen door niet de minste namen, zoals Jeremy Irons en John Malkovich. Toch kunnen ook zij de film niet redden. Irons speelt de film op automatische piloot, en voegt heel weinig toe in zijn rol van pseudo Obi-Wan Kenobi. John Malkovich, één van de beste acteurs van deze en vorige generaties, vindt zijn draai niet als slechte koning. Buiten traag spreken en woest rond zich heen kijken, is hij maar een schim van hoe een échte boosaard hoort te zijn.
Een andere, onbegrijpelijke keuze is de stem van de draak, Rachel Weisz. Natuurlijk weet niemand hoe een draak écht hoort te klinken, maar we zijn er bijna van overtuigd dat draken, mythische en bovennatuurlijke wezens, niét horen te klinken als lethargische ziekenhuispatiënten. We verwachten diepe, zware, bombastische stemmen, niet dit slappe geneuzel.

De actiescènes zijn niet meer of minder dan wat we al gewoon zijn geraakt. Niets is storend, maar er is ook geen enkel overdonderend effect. Hét unieke punt van de film, de draken, ziet er niet spectaculair anders uit dan wat er van verwacht wordt. De draak is redelijk geloofwaardig, wat een minimum is met de huidige technologische middelen. Na alle digitale creaturen die we de afgelopen jaren op ons grote scherm voorbij hebben zien komen, zijn we al het een en ander gewend geraakt, en Saphira is niet van een uitzonderlijk hoog niveau.

Het is jammer dat het jaarlijkse fantasy rendez-vous op niets is uitgedraaid. Waar de LotR-trilogie nog topvermaak was, en Narnia best te pruimen viel, faalt Eragon. Het is niet genoeg van een populair boek open te slaan en daaruit een film te distilleren om zo snel geld te genereren. Ongetwijfeld zal deze film het niet slecht doen aan de box-office. Jongens tussen 8 en 15 zullen zich trouwens prima vermaken met deze film, en de rest van de filmkijkers zal volgen, al was het maar om te weten waar het allemaal om te doen is. En zo kunnen we ons ook hier weer aan een vervolg verwachten. Het is onduidelijk wanneer men aan de verfilming van Eldest zal beginnen, maar het is misschien geen slecht idee om daarvoor de hoofdacteur nog even op een spoedcursus acteren te sturen en de scenarioschrijvers een flinke dosis inspiratie te geven.