EL METODO (GRÖNHOLM)

El Método Grönholm is gebaseerd op het gelijknamige toneelstuk dat een jaar of drie geleden furore maakte in de Spaanstalige wereld. De Catalaanse auteur Jordi Galderán zette zich aan het schrijven nadat hij een aantal krantenartikelen las over de nieuwe ophefmakende sollicitatieprocedure bij een grote supermarktketen. De methode laat zich het best omschrijven als een kruising tussen Big Brother, Agatha Christie’s Tien Kleine Negers, De Mol en Das Experiment.

De film speelt zich af op de hoogste verdieping van een immens kantoorgebouw in het centrum van Madrid. De straten zijn ingenomen door andersglobalisten die protesteren tegen de economische almacht van de G8 en het IMF. Boven de hoofden van de auto’s en etalages vernielende protestanten strijden zeven kandidaten voor een goedbetaalde kaderfunctie. De zeven worden samen gezet aan een grote ovalen tafel. Als eerste opdracht moeten ze een formulier invullen dat ze bij de eerste rondes ook telkens ingevuld hebben. Daarna gaat de deur dicht, komen computerschermen tevoorschijn en worden de regels uitgelegd.

De finalisten nemen het tegen elkaar op voor de baan. Ze krijgen verschillende opdrachten die ze in groep moeten uitvoeren. Op het einde van iedere opdracht, beslissen ze in groep wie de zwakste schakel is en de ruimte moet verlaten. Terwijl ze discussiëren en een bitsige psychologische strijd leveren, worden ze bespied en afgeluisterd door verborgen cameraatjes en microfoons. Om zeer uiteenlopende redenen hebben alle kandidaten de job even hard nodig. De strijd om de baan wordt nog harder wanneer één het gerucht lanceert dat een van de kandidaten een infiltrant is die werkt op de human resources afdeling van het bedrijf.

El Método is een harde komedie. Hard omdat de kandidaten geen enkel middel schuwen om hun concurrenten uit te schakelen. Nog harder omdat ze zichzelf met veel overtuiging laten vernederen en ogenschijnlijk zonder moeite hun eergevoel kunnen uitschakelen. Naar gelang ze in een winnende of een verliezende positie zitten, worden ze hautain of agressief, triomfantelijk of wanhopig. Ze lopen met open ogen in de val die het bedrijf opzette. Ze staan met hun rug tegen de muur.

De Argentijnse regisseur Marcelo Piñeyro is bepaald scherp voor de personages in zijn film. Hij laat geen kans onbenut om te wijzen op hun kleine kantjes. Hij doet het niet om hen te treffen maar om de barbaarsheid van de moderne, op Amerikaanse lijst geschoeide praktijken van de multinationals te hekelen. De bedrijven en de economen hebben de werkelijke macht. Niet alleen arbeiders of boeren worden het slachtoffer, ook mannetjes in pak en das. Mannen en vrouwen met diploma’s en een pak relevante werkervaring in de sector zijn een speelbal in de handen van onzichtbare managers die nog een verdieping hoger hun beslissingen nemen. Ondanks de hopeloze ondertoon is El Método een grappige en vinnige film vol geestige plotwendingen en scherpe dialogen. De actie speelt zich af op één locatie wat de psychologische oorlogsvoering een heerlijk claustrofobisch tintje geeft.

Marcelo Piñeyro schreef het scenario samen met Mateo Gil. Pineyro’s vorige film Kamchatka speelt zich af tijdens de Argentijnse militaire dictatuur. Ricardo Darín en Cecilia Roth vluchten met hun kinderen naar het platteland om zich te verbergen voor de geheime politie die op zoek is naar linkse intellectuelen. Kamchatka is een passioneel verteld verhaal over een donkere periode in de recente Argentijnse geschiedenis. Diezelfde drang en passie is voelbaar in El Método. De diepe economische crisis waar zijn land nu al jaren in verkeert, is volgens linkse denkers grotendeels veroorzaakt door de te strenge maatregelen en dramatisch foute beslissingen van het IMF. Vanuit die achtergrond is de strijdvaardige toon in de film perfect te verklaren.

Medescenarist Mateo Gil werkt vaak samen met Alejandro Amenábar. Hij schreef Abre los ojos, Tesis en het door hemzelf geregisseerde Nadie conoce a nadie. Allemaal knappe en fantasierijke films. Daar ligt het enige zwakke puntje van El Método. Vooral tegen het einde toe is een aantal scènes flink bij het haar getrokken en weinig geloofwaardig.

Dat euvel wordt ruimschoots gecompenseerd door het strakke tempo en de zalige cast. Eduardo Noriega en Najwa Nimri vormen net als in Abre los ojos een heerlijk duo. Natalia Verbeke (El Otro lado de la cama en Dot the I)  is memorabel als Montse, de secretaresse slash dominatrix in mantelpak. Gevaarlijk, sexy en door en door verrot: personages zoals we die graag geserveerd krijgen op de nuchtere filmmaag. Bijna twee uur lachen en dan weken nagenieten en nadenken over wat El Método vertelt. Straffe cinema.