THE ILLUSIONIST

Als straatarme jongen wordt zijn eerste geliefde, die op stand woont, van hem afgenomen. Jaren later, als gevierde magiër in Wenen, valt hij weer op een onbereikbare vrouw, prinses Sophie (Jessica Biel) die verloofd is met kroonprins Leopold (Rufus Sewell). Eisenheim bevindt zich op zeer gevaarlijk terrein, maar gebruikt al zijn vernuft om zijn droomvrouw voor zich te winnen. Hierdoor brengt hij het Oostenrijkse koninklijk huis aan het wankelen. Heel Wenen ligt aan Eisenheims voeten en zelfs kroonprins Leopold en prinses Sophie bezoeken graag zijn wonderbaarlijke universum: hij laat spoken het podium betreden, een dame krijgt een eerder aan hem gegeven zakdoek terugbezorgd door magisch, fladderende vlinders.

Een trouwe bezoeker en bewonderaar van zijn optredens is politie-inspecteur Uhl (Paul Giamatti), maar de sfeer slaat om als ergens in een bos in Wenen een moord plaats vindt. De politie vertrouwt Eisenheim niet. Een notabele is vermoord en de magiër met zijn voorgeschiedenis moet er zeker bij betrokken zijn. Of niet? Eisenheim wordt gezien als de hoofdverdachte terwijl hij zelf suggereert dat de lichtgebrande kroonprins Leopold bloed op zijn handen heeft. Als de razend populaire Eisenheim op het politiebureau moet verschijnen komt er een boze menigte haar steun betuigen. Hij roept op tot kalmte en stuurt ze weg, maar is hij te vertrouwen? Waarheid en illusie zijn betrekkelijke begrippen en inspecteur Uhl twijfelt: is deze magiër een ordinaire charlatan of nog erger, een moordenaar?

Deze sfeervolle vertelling, hoewel opgenomen in Praag, speelt zich begin vorige eeuw in Wenen af. De rolbezetting is ijzersterk, Paul Giamatti (Sideways, American Splendor) straalt als de politie-inspecteur geamuseerde achterdocht uit en de wonderschone Jessica Biel (Texas Chainsaw Massacre ) is een betoverende Prinses Sophie. Rufus Sewell als Leopold trilt, evenals in Tristan & Isolde (2006), zeer overtuigend van woede en frustratie. Maar de acteurs kregen van Amerikaanse recensenten ook kritiek wegens de vermeende onechte Oostenrijkse accenten. Horen wij het goed? In Amerika denken ze toch dat Wenen de hoofdstad van Zweden is? En nu zijn het daarginds allemaal Germaanse taal experts; overigens scheen het niemand te deren dat de stad Wenen zoals verbeeld in de film in werkelijkheid Praag is.

Desalniettemin doet de onheilspellende sfeer van The Illusionist denken aan Polanski in zijn beste dagen en naast regisseur Burger stond een imposant triumviraat aan de basis: Philip Glass zorgde voor de muziek, Dick Pope voor de cinematografie en Ngila Dickson voor het kostuumontwerp.

In de zinderende finale doet Eisenheim weer van zich spreken als de politie hem in wil rekenen. In een laatste bizarre wending en voor de ogen van het verbaasde publiek tart hij weer alle wetten van de logica met een magistraal optreden. Gebruikt Eisenheim een soort massahypnose om een vluchtige massapsychose teweeg te brengen onder de aanwezigen? Of heeft deze geniale magiër de sleutel naar de deur waarachter een voor gewone stervelingen onbegrijpelijke wereld schuil gaat? En hoe krijgt hij iedereen zo ver dat ze met hem over de drempel van zijn magische deur heen willen stappen?

De apotheose van dit donkere verhaal laat niet snel los, maar inspecteur Uhl twijfelt niet meer, hij is verrukt met de ontknoping. Of u even verrukt zal zijn hangt af van uw vermogen Fabiola’s elfjes te zien dansen en, nog belangrijker, of u voor even het kille, elektronische kloppende hart van onze 21ste eeuw stil kunt zetten. Maar mogelijk vindt u The Illusionist een al te larmoyante geschiedenis. Dan heeft deze sinistere, prachtige vertelling u niet weten te betoveren. Jammer voor u.