FUR, AN IMAGINARY PORTRAIT OF DIANE ARBUS

Omdat het verdraaid moeilijk is om een goede, aan de realiteit gelijkende biopic van een kunstenaar te maken, pakte regisseur Steven Shainberg (Secretary) het in Fur, an imaginary portrait of Diane Arbus anders aan. Hij wou het verhaal brengen van fotografe Diane Arbus, maar een simpele biografie draaien zou te voorspelbaar zijn. En bovendien zou het de toeschouwer alleen maar afschrikken, want biopics zijn meestal zwaar en moeilijk toegankelijk, zeker als het hoofdpersonage een kunstenaar is.
 
Dus besloot Shainberg een verzonnen portret over Diane Arbus te maken. De film moet de denkwereld van Arbus weerspiegelen, haar fascinatie voor vreemde en abnormale dingen verklaren. Shainberg besefte wel dat hij een ijzersterke actrice nodig had om de hoofdrol te vertolken, want een biopic – zowel een echte als een denkbeeldige – staat of valt met de hoofdrolspeler. Hij koos voor een actrice die wel eens een risico durft te nemen, namelijk Nicole Kidman.
 
Nicole Kidman had haar deel van vreemde rollen wel gehad, maar blijkbaar dacht ze dat er nog altijd eentje bij kon. Ze vertolkte reeds de melancholische schrijfster Virginia Woolf in The Hours, valse neus incluis, en voor haar rol in Birth van Jonathan Glazer mat ze zich een korte coupe aan. In Birth vertolkte ze een vrouw die denkt dat een kleine jongen de reïncarnatie van haar overleden man is. Ook al wordt ze in Birth tot vervelens toe opgehemeld door de regisseur, ze brengt het er redelijk goed vanaf.
 
In Fur is dit spijtig genoeg niet het geval. Kidman loopt de hele film te kreunen en te zuchten, eerst van miserie en dan van geluk, omdat haar personage zich eindelijk kan ontplooien. Na een tijdje zijn de betraande ogen en de diepzinnige naar de camera gerichte blik van Kidman een bron van ergernis. Het lijkt alsof Kidman maar één soort rol kan spelen, dat van de door geluk en verdriet verscheurde vrouw. 
 
Kidman vertolkt dus de rol van Diane Arbus, een fotografe die leefde van 1923 tot 1971 en zich vooral interesseerde in onderwerpen waar er toen een taboe op lag, zoals travestieten, nudisten, freaks en mentaal gehandicapten. Ze begint haar carrière aan de zijde van haar man, Allan Arbus, die de eigenlijke fotograaf is. Zij assisteert hem slechts en speelt de rest van de tijd de ideale huisvrouw. Maar ze voelt zich niet goed in haar vel en besluit haar eigen weg te zoeken in de fotografie. Tot zover klopt het plaatje van de film met de werkelijkheid.
 
Maar dan introduceert Shainberg het personage van Lionel Sweeney (Robert Downey Jr.), een vreemde gemaskerde man die het appartement boven dat van de Arbussen betrekt. Diane voelt zich vanaf de eerste ontmoeting aantrokken tot de vreemde verschijning van Lionel. Ze gaat hem bezoeken, onder het voorwendsel dat ze een portretfoto van hem wil nemen. Zo komt ze tot de vaststelling dat Lionel volledig bedek is met haar - vandaar de vreemde titel van de film. En dat fascineert haar. Samen met Lionel ontplooit ze haar fascinatie voor het vreemde en het abnormale. Zo gaat haar aandacht voor haar gezin er steeds meer op achteruit en nodigt ze bij haar thuis travestieten en Siamese tweelingen uit, die we terugvinden in haar foto’s. Maar spijtig genoeg krijgen we in de film geen foto’s van Arbus te zien, we zien enkel de aanloop ernaar en hoe de behaarde Lionel daar een cruciale rol in speelt.
 
Door het focussen op de relatie tussen Lionel en Diane loopt het fout met de film. Het verhaal lijkt steeds meer op een liefdesverhaal tussen de schone en het beest. Zeker als op het einde Lionel Diane vraagt om al zijn haar af te scheren, zodat ze hem kan zien zoals hij echt is. Het beest wordt een prins. Het sprookjesachtige element wordt ook versterkt door de cinematografie en de decors. Shainberg maakt gebruikt van close-ups, fade-outs en mooie zooms, die goed bij het verhaal van een fotografe passen, en de appartementen waar de meeste actie zich afspeelt, lijken soms dolhoven, met verborgen hoeken en kantjes. De cinematografie is het enige dat te pruimen valt in Fur.
 
Ergens halverwege zijn film moet Shainberg beseft hebben dat het verhaal van de ontdekking van Arbus’ talent uitgemolken was en heeft hij het over een andere boeg gegooid. Spijtig genoeg doet het de film geen goed. Als de regisseur het verhaal van de schone en het beest wou vertellen, hoefde hij daarvoor Diane Arbus niet als voorwendsel te gebruiken. Fur was misschien een beter film geweest als hij Arbus er van in het begin af aan niet bij betrokken had. Nu is er iets halfslachtigs op het bioscooppubliek losgelaten. 

Fur is net geen biopic, het is net geen sprookje, het is net geen remake van La Belle et La Bête van Jean Cocteau. Maar wat het dan juist is, dat is een groot vraagteken.