BLOOD DIAMOND

De nieuwe film van Edward Zwick (The Last Samourai, Legends of the Fall en producer van onder meer Traffic en Shakespeare in Love) combineert geweld en romantiek, een mix die het altijd doet, en kapt daar nog een sociaal-economisch docu-sausje over in de hoop op die manier de mensen duidelijk te maken dat er dingen fout lopen in de diamantsector. Bij één groep mensen is de boodschap alvast duidelijk overgekomen: de Antwerpse diamantsector heeft al bij hoog en bij laag beweerd dat de feiten die in de film aangeklaagd worden niet kloppen.

Ongetwijfeld is het verhaal van de roze diamant van Solomon Vandi verzonnen, maar dat nog altijd bloeddiamant zijn weg vindt naar de markt en dat de grote diamantkartels die diamanten slechts bij mondjesmaat op de markt brengen om de prijzen te kunnen handhaven, daar twijfelt geen zinnig mens aan. Moeten we de diamanthandel dan maar meteen afschaffen? Neen. En dat lijkt ook geenszins de teneur van deze film.

De film gaat trouwens verder dan de speurtocht naar de grote roze diamant die Solomon Vandi op een morgen vindt. De film schetst op een hallucinante manier het leven in het Sierra Leone van eind vorige eeuw. Een land verscheurd door een ongewoon ruwe en bloedige burgeroorlog waarin gewetenloze rebellen van het RUF staan tegenover een al even bloeddorstig regeringsleger. Dorpen worden overvallen, vrouwen verkracht en vermoord. De mannen worden naar diamantmijnen gestuurd waar ze als dwangarbeider diamant bovenhalen die helpt om de oorlog verder te laten woekeren. Nog erger is het voor de jongens: kinderen van 7-8 jaar worden meegevoerd, gehersenspoeld, overgeleverd aan alcohol en drugs, tot ze alle normenbesef verliezen en ontaarden tot moordmachines.

Solomon Vandi (Djimon Hounsou) is een van die dwangarbeiders. Hij slaagt erin de bewakers te verschalken en de diamant te verbergen. Danny Archer (Leonardo DiCaprio) komt het bestaan van deze diamant te weten en hij wil alles in het werk stellen om de diamant te verwerven. Zijn laatste klus is totaal mislukt en hij beseft dat hij met iets aparts moet uitpakken om opnieuw krediet te verwerven.

Solomon Vandi en Danny Archer kunnen tijdens de belegering van Freetown ontsnappen, mede dankzij de steun van Maddy Bowen (Jennifer Connelly), een Amerikaanse oorlogsjournaliste die een verhaal wil schrijven over de achtergronden van de oorlog en de rol daarin van de bloeddiamant. Tussen Danny Archer en Maddy Bowen is een haat-liefde verhouding ontstaan vanuit het besef dat ze aan elkaar zijn overgeleverd: alleen de journaliste kan zorgen voor het transport naar het mijngebied, waar de diamant verborgen ligt. Danny Archer kan haar aan de nodige feiten en data helpen om haar artikel over bloeddiamant mee te stofferen. Tussen hen in zit Solomon Vandi die uiteindelijk enkel zijn familie herenigd wil zien. De steen kan daarbij voor hem een hulpmiddel zijn.

Terwijl het verhaal zich ontwikkelt, krijgt je heel wat beelden te zien van onwaarschijnlijk mooie landschappen, waar echter achter elke struik dood en verderf op de loer liggen. Overal heerst bedrog. Alleen het verlangen van Solomon Vandi is echt.

Zoals elke goede tragedie gaat dit verhaal ook over hybris en catharsis, hoogmoed en reiniging. De gewetenloze avonturier Danny Archer komt naar het einde toe tot inkeer en Solomon Vandy slaagt in zijn opzet, maar dit happy-end stoort absoluut niet, net zomin als de in het verhaal aanwezig moraal. De regisseur is erin geslaagd alle ingrediënten in de juiste verhoudingen aan te brengen, daarin geholpen door zijn overtuiging ‘the boy is the diamond’. De grote drijvende kracht achter het verhaal is niet dat vermaledijde stuk steen, maar Solomon die op zoek is naar zijn verloren zoon Dia.

Blood Diamond is dan ook een film die we warm durven aanbevelen: een aangrijpend verhaal met een mooie mix van actie en poëzie, met heel wat uitermate gewelddadige scenes (hoe kan het ook anders als je de situatie in Sierra Leone wil schetsen). En niet te vergeten: een mooie cast met een Leonardo DiCaprio die zich zo in zijn rol inwerkte dat hij na verloop van tijd begon te improviseren in het mooie Zuid-Afrikaanse accent dat hij zich eigen moest maken.